Internationale Stabilisatiemacht voor Gaza: zes beloftes, nul troepen op de grond

Verenigde Staten — Amerikaans militair personeel zal zich niet in Gaza zelf begeven, maar zal vanuit internationale partnerlanden de humanitaire, logistieke en veiligheidsbijstand faciliteren .

Eerste uitzenddoelstelling — oorspronkelijk gepland voor begin 2026, daarna verschoven naar 1 mei 2026, rond een nieuwe door de VAE gebouwde stad bij Rafah . Eind mei 2026 waren er nog geen significante troepen op de grond verschenen .

Huidige status: een macht in naam

In mei 2026 – drie maanden na de toezeggingen – had geen van de vijf landen significante aantallen troepen geleverd, en generaal Jeffers had nog steeds geen inzetbare strijdmacht . De grootste klap kwam toen Indonesië zijn toezegging van 8.000 troepen voor onbepaalde tijd opschortte, nadat de VS en Israël Oekraïne op 28 februari 2026 hadden aangevallen . Tegenstrijdige verklaringen van Amerikaanse functionarissen hebben de verwarring over de reikwijdte, timing en levensvatbaarheid van de ISF nog vergroot .

De ISF-commandant sprak over een langetermijnvisie van 20.000 soldaten en 12.000 politieagenten die in vijf sectoren zouden opereren, maar dit blijft vooralsnog een verre droom . Zoals een analyse het stelde: "het vroege enthousiasme onder potentiële bijdragers is verdampt", nu de specifieke details en doelstellingen van de ISF-missie onduidelijk blijven .

Belangrijkste uitdagingen

1. Hamas weigert te ontwapenen

Dit is de grootste struikelblok. Het eerste halfjaarlijkse voortgangsrapport van de Vredesraad (BoP), dat in mei 2026 aan de VN-Veiligheidsraad werd voorgelegd, stelde dat de raad "radeloos is van Hamas' weigering om te ontwapenen” — een absolute voorwaarde voor zowel de wederopbouwfondsen als de inzet van de ISF . De ISF kan niet veilig worden ingezet, de wederopbouwgelden kunnen niet worden vrijgemaakt en de tweede fase van het vredesplan kan niet beginnen zolang Hamas niet ontwapent .

2. Troepenbeloftes worden niet nagekomen

Toezeggingen zijn niet omgezet in manschappen op de grond, deels vanwege juridische, politieke en financiële zorgen bij de deelnemende landen . De door de VS geleide bijeenkomst in Doha in december 2025 om de ISF te plannen, leverde weinig concrete resultaten op. Deelnemers bereikten geen overeenstemming over de samenstelling, het mandaat of de regels voor het openen van vuur .

3. Het staakt-het-vuren verslechtert

Hoewel er formeel een staakt-het-vuren van kracht is, is Israël doorgegaan met het innemen van grondgebied en het uitvoeren van aanvallen. Hamas heeft zich ondertussen verschanst, geherpositioneerd en herbewapend . Het aantal schendingen van het staakt-het-vuren bedroeg volgens IDF-rapporten medio december 2025 al 64 .

4. Onduidelijk mandaat en uiteenlopende visies

Analisten merken op dat tegenstrijdige informatie over het Uitgebreide Plan en de Vredesraad vragen oproept over de vraag of de ISF wel kan worden ingezet zoals oorspronkelijk bedoeld . Een onderzoek naar het handvest van de Vredesraad laat een aanzienlijke afwijking van het oorspronkelijke doel zien: de raad wordt nu gedefinieerd als een wereldwijd conflictoplossingsmechanisme buiten het VN-kader, zonder verwijzing naar Gaza en zonder beperking tot het Israëlisch-Palestijnse conflict .

Het bredere diplomatieke kader

Trumps 20-punten-vredesplan

De ISF is de veiligheidspijler van Trumps 20-puntenplan, dat voorziet in een staakt-het-vuren, de vrijlating van gijzelaars, gevangenenruil, ontwapening van Hamas, wederopbouw van Gaza en een pad naar hervorming van het Palestijnse bestuur . Het plan werd in november 2025 bekrachtigd door VN-Veiligheidsraadresolutie 2803 .

Vredesraad (Board of Peace - BoP)

De Vredesraad is een door de VS geleid internationaal orgaan, opgericht door Trump en genoemd in resolutie 2803. Het orgaan is belast met het toezicht op alle 20 punten van het vredesplan, inclusief de strategische aansturing van de ISF . De raad hield zijn eerste bijeenkomst op 19 februari 2026 in Washington, waar Trump $7 miljard aan toezeggingen aankondigde van negen deelnemende landen voor een wederopbouwfonds voor Gaza . Het geld voor wederopbouw is echter afhankelijk van ontwapening van Hamas — een voorwaarde waaraan nog niet is voldaan . De Russische president Poetin ontving een uitnodiging om deel te nemen, maar de raad wordt met scepsis bekeken door nauwe Amerikaanse bondgenoten, die het zien als een poging om de traditionele VN-kaders te omzeilen . Het mandaat van de raad loopt tot en met 31 december 2027 (hernieuwbaar) .

Ontwapeningsonderhandelingen met Hamas

Dit is het cruciale knelpunt dat alle sporen verbindt: de ISF kan niet veilig worden ingezet, de wederopbouwgelden kunnen niet worden vrijgemaakt en de tweede fase van het vredesplan kan niet starten, tenzij Hamas ontwapent . In juni 2026 had Hamas hier nog niet aan voldaan, waardoor het hele raamwerk in een wachtstand verkeert .

Conclusie

De Internationale Stabilisatiemacht voor Gaza heeft toezeggingen van zes landen en een Amerikaanse commandant, maar tot juni 2026 heeft er geen noemenswaardige troepeninzet plaatsgevonden. De macht wordt verlamd door Hamas' weigering om te ontwapenen, niet-nagekomen nationale verplichtingen (versterkt door de opschorting van de Indonesische deelname), een verslechterend staakt-het-vuren en onbeantwoorde vragen over het mandaat. Deze uitdagingen staan in direct verband met het bredere vredesplan van Trump en het raamwerk van de Vredesraad — allemaal vastgelopen op hetzelfde punt: wederopbouw en stabilisatie zijn afhankelijk van ontwapening, en die ontwapening is uitgebleven.