Duitsland waarschuwt Turkije: EU wijst Russisch gas af in toekomstige energiecontracten

Turkije's gasimport uit Rusland & contractstatus

• Importvolume: Rusland transporteerde in 2025 ongeveer 21,2 miljard kubieke meter (bcm) pijplijngas naar Turkije, waarmee Rusland de grootste leverancier van Turkije is . Het aandeel van Rusland in de gasimport van Turkije is gedaald van meer dan 60% decennia geleden tot ongeveer 37% in 2025 .
• Contractstatus: De langetermijncontracten van Turkije met Gazprom — die tot 21,75 bcm/jaar via de Blue Stream- en TurkStream-pijpleidingen dekken — naderden hun vervaldatum . In december 2025 stemde Turkije in met een eenjarige verlenging van deze deals terwijl het tegelijkertijd investeerde in Amerikaanse LNG . Vanaf juni 2026 zijn BOTAŞ en Gazprom in actieve onderhandeling over verlenging van de overeenkomsten na 2026, met een potentieel volume van ongeveer 22 bcm/jaar .

EU-tijdlijn voor uitfasering van Russisch gas

Het REPowerEU-framework van de EU, zoals vastgelegd in het politieke akkoord van december 2025, voorziet in een stapsgewijze, juridisch bindende uitfasering:

• Nieuwe gascontracten (zowel LNG als pijplijn) die na 17 juni 2025 zijn ondertekend of gewijzigd, zijn al verboden .
• Bestaande LNG-contracten moeten uiterlijk 1 januari 2027 worden beëindigd .
• Bestaande pijplijnimport onder langetermijncontracten moet uiterlijk 30 september 2027 stoppen (een versnelde tijdlijn ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel van 1 januari 2028) .
• De jaarlijkse EU-import van Russisch gas is al gedaald van 152 bcm (45% aandeel) in 2021 tot ongeveer 35 bcm (12% aandeel) in 2025 .

Turkije's ambitie voor een gastransithub

Turkije's ambitie om een regionale gashub te worden staat op gespannen voet met de EU-uitfasering. Ankara probeert zich al lang te positioneren als een belangrijke doorvoerroute voor Russisch gas naar Zuidoost-Europa, en president Erdoğan en Poetin hebben gesproken over een formele gashub in Turkije . Maar het EU-verbod op Russische gasimport tegen eind 2027 betekent dat er binnenkort geen legale markt meer in de EU voor Russisch gas zal zijn — wat direct de businesscase ondermijnt voor een hub in Turkije die Russisch gas naar Europa zou doorvoeren.

Tegelijkertijd voert Turkije een diversificatiestrategie uit — het investeert in FSRU-terminals, breidt de Silivri-opslag uit en slaat Amerikaanse LNG-deals — om zich te herpositioneren als een multi-source hub die gas uit Azerbeidzjan, LNG-leveranciers en binnenlandse productie zou kunnen bundelen in plaats van te vertrouwen op Russische volumes . Minister Reiche's boodschap onderstreepte dat alle hub-ambities die aan EU-markten zijn gekoppeld, Russisch-proof moeten worden gemaakt — een voorwaarde die Turkije ertoe aanzet om niet-Russische leveringspartnerschappen te versnellen als het Europese klanten wil bedienen .