Jimmy Wales over AI en Wikipedia: ‘Ze moeten gewoon meebetalen’

Wikipedia-medeoprichter Jimmy Wales heeft in een reeks interviews en publieke optredens tussen 2025 en 2026 duidelijke, soms strijdlustige standpunten ingenomen over kunstmatige intelligentie. Zijn centrale boodschap: het door vrijwilligers gebouwde platform kan AI niet vertrouwen om artikelen te schrijven of te bewerken, AI-bedrijven die profiteren van Wikipedia's inhoud moeten betalen voor de infrastructuur die ze belasten, en de opkomst van AI-samenvattingen in zoekresultaten zorgt meetbaar voor minder bezoekers.

Geen AI die direct artikelen bewerkt

Wales is er glashelder over: AI komt niet in de buurt van het redactieproces. In een interview met AFP in juni 2026 zei hij dat het platform AI daar simpelweg niet genoeg voor vertrouwt, en wees hij direct naar het probleem van 'hallucinaties' – verzonnen uitvoer die met valse stelligheid wordt gepresenteerd . Tijdens de India AI Impact Summit 2026 noemde hij het hallucinatieprobleem 'enorm' en legde uit dat AI 'niet echt begrijpt wat waar is en wat niet waar is, het kan alleen heel aannemelijke dingen schrijven' .

'We zouden er vandaag geen seconde aan denken om AI zomaar Wikipedia-artikelen te laten schrijven, omdat we weten hoe slecht ze kunnen zijn', zei Wales in februari 2026 tegen Business Standard . Ook over AI-encyclopedieën zoals Elon Musks Grokipedia was hij hard: hij noemde het 'een karikatuur van een encyclopedie' .

De Wikipedia-gemeenschap staat open voor beperkt AI-gebruik ter ondersteuning van menselijk werk – zoals het signaleren van nieuws of het suggereren van bewerkingen – maar het maken van inhoud is een harde grens .

Menselijk bezoek 8% gedaald – AI-samenvattingen zijn de boosdoener

In oktober 2025 meldde de Wikimedia Foundation dat het aantal menselijke paginaweergaven op Wikipedia tussen maart en augustus met 8% was gedaald ten opzichte van dezelfde periode in 2024 . De daling werd pas zichtbaar nadat de stichting haar botdetectiesystemen had vernieuwd, die geavanceerde AI-crawlers eerder ten onrechte als menselijk verkeer classificeerden .

De belangrijkste oorzaak is duidelijk: AI-samenvattingen in zoekmachines – van Google AI Overviews, ChatGPT en andere tools – geven gebruikers direct antwoord zonder dat ze naar Wikipedia hoeven te klikken . Marshall Miller, senior productdirecteur van de stichting, beschreef de bevinding in een officiële blogpost en merkte op dat jongere doelgroepen steeds vaker overschakelen naar sociale videoplatforms .

AI-bots genereerden 88 miljard bezoeken in 2025

Terwijl het menselijke lezersaantal is gedaald tot ongeveer 90 miljard paginaweergaven per jaar, genereerden AI-crawlers en bots in 2025 meer dan 88 miljard bezoeken aan Wikipedia, volgens analyses aangehaald door Pew Research Centre en de Wikipedia Signpost . Dit botverkeer is niet alleen een volumeprobleem – het is een dure grap. Crawlers lezen vaak grote aantallen pagina's ongericht en belasten de kernservers veel zwaarder dan menselijke lezers . De bandbreedte voor multimedia-inhoud steeg in het begin van 2025 alleen al met 50%, vooral door geautomatiseerde programma's die Wikimedia Commons leegschrapen .

'Ze moeten gewoon meebetalen'

Wales is direct over de financiële gevolgen. In een Reuters-interview van november 2025 zei hij: 'Ze moeten gewoon meebetalen,' met het argument dat het oneerlijk is dat het door donaties gefinancierde Wikipedia de infrastructuurrekening betaalt terwijl AI-bedrijven op zijn data trainen . Tijdens de Reuters NEXT-conferentie in december 2025 verklaarde hij dat het tijdperk van een 'gratis lunch' voor AI-training op Wikipedia's inhoud voorbij is . In juni 2026 herhaalde hij dat 'ons overspoelen met miljoenen verzoeken echt geld kost' .

Licentiedeals via Wikimedia Enterprise

Wikipedia heeft de toegang tot zijn data commercieel gemaakt via Wikimedia Enterprise, de betaalde dienst voor grootschalige commerciële hergebruikers. Begin 2026 kondigde het platform nieuwe partnerschappen aan met Amazon, Meta en Microsoft, naast een eerdere deal met Google . Wales omschreef deze overeenkomsten als een manier om ervoor te zorgen dat AI-bedrijven die zwaar leunen op Wikipedia's data financieel bijdragen aan het voortbestaan van het platform .

Niet-meewerkende bots blokkeren

De Wikimedia Foundation heeft haar detectiesystemen verbeterd om menselijk verkeer van bots te onderscheiden – en die update legde zowel de 8% daling van menselijk verkeer als de enorme omvang van AI-crawleractiviteit bloot . Wales vertelde Reuters dat de stichting geen 'uitgebreid formeel beleid' heeft voor AI-bottoegang, maar beschreef één leidend principe: bedrijven die scrapen zonder toestemming of zonder bij te dragen, riskeren geblokkeerd te worden . Er worden ook technische maatregelen gebruikt om bots te blokkeren die detectie proberen te omzeilen, en de verbeterde detectiesystemen dienen zelf als een feitelijk handhavingsmechanisme .