SAMA's Stille Koerswijziging: Waarom Saoedi-Arabië Miljarden Terugtrekt van Wereldwijde Vermogensbeheerders

Saoedi-Arabië's centrale bank, de Saudi Central Bank (SAMA), voert een opmerkelijke strategische koerswijziging door met zijn buitenlandse reserves. In de afgelopen maanden heeft SAMA twee acties ondernomen die op het eerste gezicht tegenstrijdig lijken: het heeft de reserves opgebouwd tot meerjarige hoogtepunten, terwijl het tegelijkertijd miljarden dollars heeft teruggetrokken van wereldwijde vermogensbeheerders. Deze dubbele beweging duidt op een diepere verschuiving naar een liquiditeitsgerichte, kapitaalbehoudende houding, met aanzienlijke gevolgen voor de wereldwijde markten en vermogensbeheerders.

SAMA's Dubbele Reservesstrategie: Bouw de Buffer, Verander de Samenstelling

De buitenlandse reserves van SAMA zijn gestaag gestegen. Eind 2025 bereikten de reserveactiva SR 1,73 biljoen ($461 miljard), een stijging van 5,3% op jaarbasis . In januari 2026 bereikten de reserves een zesjarig hoogtepunt van SR 1,78 biljoen ($475 miljard), een stijging van 10% op jaarbasis . In maart 2026 steeg het cijfer opnieuw tot SR 1,86 biljoen ($496 miljard) – het hoogste niveau sinds februari 2020, een stijging van 9,4% op jaarbasis .

Tegelijkertijd heeft SAMA miljarden dollars teruggetrokken van ten minste twee internationale vermogensbeheerders, volgens bronnen van Bloomberg die bekend zijn met de situatie . Het teruggetrokken kapitaal wordt opnieuw geïnvesteerd in liquide, kapitaalbehoudende activa in plaats van uitbestede externe mandaten .

Beleggingen in buitenlandse effecten – die in maart 2026 56,6% van de totale reserves uitmaakten – groeiden met 9,2% op jaarbasis tot SR 1,05 biljoen, terwijl deposito's bij banken in het buitenland in januari 2026 met 36,3% op jaarbasis stegen tot SAR 460 miljard .

De Strategische Verschuiving: Van Actieve Externe Mandaten naar een Liquiditeitsgerichte Houding

SAMA stapt af van een actief extern mandaatmodel en kiest voor een liquiditeitsgerichte, kapitaalbehoudende houding. De strategie is om een grotere totale buffer op te bouwen en tegelijkertijd meer daarvan te concentreren in directe, zeer liquide instrumenten in plaats van uitbestede, langetermijnmandaten.

De centrale bank geeft prioriteit aan kapitaalbehoud en het handhaven van de koppeling van de riyal aan de Amerikaanse dollar boven het nastreven van rendement via externe investeringen . Lokale Saoedische banken hebben te maken met liquiditeitsdruk door zware kredietverlening, en SAMA heroriënteert fondsen om adequate binnenlandse buffers te garanderen . De terugtrekkingen geven aan dat SAMA "steeds selectiever wordt in zijn investeringsstrategieën" na jaren van passieve delegatie aan wereldwijde bedrijven .

Belangrijk is dat dit geen signaal van de-dollarisatie is. SAMA's Amerikaanse staatsleningenbezit steeg zelfs met 6% tot $134,8 miljard in januari 2026, en het koninkrijk gaf begin januari $11,5 miljard aan dollarobligaties uit, die ongeveer 2,7 keer overtekend waren . De gouverneur van SAMA verklaarde in juni 2026 dat de-dollarisatie een "geleidelijk" proces is en geen abrupte verschuiving, en merkte op dat de dollar 57% van de wereldwijde deviezenreserves uitmaakt .

Bredere Geopolitieke en Marktcontext

De strategische verschuiving vindt plaats tegen een achtergrond van begrotingsverslechtering en geopolitieke multi-alignering. Saoedi-Arabië had in 2025 een tekort op de lopende rekening van -3,1% van het BBP, dat naar verwachting zal toenemen tot -3,2% in 2026 . De begroting voor 2026 voorziet in een tekort van ongeveer SR 165 miljard (3,3% van het BBP), met een leningsplan van $57 miljard om dit te dekken . Allianz merkt op dat de "externe positie van het koninkrijk de afgelopen jaren is verzwakt" .

Het Europees Parlement karakteriseert de strategie van Riyad als "multi-alignering" – het in evenwicht brengen van het langdurige veiligheidspartnerschap met de VS terwijl de banden met China, Rusland en het mondiale Zuiden worden uitgebreid . Regionale conflictrisico's blijven bestaan, waarbij sommige analisten wijzen op reserve-uitputting door militaire uitgaven, hoewel de gouverneur van SAMA zegt dat de buffers "toereikend" blijven .

De omstandigheden op de wereldmarkt zorgen voor extra druk. Wereldwijde aandelenstromen werden begin 2026 voor het eerst sinds januari negatief, wat wijst op een verkrapping van de liquiditeit te midden van een langdurig geopolitiek conflict . De Federal Reserve die de rente stabiel houdt, heeft bijgedragen aan macro-economische onzekerheid .

Gevolgen voor Wereldwijde Vermogensbeheerders

De koerswijziging van SAMA heeft meerdere gevolgen voor de vermogensbeheerindustrie. Als een van 's werelds grootste soevereine reservepools betekent de terugbetaling van miljarden dollars aan beheerd vermogen een direct verlies aan vergoedingsinkomsten voor de getroffen beheerders (ten minste twee bedrijven, waarschijnlijk meer worden beoordeeld) .

Andere centrale banken in de Golf en opkomende markten kunnen het voorbeeld van SAMA volgen en kortere lock-up periodes, hogere liquiditeit en flexibelere voorwaarden eisen – wat de marges voor vermogensbeheerders op staatsmandaten onder druk zet . De verschuiving van externe mandaten naar pure liquiditeitsinstrumenten geeft aan dat soevereine staten minder bereid zijn om lock-up periodes in private markten, alternatieven of langlopende vastrentende waarden te tolereren tijdens een periode van geopolitieke onzekerheid .

Elke vermogensbeheerder met een significante SAMA-relatie wordt nu geconfronteerd met herinvesteringsrisico en moet superieur liquiditeitsbeheer aantonen om de relatie te behouden . SAMA's toegenomen directe bezit van Amerikaanse staatsobligaties biedt echter een liquiditeitsbuffer voor die markt, zelfs als het de hoeveelheid kapitaal die beschikbaar is voor actieve beheermandaten vermindert .

Vooruitzichten

SAMA's dubbele strategie van het opbouwen van reservebuffers terwijl de bezittingen worden geconcentreerd in liquide instrumenten, weerspiegelt een voorzichtige, defensieve houding terwijl Saoedi-Arabië navigeert door dubbele begrotingstekorten, geopolitieke onzekerheid en de financieringsbehoeften van zijn ambitieuze economische transformatie Vision 2030. Voor wereldwijde vermogensbeheerders is de boodschap duidelijk: staatsmandaten zullen steeds meer de voorkeur geven aan liquiditeit en flexibiliteit boven rendement, en het tijdperk van passieve delegatie aan externe bedrijven maakt mogelijk plaats voor een meer selectief, hands-on beheer.