Waarom de Chinese ‘teapot’-raffinaderijen op hun laagste productie zitten sinds 2017 – en wat dat zegt over de wereldwijde oliemarkt

Wat dit zegt over de Chinese vraag naar ruwe olie

• De totale Chinese import van ruwe olie lag in 2025 nog op een record van 580 miljoen ton (een stijging van 4,6%), maar die groei werd gedreven door staatsoliereuzen die op grote schaal goedkope Russische olie insloegen, niet door een echte vraagtoename . De margesensitieve teapots fungeren als een kanarie in de kolenmijn.
• De raffinagesector splitst zich. De staatsbedrijven draaien vrijwel op volle capaciteit en breiden uit, terwijl de onafhankelijke teapots in een structurele neergang zitten . Onderzoeksbureau Wood Mackenzie meldde dat Chinese raffinaderijen in 2024 gemiddeld op slechts 75% van hun capaciteit draaiden – het op een na laagste niveau sinds 2019 en ver onder de Amerikaanse bezettingsgraad van meer dan 90% .
• De vraag naar brandstof in China heeft mogelijk een piek bereikt. Analisten zijn het er breed over eens dat de vraag naar benzine en diesel op een langetermijnplateau is beland, wat het herstel van de teapots structureel zou beperken .

Gevolgen voor de wereldwijde oliemarkt

• De verminderde aankopen van Chinese teapots halen een belangrijke bron van prijsgevoelige vraag van de markt, vooral voor middelzware ruwe oliën uit het Midden-Oosten en Rusland. Dit zet de mondiale raffinagemarges verder onder druk en maakt de vraag-aanbodbalans complexer.
• Aziatische raffinaderijen kopen minder olie uit het Midden-Oosten vanwege de verstoringen, wat leidt tot een bredere heroriëntatie van wereldwijde olie stromen .
• Het Amerikaanse ministerie van Financiën heeft de handhaving van sancties opgevoerd tegen Chinese tussenpersonen die Iraanse olie naar de teapots smokkelden, waardoor de aanvoerkanalen verder worden afgeknepen .

Vooruitzicht voor herstel: diep onzeker

• Korte termijn: Analisten van Energy Aspects voorspelden dat de bezettingsgraad van de teapots in april 2026 zou kunnen dalen tot 50%; die voorspelling is uitgekomen . De marges blijven negatief en veel raffinaderijen draaien verlies .
• Structurele tegenwind is blijvend. De teapots hadden al vóór de Hormuz-crisis te kampen met overcapaciteit, regelgeving en een dalende brandstofvraag. Zelfs als de Straat van Hormuz weer opengaat, is de aanvoer van goedkope gesanctioneerde olie structureel verstoord door Amerikaanse sancties .
• Er vindt een sanering plaats. Veel kleinere teapots hebben de productie inmiddels voor onbepaalde tijd stilgelegd . De sector staat voor een permanente consolidatie, waarbij alleen de grootste of meest geïntegreerde onafhankelijke raffinaderijen zullen overleven . Een terugkeer naar de bezettingsgraden van voor de crisis (vaak 60–70%) lijkt onwaarschijnlijk zonder een scherpe daling van de ruwe-olieprijzen, een versoepeling van sancties of een opleving van de Chinese brandstofvraag – en geen van die scenario’s is medio 2026 in zicht.