Waarom de Belgische stroomprijs €1.038/MWh bereikte – en wat dat zegt over de kwetsbaarheid van ons energiesysteem

Andere Europese markten die records vestigden

• België & Nederland. Op 1 juli 2025 bereikten de uurbelprijzen in België en Nederland om 20:00 uur al €517,57/MWh – extreem hoog, nog vóór de latere piek van €1.038 .
• Frankrijk. De Franse stroomprijzen stegen fors na waarschuwingen dat de hitte de kernuitvoer zou beperken, wat bijdroeg aan prijsstijgingen van meer dan 175% op meerdere Europese markten .
• Griekenland. Eind september 2025 schoten de Griekse day-ahead prijzen 34,5% omhoog op één dag, met een gemiddelde van €141,58/MWh en een piek van €425,83/MWh – een van de steilste stijgingen ooit gemeten .
• Italië en Spanje. Het vasteland van Spanje en Italië registreerden tijdens de hittegolf de hoogste dagelijkse stroomvraag van 2025 .
• Algemene lijn. Analyses van Ember, Montel Analytics en AleaSoft bevestigen dat de hittegolf van juni–juli de gemiddelde dagprijzen verdubbelde in de meeste grote Europese markten, met sommige markten waar de prijzen 2 tot 3 keer hoger lagen dan normaal .

De bredere vraag- en aanbodfactoren

Marktvooruitzicht en energiezekerheidszorgen

• Kortetermijnvooruitzicht. De Europese Commissie meldde in haar kwartaalrapport over Q1 2025 dat de prijzen na een zware winter in het voorjaar begonnen te dalen door meer hernieuwbare opwekking en dalende gasprijzen . Q3 2025 zag een golf van negatieve-prijsuren (meer dan 500 uur in Nederland, Spanje en Zweden) doordat recordzon en -wind samenvielen met een zwakke vraag . Dit wijst op een groeiende intraday-prijsdivergentie: overdag spotgoedkoop (soms negatief), 's avonds extreem duur.
• Zorgen over energiezekerheid.
  • Kwetsbaarheid thermisch & nucleair voor hittestress. De hittegolf toonde aan dat het Europese wagenpark van conventionele centrales steeds gevoeliger wordt voor zomerse hitte-extremen, die precies dan ongeplande uitval kunnen veroorzaken als de vraag piekt .
  • Behoefte aan flexibele assets en opslag. Energie-denktanks en netbeheerders (zoals Elia) waarschuwen dat het groeiende aandeel weersafhankelijke hernieuwbare energie – zonder evenredige groei in 24/7 regelbaar vermogen, batterijopslag en vraagsturing – het risico op avondprijspieken bij extreem weer vergroot .
  • Risico's van koppeling stroommarkten. Wanneer België, Nederland, Frankrijk en Duitsland tegelijk onder hittestress staan, is er nauwelijks overschotcapaciteit om te importeren, waardoor de prijzen in de gekoppelde markten elkaar omhoog stuwen .
  • Oproep tot beleidsactie. Het Europees Parlement heeft de Commissie expliciet gevraagd hoe zij de weerbaarheid van kern- en thermische centrales bij stijgende temperaturen wil waarborgen, en of de nettoereikendheidsbeoordelingen (ENTSO-E zomerverwachtingen) de cumulatieve weersrisico's voldoende meenemen .