China verscherpt toezicht op indium-export: AI-datacenters in gevaar

China verscherpt in juni 2026 de douanecontroles op indium, een gespecialiseerd metaal dat onmisbaar is voor datacenters van de volgende generatie en AI-infrastructuur . Dit wakkert bij wereldwijde kopers de vrees aan dat het metaal formeel aan het groeiende exportcontroleregime van Peking wordt toegevoegd . Indium wordt gebruikt in indiumfosfide (InP)-wafers, die cruciaal zijn voor hogesnelheids-fotonische componenten in AI-datacenters. Sinds februari 2025 gold er al een exportbeperking voor indiumfosfide . De nieuwste stap betreft een verscherpt douanetoezicht en vertragingen bij de afgifte van vergunningen, niet een volledig verbod, maar het is een duidelijk signaal dat indium mogelijk de volgende in de rij is voor volledige controle .

Waarom wereldwijde kopers zich zorgen maken

Verstoring van AI-datacenters. Indiumfosfide is een sleutelmateriaal voor energiezuinige fotonische chips die datacenters nodig hebben om gelijke tred te houden met de rekenkracht van AI. De exportbeperkingen op InP die in februari 2025 van kracht werden, zijn al een "significant obstakel" gebleken bij het ontwerpen van de snelste en meest energiezuinige AI-componenten .

Vergunningsknelpunten. In plaats van een volledig verbod, kan China de export "vertragen of aan voorwaarden onderwerpen", wat leidt tot chronische onzekerheid over de aanvoer . Amerikaanse bedrijfsorganisaties melden dat toegang tot sommige kritieke mineralen uit China door vertragingen bij de vergunningverlening al "nagenoeg onverkrijgbaar" is geworden .

Escalatierisico. Kopers vrezen dat de aangescherpte inspecties van vandaag een voorbode zijn van een formele opname van indium op de exportcontrolelijst, volgens het patroon dat eerder werd gezien bij zeldzame aardmetalen, gallium en germanium .

Hoe de VS heeft gereageerd

De Amerikaanse regering heeft op verschillende fronten actie ondernomen om de aanvoer van indium en andere kritieke mineralen veilig te stellen:

• Uitbreiding lijst kritieke mineralen: In november 2025 publiceerde het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Zaken de definitieve 2025-lijst van kritieke mineralen met 60 mineralen, waaronder indium, waarmee de overheid het aanvoerrisico erkende .
• Presidentieel besluit over bewerkte mineralen: In januari 2026 vaardigde het Witte Huis een uitvoeringsbesluit uit om de "Invoer van bewerkte kritieke mineralen en hun afgeleide producten aan te passen", waarbij indium expliciet werd genoemd als een mineraal dat wordt gebruikt in glasvezelnetwerken en satellietsystemen en dat kwetsbaar is in de toeleveringsketen .
• Critical Minerals Ministerial (feb. 2026): Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken organiseerde een grote ministeriële bijeenkomst en ondertekende 11 nieuwe bilaterale raamwerken voor kritieke mineralen en memoranda van overeenstemming met partnerlanden om "de wereldmarkt te hervormen" en gediversifieerde, veilige toeleveringsketens op te bouwen .

De bredere geopolitieke strategie

Indium is het nieuwste front in een meerjarige campagne van Peking om zijn overwicht in de toeleveringsketens van kritieke mineralen als wapen in te zetten. Het patroon volgt een duidelijke escalatie:

1. Eerste golf (2023–2024): China beperkte de export van gallium, germanium, grafiet en antimoon – voornamelijk als reactie op Amerikaanse beperkingen op halfgeleidertechnologie .
2. Tweede golf (april 2025): De exportcontroles werden uitgebreid met wolfraam, telluur, bismut, molybdeen en indium, opgelegd als vergeldingsinstrument in de bredere handels- en tarievenoorlog met de Verenigde Staten . Dit werd gevolgd door controles op zware zeldzame aardmetalen (dysprosium, yttrium) en permanentmagneten .
3. Uitbreiding oktober 2025: China verscherpte de controles op zeldzame aardmetalen verder en vereiste dat exporteurs een vergunning van de overheid krijgen voor de uitvoer van goederen voor tweeërlei gebruik die zelfs sporen van Chinese zeldzame aardmetalen bevatten . De tweede golf werd later na onderhandelingen tussen de VS en China, maar de controle-infrastructuur blijft intact .

Peking verdedigt deze maatregelen als het "standaardiseren en verbeteren" van het exportbeheer, maar analisten van het Europees Parlement, CSIS en ETH Zürich karakteriseren ze als een weloverwogen strategie om de dominantie in de mineralenvoorziening te gebruiken als hefboom in handelsonderhandelingen, als vergelding voor Amerikaanse tarieven en als instrument om stroomafwaartse technologie-industrieën te beheersen . Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken drong er onlangs bij de G7-landen op aan om "de principes van de markteconomie te respecteren", terwijl Peking zelf de staatscontrole over de gehele minerale toeleveringsketen verscherpt .