Waarom China niet staat te springen om Perzische Golf-olie, ook nu de Straat van Hormuz weer opengaat

De Straat van Hormuz lijkt na het Amerikaanse-Iraanse staakt-het-vurenkader weer geleidelijk open te gaan. Toch betekent dat niet dat China meteen terugkeert naar de oliemarkt van de Perzische Golf.

China is de grootste importeur van ruwe olie ter wereld, maar heeft op dit moment weinig reden om haast te maken. Beijing kan putten uit omvangrijke strategische en commerciële voorraden, terwijl raffinaderijen met lage marges kampen. Bovendien is de prijsvoorsprong van Iraanse olie kleiner geworden. Een snelle herstart van de import ligt daarom niet voor de hand.

Chinese olie-import keldert naar laagste niveau in jaren

De Chinese import van ruwe olie daalde in mei 2026 naar ongeveer 7,8 miljoen vaten per dag. Dat was het laagste maandniveau sinds oktober 2017, volgens Chinese douanegegevens die door Bloomberg werden aangehaald . De Wall Street Journal kwam uit op 7,82 miljoen vaten per dag: 29 procent minder dan een jaar eerder .

Volgens gegevens van Kpler lag de over zee aangevoerde olie-import eind mei zelfs rond 6,6 miljoen vaten per dag, het laagste niveau sinds 2016 . Vergeleken met het gemiddelde van ongeveer 11,7 miljoen vaten per dag in februari betekent dat een terugval van bijna 3 miljoen vaten per dag. JPMorgan noemde de krimp ernstiger dan de daling tijdens het hoogtepunt van de pandemie eind 2020 .

China heeft daarmee niet geprobeerd om het wegvallen van olie uit de Golf onmiddellijk met nieuwe ladingen te compenseren. Het land heeft de lagere aanvoer opgevangen met minder raffinage, voorraden en een lagere vraag naar nieuwe olie.

Beijing beschikt over een uitzonderlijke voorraadbuffer

China publiceert geen officiële cijfers over zijn strategische oliereserves. De Amerikaanse Energy Information Administration (EIA) schat echter dat het land in december 2025 bijna 1,4 miljard vaten ruwe olie in strategische opslag had. In 2025 voegde China gemiddeld ongeveer 1,1 miljoen vaten per dag aan die voorraden toe .

Ook het Center on Global Energy Policy van Columbia University en andere analisten komen uit op een vergelijkbare schatting. Daarmee zouden de Chinese strategische reserves ongeveer drie keer zo groot zijn als die van de Verenigde Staten . Erica Downs, senior onderzoeker bij Columbia, stelde dat deze voorraden het land in een worstcasescenario – een volledige onderbreking van de olieaanvoer uit het Midden-Oosten – ongeveer zes maanden zouden kunnen ondersteunen .

Tijdens het conflict lijkt China bovendien niet alleen strategische, maar ook commerciële voorraden te hebben aangesproken. Kayrros schatte de bovengrondse commerciële olievoorraden vóór de oorlog op 851 miljoen vaten . Die combinatie van buffers vermindert de noodzaak om direct nieuwe ladingen uit de Perzische Golf vast te leggen.

Raffinaderijen hebben weinig reden om meer olie te kopen

De vraag naar nieuwe olie wordt ook afgeremd door de slechte economie van de Chinese raffinagesector. Vooral de onafhankelijke raffinaderijen in de provincie Shandong – in de markt vaak ‘teapots’ genoemd – zijn belangrijke kopers van Iraanse olie. Zij hebben hun productieniveaus de afgelopen maanden sterk verlaagd.

De Chinese olieverwerking daalde in april met 5,8 procent op jaarbasis naar ongeveer 13,3 miljoen vaten per dag. Dat was het laagste niveau sinds augustus 2022, volgens het Chinese nationale statistiekbureau . Staatsraffinaderijen draaiden gemiddeld op 73,43 procent van hun capaciteit, het laagste niveau in zes jaar . Onafhankelijke raffinaderijen zakten begin april onder 63 procent, terwijl hun marges negatief werden . In juni lag de benuttingsgraad van raffinaderijen in Shandong volgens marktgegevens rond 51 procent .

