China treft Amerikaanse zeldzame aardmetalen giganten met exportbeperkingen – G7 smeedt tegenoffensief

China's nieuwe exportcontroles (22 juni 2026)

• Op 22 juni vaardigde het Chinese Ministerie van Handel (MOFCOM) Aankondiging nr. 23 van 2026 uit, waarbij 10 Amerikaanse entiteiten werden toegevoegd aan de exportcontrolelijst op grond van de Export Control Law en de Regulations on the Export Control of Dual-Use Items .
• De lijst omvat zeldzame aardmetalen producenten MP Materials ('s werelds grootste leverancier van zeldzame aardmetalen) en USA Rare Earth, samen met acht defensiegerichte bedrijven zoals Aveox en Red Cat Holdings .
• Chinese bedrijven mogen nu geen dual-use goederen meer exporteren naar deze entiteiten .
• Op dezelfde dag plaatste China ook 46 Amerikaanse bedrijven op een zwarte lijst voor overheidsinkopen, waardoor ze niet langer aan Chinese staatskopers mogen verkopen .
• Deze sancties worden algemeen beschouwd als een tit-for-tat-reactie op eerdere Amerikaanse defensiezwarte lijsten en exportbeperkingen van het Pentagon .

G7 bindende toezeggingen (Évian-top, 17 juni 2026)

• De G7-leiders kwamen overeen dat geen enkel niet-G7-land meer dan 60% van hun invoer van zeldzame aardmetalen en permanente magneten mag leveren tegen 2030 .
• De doelstelling is bindend en expliciet gericht op het verminderen van de afhankelijkheid van China, dat momenteel ongeveer 70% van de wereldwijde zeldzame aardmetalenmijnbouw en meer dan 90% van de raffinage voor zijn rekening neemt .
• De leiders lanceerden ook een Critical Minerals Alliance met een nieuw crisisresponsplatform en breidden de rol van het Internationaal Energieagentschap (IEA) uit voor het monitoren van toeleveringsketens en het coördineren van strategische voorraden .
• De G7-verklaring uitte bezorgdheid over "niet-marktconform beleid en praktijken" en het gebruik van economische dwang in de handel in kritische mineralen, zonder China direct te noemen .

VK's £50 miljoen binnenlands mineralenprogramma

• De "Vision 2035" Critical Minerals Strategy van het VK, voor het laatst bijgewerkt in eind 2025 en bevestigd in juni 2026, maakt £50 miljoen vrij van het Department for Business and Trade (DBT) om binnenlandse kritische mineralenprojecten te ondersteunen .
• Specifieke doelen voor 2035: 10% van de VK-vraag gedekt door binnenlandse productie en 20% via recycling, waaronder ten minste 50.000 ton lithium dat in eigen land wordt geproduceerd .
• De Britse regering heeft het £50 miljoen-fonds omschreven als een manier om "de binnenlandse productie een turbo te geven" en "de afhankelijkheid van import" uit geconcentreerde bronnen te verminderen .

Samenwerking Japan-Frankrijk op het gebied van zeldzame aardmetalen en recycling

• Japan en Frankrijk ondertekenden in april 2026 een Routekaart voor Kritische Mineralen, na een top tussen premier Takaichi en president Macron .
• De routekaart omvat gezamenlijke investeringen in mijnbouw, verwerking en recycling van zeldzame aardmetalen, met een focus op het opbouwen van toeleveringsketens buiten China .
• Het Japanse Iwatani Corporation en JOGMEC nemen deel aan een Frans raffinageproject voor zware zeldzame aardmetalen, uitgevoerd door Caremag SAS .
• De samenwerking strekt zich uit tot de ruimtevaartindustrie en kernenergie, maar recycling van zeldzame aardmetalen is een centrale pijler .

EU-Brazilië-partnerschap

• (Opmerking: De zoekresultaten leverden geen specifieke, verifieerbare bron op voor een "EU-Brazilië-partnerschap" over zeldzame aardmetalen in juni 2026. Hoewel de VS meerdere bilaterale kritische mineralen-MOU's heeft ondertekend – waaronder met de buren van Brazilië – verscheen er geen directe EU-Brazilië overeenkomst met betrekking tot zeldzame aardmetalen in het beschikbare bewijsmateriaal. Deze claim kan niet worden bevestigd op basis van de opgehaalde bronnen.)

Hoe deze ontwikkelingen de poging weerspiegelen om de Chinese dominantie te doorbreken

Deze maatregelen van juni 2026 markeren een verschuiving van declaratoir beleid naar bindende, gefinancierde en geïnstitutionaliseerde actie. Het 60%-plafond van de G7 is de eerste collectieve importdoelstelling met een harde deadline. Het £50 miljoen-fonds van het VK en de recyclingsamenwerkingen tussen Japan en Frankrijk richten zich op de raffinageknelpunt (het 90%-aandeel), waar China's greep het sterkst is. China's vergeldende exportcontroles op MP Materials en USA Rare Earth tonen aan dat Peking bereid is die knelpunt te bewapenen, wat de urgentie van geallieerde diversificatie versnelt.