2026 Ebola-uitbraak: Duizenden gevallen in DRC en Oeganda, geen vaccin voorhanden, en Afrika's $518 miljoen noodplan

De 2026-ebola-uitbraak, veroorzaakt door het Bundibugyo-virus (Orthoebolavirus bundibugyoense), stelt de wereld voor een uniek gevaar: er zijn geen goedgekeurde vaccins of behandelingen voor deze variant. Hier zijn de belangrijkste details, zoals gerapporteerd in juni 2026 door officiële overheids- en internationale gezondheidsinstanties.

Overzicht uitbraak: gevallen en sterfgevallen

De uitbraak werd op 15 mei 2026 uitgeroepen in de Democratische Republiek Congo (DRC) en Oeganda . De WHO-directeur-generaal verklaarde het op 17 mei tot een noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid van internationaal belang . De laatste officiële cijfers:

• DRC (stand 21-22 juni 2026): Het ministerie van Volksgezondheid van de DRC meldde 1.048 bevestigde gevallen en 267 bevestigde sterfgevallen, met 371 mensen in isolatie in het ziekenhuis . Wikipedia-cijfers tonen ongeveer 1.023 bevestigde gevallen en 256 sterfgevallen in beide landen samen, met een sterftecijfer van ongeveer 26% .
• Oeganda (stand begin juni 2026): Oeganda had 19 bevestigde gevallen en 2 sterfgevallen. Hiervan waren 14 gevallen geïmporteerd uit de DRC en 5 waren Oegandese staatsburgers .
• Eerste ontwikkelingen: Op 2 juni waren in totaal 378 bevestigde gevallen en 63 bevestigde sterfgevallen in beide landen gemeld .

Geen goedgekeurde vaccins of behandelingen voor de Bundibugyo-stam

In tegenstelling tot het Zaire-ebolavirus (waarvoor wel goedgekeurde vaccins en antilichaamtherapieën bestaan), zijn er geen goedgekeurde vaccins of specifieke behandelingen voor het Bundibugyo-virus . Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) bevestigde dat er geen vaccins of behandelingen zijn goedgekeurd voor de ziekte veroorzaakt door het Bundibugyo-virus . Imperial College London constateerde dat bestaande goedgekeurde monoklonale antilichaamtherapieën specifiek zijn voor de Zaire-stam, waardoor alleen ondersteunende zorg (rehydratie, elektrolytenbeheer) als behandelingsoptie overblijft . Op 28 mei adviseerden WHO-expertgroepen dat kandidaat-vaccins of -behandelingen uitsluitend binnen klinische onderzoeken mogen worden gebruikt . De directeur-generaal van Africa CDC heeft verklaard dat een specifiek vaccin tegen Bundibugyo tegen eind 2026 gereed moet zijn .

Ramaphosa's oproep tot Afrikaanse gezondheidszelfredzaamheid

Op 16 juni 2026 sprak de Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa – in zijn hoedanigheid van AU-kampioen voor pandemische preventie, paraatheid en respons – tijdens een virtuele bijeenkomst op hoog niveau van Afrikaanse staatshoofden over de ebola-uitbraak . Hij benadrukte dat Afrika niet kan blijven vertrouwen op verre aanvoerketens en de goede wil van het buitenland tijdens gezondheidscrises, maar zijn eigen capaciteit moet opbouwen om essentiële medicijnen en vaccins te produceren en te distribueren . Zijn regering heeft dit omlijst als een streven naar Afrikaanse "gezondheidssoevereiniteit", inclusief binnenlandse productie van vaccins en farmaceutische producten .

Het $518 miljoen noodplan van de AU

Op 5 juni 2026 lanceerden Africa CDC en de WHO gezamenlijk het Continental Preparedness and Response Plan voor de uitbraak, waarvoor $518 miljoen wordt gevraagd om Afrikaanse landen te ondersteunen bij het opsporen, indammen en bestrijden van de epidemie . Het zes maanden durende plan (juni-november 2026) maakt gebruik van een "Eén Reactie"-strategie om surveillance, laboratoria, behandeling en grensoverschrijdende coördinatie te versterken .

Zuid-Afrika's toezegging van $13,5 miljoen aan Africa CDC

Tijdens de bijeenkomst op 16 juni kondigde president Ramaphosa aan dat Zuid-Afrika zijn bijdrage zou verhogen tot $13,5 miljoen voor Africa CDC om de behandeling en inperking van de uitbraak te ondersteunen . Een eerdere kabinetsverklaring had verwezen naar een bijdrage van $5 miljoen aan een afzonderlijk plan van $319 miljoen, maar Ramaphosa's toezegging van $13,5 miljoen op 16 juni is het grotere, specifiekere bedrag dat tijdens de top van staatshoofden werd genoemd .