Omega-blokhittegolf: Wat de dodelijke records van juni 2026 in Europa veroorzaakte

Het Britse Met Office omschreef het fenomeen als een sterk hogedrukgebied dat lucht doet dalen, wat wolkenvorming onderdrukt, zorgt voor langdurige zonneschijn en leidt tot stijgende temperaturen door compressieverwarming – een deksel boven West- en Centraal-Europa . Experts van het Europees Centrum voor Weersverwachtingen op Middellange Termijn noemden het "het equivalent van een file in de atmosfeer die de hitte vasthoudt" .

Temperatuurrecords verbrijzeld in heel Europa

De hittegolf zorgde voor historische temperaturen:

• Frankrijk beleefde zijn heetste dag sinds 1947 op 22–23 juni: het gemiddelde van dag- en nachttemperaturen op 30 meetstations bereikte 29,8°C . Overdag werd het op veel plaatsen boven de 40°C, met Bordeaux op 41,9°C en de Atlantische kustplaats Pissos op een voorlopige 44,3°C .
• Spanje kende de heetste juni ooit gemeten, met een gemiddelde temperatuur van 23,6°C . In delen van Zuid-Spanje bleef het 's nachts boven de 30°C .
• Engeland beleefde eveneens de heetste juni ooit, met voorspellingen van 39–40°C in Londen en het zuidoosten .
• Portugal vestigde een nieuw dagelijks temperatuurrecord voor juni: 46,6°C .
• Verschillende regio's leken alleen al de absolute hitte te kunnen evenaren van wat normaal eind juli wordt verwacht .

Dodental en verdrinkingen

De menselijke tol was hoog, vooral in Frankrijk:

• Minstens 40 mensen zijn verdronken in Frankrijk terwijl ze probeerden af te koelen in meren, rivieren en andere wateren, bevestigd door de Franse premier .
• Minstens 18 hittegerelateerde sterfgevallen werden gemeld per 22–23 juni, waaronder:
  • Drie ouderen (80–95 jaar) die bij Bordeaux overleden aan hitte-gerelateerde complicaties .
  • Twee kinderen die achterbleven in een hete auto .
• Eerder werden 13 zwemmers gemeld die verdronken, voordat het dodental opliep tot 40 .
• Het totale aantal doden in Frankrijk bedroeg minstens 40 per 23 juni .

Rode alarmen en waarschuwingen in meerdere landen

Weerdiensten in heel Europa gaven hun hoogste waarschuwingen af:

• Frankrijk (Météo-France): Gaf de hoogste rode waarschuwing voor 54 van de 96 departementen (meer dan de helft van het land) – de meest strenge waarschuwing voor levensgevaar – en omschreef de hitte als "benauwd en uitputtend" . Dit aantal steeg later naar 58 departementen .
• Spanje (AEMET): Rode alarmen ("buitengewoon gevaar") voor Córdoba, Bilbao en delen van Cantabrië. Bijna heel Spanje had een of andere hittewaarschuwing .
• Italië: 15 steden kregen een rood alarm, waaronder Rome, Milaan, Turijn en Venetië. In Milaan vielen stroomstoringen door de toegenomen airconditioning .
• Verenigd Koninkrijk (Met Office): Een ongewoon rood extreem-hittealarm voor Engeland; meer dan 300 scholen sloten hun deuren vanwege verwachte temperaturen van 39–40°C .
• Duitsland: Hoge hitte-alarmen, met waarschuwingen voor gezondheidsrisico's .
• Zwitserland en Portugal: Beide landen gaven hoge hitte-alarmen toen de hittegolf zich over de regio uitstrekte .

Belangrijkste gevolgen: Sluiting scholen, verstoringen en tropische nachten

• Wijdverbreide schoolsluitingen in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk .
• Verstoringen van het transport in de getroffen landen .
• Tropische nachten (boven 30°C in delen van Spanje) boden geen verlichting .
• In Frankrijk werden ongeveer 250.000 brandweerlieden ingezet voor hitte-gerelateerde hulpverlening .
• Wetenschappers koppelden de gebeurtenis aan klimaatverandering; Europa is het snelst opwarmende continent ter wereld . Clair Barnes, onderzoeker extreem weer en klimaat aan Imperial College London, stelde dat menselijke klimaatverandering deze hittegolf "intensiveerde", waardoor de temperaturen gemiddeld meer dan 4°C boven het niveau van 1961–1990 lagen .