| Volwassenen met niet-resectabele lokaal gevorderde of mTNBC waarvan de tumor PD-L1-positief is (CPS ≥ 10) en die nog geen systemische behandeling voor de uitgezaaide ziekte hebben gekregen |
| ASCENT-04/KEYNOTE-D19 |
‘Eerstelijns’ betekent hier de eerste systemische behandeling nadat de ziekte lokaal niet meer operatief te verwijderen is of zich naar andere delen van het lichaam heeft verspreid. De goedkeuring geldt dus niet automatisch voor iedere patiënt met borstkanker; de precieze tumor- en behandelkenmerken blijven bepalend.
In ASCENT-03 werd Trodelvy als monotherapie vergeleken met chemotherapie naar keuze van de arts bij patiënten met eerstelijns mTNBC die niet in aanmerking kwamen voor PD-1- of PD-L1-remmers. Het middel verminderde het risico op ziekteprogressie of overlijden met 38% ten opzichte van chemotherapie .
Deze resultaten vormden de basis voor de FDA-goedkeuring van Trodelvy als monotherapie in deze groep. Volgens de beschikbare onderzoeksinformatie is Trodelvy daarmee de eerste en enige antilichaam-geneesmiddelconjugaat (ADC) met aangetoonde statistisch significante en klinisch relevante werkzaamheid in deze eerstelijnssituatie .
ASCENT-04/KEYNOTE-D19 onderzocht de combinatie van Trodelvy en pembrolizumab bij patiënten met nog onbehandelde, PD-L1-positieve mTNBC. De combinatie werd vergeleken met chemotherapie plus pembrolizumab.
Trodelvy plus pembrolizumab verminderde het risico op ziekteprogressie of overlijden met 35% ten opzichte van de combinatie van chemotherapie en pembrolizumab . De verbetering in progressievrije overleving bleef volgens de gerapporteerde analyses zichtbaar in belangrijke subgroepen
. De volledige resultaten zijn gepubliceerd in The New England Journal of Medicine
.
Een belangrijk onderscheid: de cijfers van ASCENT-03 en ASCENT-04 beschrijven relatieve risicoreducties. Ze betekenen niet dat het risico bij iedere individuele patiënt precies met dat percentage afneemt. De uiteindelijke behandelkeuze hangt ook af van onder meer de algehele gezondheid, eerdere behandelingen, bijwerkingen en patiëntvoorkeuren.
Triple-negatieve borstkanker mist de receptoren voor oestrogeen en progesteron en vertoont geen overexpressie van HER2. Daardoor zijn hormonale behandelingen en HER2-gerichte therapieën doorgaans geen optie. De ziekte geldt als een agressieve vorm van borstkanker en vertegenwoordigt naar schatting 15 tot 20% van alle borstkankers .
Bij uitgezaaide TNBC waren de behandelmogelijkheden na verslechtering lange tijd grotendeels beperkt tot chemotherapie als enkel middel. In de historische ASCENT-studie, die de eerdere goedkeuring van Trodelvy in een latere behandellijn ondersteunde, verbeterde Trodelvy de uitkomsten ten opzichte van chemotherapie:
In die eerder behandelde populatie verminderde Trodelvy het risico op ziekteprogressie of overlijden met 59% ten opzichte van de keuze van de arts voor chemotherapie .
Trodelvy is een ADC: een antilichaam-geneesmiddelconjugaat. Het antilichaam richt zich op Trop-2, een eiwit dat veel voorkomt op TNBC-cellen, en brengt de werkzame stof SN-38 naar de tumorcel .
Op 23 juni 2026 keurde de Europese Commissie Trodelvy goed als eerstelijnsmonotherapie voor volwassenen met niet-resectabele of uitgezaaide TNBC die nog geen systemische behandeling voor de uitgezaaide ziekte hebben gekregen en niet in aanmerking komen voor PD-1- of PD-L1-remmers .
Aan deze beslissing ging op 21 mei 2026 een positief advies van het Committee for Medicinal Products for Human Use (CHMP) van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) vooraf .
De Europese toestemming betreft de monotherapie-indicatie. De combinatie met pembrolizumab die de FDA voor PD-L1-positieve tumoren heeft goedgekeurd, staat niet in de in de bronnen beschreven Europese beslissing. Gilead noemt Trodelvy de eerste ADC en de eerste nieuwe behandeloptie in twintig jaar voor bepaalde patiënten met eerstelijns mTNBC in Europa .
In de Verenigde Staten werd Trodelvy op 28 januari 2026 opgenomen in de NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology als een Category 1 preferred eerstelijnsoptie voor patiënten met mTNBC die PD-L1-negatief zijn (CPS < 10) en geen pathogene kiemlijnvariant in BRCA1/2 hebben .
Een NCCN-aanbeveling is een klinische richtlijn en geen FDA- of Europese handelsvergunning. De aanbeveling kan artsen helpen bij het kiezen van een behandeling, maar de beschikbaarheid en vergoeding kunnen per land en per zorgstelsel verschillen.
Trodelvy heeft in korte tijd verschillende stappen in zijn regulatoire geschiedenis doorlopen:
De FDA-beslissing maakt Trodelvy beschikbaar als eerstelijnsoptie voor twee duidelijk omschreven groepen met lokaal gevorderde of uitgezaaide TNBC. Bij PD-L1-positieve tumoren met een CPS van minimaal 10 gaat het om Trodelvy plus pembrolizumab; voor patiënten die niet geschikt zijn voor PD-1- of PD-L1-remmers gaat het om Trodelvy alleen .
De beslissing verandert niet dat behandeling individueel moet worden afgestemd. Testresultaten voor PD-L1, eventuele BRCA1/2-afwijkingen, eerdere therapieën, lichamelijke conditie en het bijwerkingenprofiel spelen allemaal een rol. Patiënten doen er goed aan de betekenis van hun pathologie- en biomarkeruitslagen met hun oncologisch behandelteam te bespreken.