Brussel zet pijlen op cloudreus: AWS en Azure riskeren strenge DMA-regels

Op donderdag 25 juni 2026 heeft de Europese Commissie Amazon en Microsoft op de hoogte gebracht van haar voorlopige standpunt dat hun cloudcomputingdiensten — Amazon Web Services (AWS) en Microsoft Azure — moeten worden aangewezen als 'poortwachters' (gatekeepers) onder de Digital Markets Act (DMA). Dit is de eerste keer dat de regelgeving niet wordt toegepast op consumentgerichte digitale platforms, maar op cloudinfrastructuur .

Wat de Commissie heeft vastgesteld

De Commissie concludeert dat AWS en Azure fungeren als "een belangrijke toegangspoort tussen bedrijven en hun klanten" in de EU, waardoor zij de voorwaarden kunnen bepalen voor een groot aantal Europese bedrijven die afhankelijk zijn van clouddiensten . AWS en Azure hebben samen een aandeel van ongeveer 70% van de Europese cloudomzet, een marktconcentratie die ten grondslag lag aan een zeven maanden durend formeel onderzoek dat in november 2025 werd gestart . De Commissie stelt verder vast dat lock-in-effecten en hoge overstapkosten zakelijke klanten belemmeren om over te stappen naar een andere cloudprovider, wat de dominante positie van beide platforms versterkt .

Waarom de standaarddrempels niet van toepassing zijn

De standaard (kwantitatieve) poortwachterdrempels van de DMA — €7,5 miljard jaarlijkse EER-omzet, €75 miljard marktkapitalisatie, 45 miljoen maandelijks actieve eindgebruikers en 10.000 jaarlijks actieve zakelijke gebruikers — zijn ontworpen voor consumentgerichte kernplatformdiensten zoals appstores, zoekmachines en sociale netwerken . Cloudinfrastructuurdiensten zoals AWS en Azure halen die op gebruikers gebaseerde drempels niet eenvoudig.

In plaats daarvan heeft de Commissie Artikel 3(8) van de DMA ingeroepen, dat een 'kwalitatieve' aanwijzing via een marktonderzoek mogelijk maakt wanneer een dienst voldoet aan de drie kerncriteria — (a) een significante impact op de interne markt, (b) fungeert als een belangrijke toegangspoort voor zakelijke gebruikers om eindgebruikers te bereiken, en (c) heeft een stevige en duurzame positie — zelfs als niet aan de standaard kwantitatieve drempels wordt voldaan . Op 18 november 2025 werden twee marktonderzoeken geopend om AWS en Azure specifiek via deze kwalitatieve weg te beoordelen .

Welke verplichtingen de poortwachterstatus met zich meebrengt

Als de diensten formeel worden aangewezen, worden AWS en Azure onderworpen aan dezelfde DMA-geboden en -verboden (Artikelen 5, 6 en 7) die ook voor andere poortwachters gelden :

• Interoperabiliteitsverplichtingen — concurrerende clouddiensten moeten kunnen samenwerken met AWS en Azure
• Dataportabiliteit — zakelijke klanten moeten hun gegevens kunnen overdragen naar andere cloudproviders
• Eerlijke, redelijke en niet-discriminerende (FRAND) toegang tot het platform
• Verbod op concurrentieverstorende zelfbevoordeling — AWS en Azure mogen hun eigen diensten niet boven die van concurrenten stellen
• Verbod op koppelverkoop — bedrijven mogen niet worden gedwongen om de ene dienst af te nemen om een andere te kunnen gebruiken

Bij niet-naleving kunnen boetes worden opgelegd van tot 10% van de wereldwijde jaaromzet, en bij herhaalde overtredingen tot 20% .

Tijdlijn en volgende stappen

• De voorlopige bevindingen zijn op 25 juni 2026 aan Amazon en Microsoft gestuurd. Beide bedrijven hebben nu het recht om te reageren en hun verweer te voeren .
• De Commissie streeft ernaar om binnen vijf maanden na de start van het onderzoek in november 2025 een definitief besluit te nemen — dat betekent dat een bindende uitspraak voor het einde van 2026 wordt verwacht .
• Als de aanwijzing definitief wordt, krijgen AWS en Azure zes maanden om aan alle DMA-verplichtingen te voldoen .

Een aanzienlijke uitbreiding van het bereik van de DMA

Deze stap betekent een aanzienlijke uitbreiding van het bereik van de DMA. Tot nu toe richtte de wetgeving zich op consumentgerichte kernplatformdiensten — appstores (Apple App Store, Google Play), berichtenapps (Meta's WhatsApp/Messenger), sociale netwerken, zoekmachines, advertenties en online marktplaatsen. Cloudcomputing was oorspronkelijk niet voorzien als een kernplatformdienst in de standaarddefinities van de DMA .

Door gebruik te maken van het kwalitatieve marktonderzoeksinstrument onder Artikel 3(8), verbreedt de Commissie feitelijk het toepassingsgebied van de DMA naar business-to-business-infrastructuurdiensten die cruciaal zijn voor de Europese digitale economie, maar die de conventionele 'eindgebruikersaantallen' missen die automatische aanwijzing zouden activeren . Dit signaleert dat de Commissie dominante cloudplatforms als vergelijkbare 'poortwachters'-knelpunten beschouwt die preventieve regulering verdienen, en het zou de weg kunnen vrijmaken voor verdere onderzoeken naar andere B2B-infrastructuurdiensten in de toekomst .