Gletsjeroverstromingswaarschuwingen in Pakistan en Brits-Columbia: Eind juni 2026 dreigt gevaar door recordsmelt

In de laatste weken van juni 2026 vaardigden autoriteiten in Pakistan en Brits-Columbia een reeks steeds dringender waarschuwingen uit voor gletsjermeeruitbarstingen (GLOF's). Deze gebeurtenissen, die duizenden kilometers uit elkaar liggen, hebben een gemeenschappelijke oorzaak: een recordsnelheid van gletsjerafname, versneld door de opwarming van de aarde.

Pakistan: Escalerende waarschuwingen in de noordelijke bergen

De Pakistaanse rampenbestrijdingsdiensten gaven in de loop van juni 2026 een reeks oplopende alarmen af, gericht op de kwetsbare noordelijke provincies.

• 13 juni 2026 — De provinciale rampenbestrijdingsautoriteit (PDMA) waarschuwde voor GLOF's en plotselinge overstromingen in de provincie Khyber Pakhtunkhwa, vanwege stijgende temperaturen en ongebruikelijke regenval die de sneeuwsmelt versnellen. De risicodistricten omvatten Upper en Lower Chitral, Swat, Upper Dir en Malakand .
• 14 juni 2026 — Rescue 1122 Malakand gaf een vervolgwaarschuwing voor mogelijke GLOF's en plotselinge overstromingen in het hoge noorden van Khyber Pakhtunkhwa .
• 16 juni 2026 — De nationale rampenbestrijdingsautoriteit (NDMA) gaf een landelijke waarschuwing voor zware regenval van 16 tot 20 juni, met de expliciete waarschuwing dat "snel smeltende gletsjers" en "mogelijke gletsjermeeruitbarstingen" tot zware waterstromen konden leiden .
• 18 juni 2026 — Het Pakistaanse ruimtevaartagentschap Suparco identificeerde 130 potentieel gevaarlijke gletsjermeren (PGDL's) in het hele land, met name in Gilgit-Baltistan en Khyber Pakhtunkhwa, die elk meer dan 60 miljoen kubieke meter water kunnen loslaten. Suparco benadrukte dat klimaatverandering de gletsjersmelt versnelt en dat deze bevindingen als vroegtijdige waarschuwing dienen .
• 22 juni 2026 — De NDMA bestempelde de weersituatie als "kritiek" en gaf een landelijke waarschuwing voor onweer, stedelijke overstromingen en gletsjergerelateerde overstromingsrisico's .
• 27 juni 2026 — De NDMA waarschuwde dat hittegolfomstandigheden in Gilgit-Baltistan en Khyber Pakhtunkhwa tot begin juli GLOF's kunnen veroorzaken, en gaf opdracht tot intensievere monitoring, evacuatieoefeningen en voorzichtigheid voor toeristen in kwetsbare gebieden .

Brits-Columbia: Place Glacier vormt voor het derde jaar een bedreiging

Aan de andere kant van de Stille Oceaan kregen gemeenschappen in het zuidwesten van Brits-Columbia te maken met een inmiddels vertrouwd gevaar.

• 7 juni 2026 — Het Squamish-Lillooet Regional District (SLRD) vaardigde een evacuatiewaarschuwing uit voor woningen in de omgeving van Poole Creek / Gates Lake (Electoral Area C) vanwege het risico op overstromingen en modderstromen door een mogelijke uitbarsting van het ijsmeer bij Place Glacier .
• 10–12 juni 2026 — Het gletsjermeer bij Place Glacier bereikte hetzelfde volume als vóór een grote uitbarsting in 2025. Naar schatting 24 woningen kregen een evacuatiewaarschuwing. Experts waarschuwden dat dit het derde opeenvolgende jaar was dat het meer een ernstige bedreiging vormde .
• Eind mei–juni 2026 — Naast Place Glacier meldde het Snow Survey and Water Supply Bulletin (1 juni) dat een bovengemiddeld hoogalpien sneeuwpakket, in combinatie met hoge temperaturen eind mei en convectieve neerslag, leidde tot hoge waterstandadviezen, overstromingsalarmen en overstromingswaarschuwingen in het zuidelijke binnenland . Meer dan 150 woningen, waaronder 97 in de regio East Kootenay, hadden evacuatiewaarschuwingen vanwege smeltwateroverstromingen .
• 25 juni 2026 — Twee dozijn woningen in de buurt van Pemberton kregen een evacuatiebevel vanwege het uitbarstingsrisico van Place Glacier. Experts zeiden dat de jaarlijkse dreiging "waarschijnlijk nog jaren een probleem zal zijn" .

Het directe verband met recordverlies aan gletsjerijs

Deze overstromingen zijn een direct fysiek gevolg van de versnelde gletsjerafname die wereldwijd en in West-Canada wordt gedocumenteerd.

Wereldwijde recordverliezen

De zes jaren met het grootste gletsjerijsverlies ooit hebben allemaal plaatsgevonden in de afgelopen zeven jaar . In 2023 verloren de wereldwijde gletsjers een record van 548 ± 120 miljard ton (Gt) ijs . In 2025 verloren de gletsjers naar schatting 408 miljard ton — het op een na hoogste ooit gemeten .

West-Canada in het vizier

In 2025 kenden West-Canada en de VS het grootste regionale gemiddelde gletsjermassaverlies van alle regio's op aarde, en de grootste afwijkingen ten opzichte van het klimaatgemiddelde van 1991–2020 . West-Canada verloor in 2025 naar schatting 30 Gt ijs, waarmee het het op een na slechtste jaar ooit voor de regio was . Glbioloog Brian Menounos van de University of Northern British Columbia (UNBC) stelde dat dit ene jaarverlies van 30 gigaton ruwweg overeenkomt met het volume van het hele Okanaganmeer .

Verdubbeling van de smeltsnelheid

De smeltsnelheid van West-Canadese gletsjers is verdubbeld in vergelijking met het gemiddelde van 2010–2020 . In een scenario met gemiddelde uitstoot wordt verwacht dat gletsjers in de Westelijke Cordillera tegen het einde van deze eeuw 74% tot 96% van hun volume zullen verliezen . Een peer-reviewed studie uit 2025 wees uit dat gletsjers in West-Canada en de aangrenzende Verenigde Staten in slechts vier jaar tijd (2021–2024) 12 procent van hun massa verloren .

Het gedeelde verhaal: Stijgende temperaturen, gedestabiliseerde meren en een duidelijke causale keten

De overstromingen in Pakistan en Brits-Columbia zijn geen toeval. Stijgende temperaturen drijven zowel de versnelde gletsjersmelt die de randmeren vult en destabiliseert — zoals Place Glacier in B.C. en de 130 gevaarlijke meren die door Suparco in Pakistan zijn geïdentificeerd — als de eerdere, snellere sneeuwsmelt die riviersystemen overweldigt. Zoals UNBC's Menounos het zei: "West-Canada bevindt zich in veel opzichten precies in het vizier van het snel versnelde verlies dat we zien bij veel berggletsjers op planeet Aarde" . Hetzelfde kan gezegd worden van de hooggebergten van Azië. Zolang de langdurige opwarming de gletsjersystemen voorbij kritische drempels duwt, vertegenwoordigen de jaarlijkse waarschuwingen in beide landen hetzelfde fenomeen dat zich in verschillende bergketens afspeelt .