Zwakke binnenlandse vraag en hoge kosten voor ruwe olie maken het voor raffinaderijen onaantrekkelijk om extra ladingen te kopen. Sommige bedrijven kiezen er volgens handelaren liever voor om installaties stil te leggen voor onderhoud dan om tegen ongunstige voorwaarden de laatste beschikbare ladingen te bemachtigen .

Iraanse olie biedt niet langer dezelfde korting

Een belangrijke reden waarom Chinese onafhankelijke raffinaderijen traditioneel veel Iraanse olie kochten, was de forse korting vanwege Amerikaanse sancties. Vóór het conflict werd Iraanse ruwe olie volgens marktbronnen aangeboden voor 8 tot 10 dollar per vat onder de Brent-prijs .

Die korting was in juni vrijwel verdwenen. Voor Iraanse Light-olie voor levering in juli werd aanvankelijk een korting van iets meer dan 1 dollar ten opzichte van Brent gemeld . Na het voorlopige vredesakkoord verlaagden handelaren hun prijzen opnieuw om Chinese kopers te lokken. Nieuwe spotladingen werden aangeboden met kortingen van 2,50 tot 5 dollar per vat .

Dat klinkt aantrekkelijker dan een korting van 1 dollar, maar het blijft minder dan de diepe sanctiekortingen waarop de teapots eerder konden rekenen. Bovendien blijft de kooplust beperkt. Volgens S&P Global waren Chinese onafhankelijke raffinaderijen niet gehaast om nieuwe ladingen vast te leggen .

Voorraadolie vervangt een deel van de nieuwe import

Chinese onafhankelijke raffinaderijen kopen ook Iraanse olie die al in opslagtanks op land ligt. Met nieuwe importquota kunnen zij die bestaande voorraden aanspreken, in plaats van meteen nieuwe scheepsladingen te bestellen . In de tweede helft van 2025 werd Iraanse olie uit opslag in Shandong verkocht met kortingen van meer dan 8 dollar per vat ten opzichte van Brent .

Dat helpt om overvolle tanks leeg te maken en vermindert tegelijkertijd de druk om nieuwe olie uit de Perzische Golf te halen . Het verschil tussen import en raffinage maakt de rol van voorraden duidelijk. In mei verwerkten Chinese raffinaderijen ongeveer 13,5 miljoen vaten per dag, terwijl de import volgens een marktschatting slechts 6,36 miljoen vaten per dag bedroeg. Het verschil van ongeveer 7 miljoen vaten per dag werd grotendeels uit voorraden aangevuld .

De exacte omvang en samenstelling van de Chinese voorraden zijn onzeker, omdat Beijing de officiële cijfers niet publiceert. Wel wijzen de import-, raffinage- en opslaggegevens erop dat China over een aanzienlijke buffer beschikt.

Herstel waarschijnlijk vanaf augustus, maar geleidelijk

De verwachting is niet dat China voorgoed van olie uit de Perzische Golf afziet. JPMorgan verwacht dat de Chinese import vanaf augustus weer aantrekt na de scherpe daling naar het laagste niveau in acht jaar . Onafhankelijke raffinaderijen zijn na het vredesakkoord ook weer voorzichtig naar ruwe olie gaan informeren .

Maar een terugkeer naar het oude aankooptempo vereist waarschijnlijk eerst betere raffinagemarges, een verdere afname van de voorraden en duidelijkheid over de toekomstige sancties tegen Iran. Zolang tanks goed gevuld zijn, raffinaderijen verlies draaien en China strategische reserves achter de hand heeft, ontbreekt de commerciële urgentie voor een plotselinge koopgolf.

De heropening van de Straat van Hormuz haalt dus een logistieke hindernis weg, maar lost de economische redenen voor China's terughoudendheid niet onmiddellijk op.