Straat van Hormuz: Tegenstrijdige claims, maar schepen varen gewoon

2. Scheepvaartdata: 71 doorvaarten, LNG- en ruwe-olietankers

• MarineTraffic meldde op maandag 22 juni dat het 71 bevestigde doorvaarten door de Straat van Hormuz had geregistreerd van 19 tot 21 juni – een scherpe opleving na de eerste heropening onder het interim-akkoord .
• Gedurende deze periode omvatte het scheepvaartverkeer Qatarese LNG-tankers en ruwe-olietankers, in lijn met de geleidelijke terugkeer van de commerciële scheepvaart die rond 18 juni begon .
• Eerder die week (18 juni) meldde Bloomberg dat vijf geladen olietankers met een gecombineerde lading van 8 miljoen vaten ruwe olie door de zeestraat voeren .
• Kpler-data toonden aan dat meer dan 20 olietankers de Straat waren gepasseerd sinds de VS en Iran de commerciële routes herstelden. Het verkeer bereikte op donderdag 18 juni het hoogste niveau sinds 2 juni .
• Argus Media had op 15 juni opgemerkt dat het verkeer direct na de aankondiging van het akkoord vlak bleef, omdat rederijen wachtten op de formele ondertekening op 19 juni voordat ze schepen inzetten. De opleving van 19-21 juni bevestigde dat de aarzeling tijdelijk was .

3. Aanhoudende zorgen: mijnenruiming, vergunningen en ondergemiddelde volumes

Ondanks de opleving blijft het herstel kwetsbaar en ligt het onder de pre-conflictnormen:

• Mijnenruiming en de noodzaak van ontmijningsoperaties in de zeestraat blijven een punt van zorg. De DeepDraft maritieme briefing omschreef de operationele omgeving als "gecontroleerde beweging" met schip-tot-schipoverslag voor de kust van Oman en Fujairah, een Iraanse vergunningslaag en aanhoudende onzekerheid over de mijnenruiming .
• Ondergemiddelde transits: CNBC meldde dat het verkeer op 18 juni weliswaar het hoogste punt sinds 2 juni bereikte, maar dat de volumes nog steeds onder de normale benchmarks voor dit knelpunt lagen. Veel rederijen bleven voorzichtig vanwege oorlogsrisicoverzekeringen en de veiligheid van de bemanning .
• Iraans vergunningssysteem: Sommige operators meldden dat Iran voorafgaande vergunningen of coördinatie vereiste, zelfs terwijl het Amerikaanse leger veilige doorgang garandeerde, wat wrijving toevoegde aan het normalisatieproces .
• Insider Intelligence van de International Trade Council beschreef de status van de zeestraat als "open in de praktijk, maar niet langer routine in de operatie" .

4. Brent-olie: piek naar $82,30, daarna daling

De oliemarkten reageerden scherp op de gemengde signalen:

• 20 juni (zaterdag) – Op de dag dat Iran de hernieuwde sluiting aankondigde, steeg Brent-olie naar $82,30 per vat op perpetual futuresmarkten en spotplatforms, omdat handelaren het geopolitieke risico inprijsden .
• 21 juni (zondag) – Brent-olie steeg licht (+0,67%) naar ongeveer $81,11, met een intraday hoogtepunt van $82,30, omdat de onzekerheid over de diplomatieke gesprekken in Zwitserland bleef bestaan .
• 22 juni (maandag) – Brent daalde 1,6% naar $79,30 en stabiliseerde later rond $79,03, dicht bij het laagste niveau sinds begin maart. Het marktsentiment verschuift naar de verwachting dat de onderhandelingen zullen slagen en de zeestraat open zal blijven .
• De NYT meldde dat de olieprijzen "een lichte stijging lieten zien, terwijl aandelenwaarden een kleine daling kenden op zondag, omdat de onzekerheid rond de Straat van Hormuz aanhield, wat de moeilijkheden bij het hervatten van energietransporten benadrukt" .
• Bank of America publiceerde op 18 juni een notitie waarin werd voorspeld dat een volledige heropening van de Straat van Hormuz het gemiddelde van Brent voor 2026 zou kunnen verlagen naar $82/vat (van een eerdere prognose van $93), met een verwachte bandbreedte van $70-$80 voor het grootste deel van de tweede helft van 2026 .

5. Diplomatiek spoor: Vance in Zwitserland

• JD Vance ontmoette op 21 juni Iraanse functionarissen in Zwitserland voor gesprekken over het Iraanse nucleaire programma en om het voorlopige vredesakkoord te bevorderen, zelfs terwijl de hernieuwde Iraanse sluitingsverklaring nog vers was .
• Het interim-akkoord van 14 juni zou Iran verplichten de Straat van Hormuz binnen 30 dagen volledig te openen en de VS om zijn zeeblokkade van Iraanse havens op te heffen .
• Vance karakteriseerde het diplomatieke proces als actief: "Uit mijn gesprekken vanmorgen met Jared en Steve blijkt dat er vooruitgang wordt geboekt" .

Overzichtstabel

Conclusie: De Straat van Hormuz is functioneel open per 22-23 juni, met een herstellend commercieel verkeer van 71 transits in drie dagen, maar het herstel is nog niet volledig genormaliseerd. Mijnenruiming, vergunningswrijving en volumes onder het oude gemiddelde blijven bestaan. Brent-olie steeg kort naar $82,30 na de sluitingsaankondiging, maar is sindsdien teruggevallen naar ~$79 naarmate de diplomatieke gesprekken vorderen. De situatie blijft zeer gevoelig voor de uitkomst van de Amerikaans-Iraanse onderhandelingen in Zwitserland en voor verdere militaire escalatie met Israël en Libanon.