Bijna 60 GW aan nieuwe gascentrales: legt Europa zich vast op fossiel voor decennia?

Het 'Merchants of Crisis'-rapport, gepubliceerd op 15 juni 2026 door de campagneorganisatie Beyond Fossil Fuels, waarschuwt dat EU-regeringen Europa voor decennia vastleggen op fossiele brandstoffen onder het mom van energiezekerheid. Dit gebeurt op een moment dat volatiele prijzen en een groeiende afhankelijkheid van Amerikaans LNG de kwetsbaarheid van die strategie blootleggen . Het rapport werd uitgebracht vlak voor de Europese top van juni 2026 om leiders onder druk te zetten af te zien van nieuwe gasinfrastructuur en de schone energietransitie te versnellen .

Belangrijkste bevindingen

Bijna 60 GW aan nieuwe gascentrales gepland: De fossiele gasindustrie is van plan om bijna 60 GW aan nieuwe gascentrales te bouwen in de EU . Duitsland, Polen en Roemenië zijn de belangrijkste drijvende krachten achter deze uitbreiding .

Massief jaarlijks gasverbruik: Als deze centrales worden gebouwd en draaien op het gemiddelde capaciteitsniveau van 2024, zouden ze jaarlijks ongeveer 28 miljard kubieke meter (bcm) gas verbranden . Dat is gelijk aan 9% van de totale EU-gasimport in 2025 of het jaarlijkse gasverbruik van 46,4 miljoen gemiddelde huishoudens .

Politieke timing: Het rapport werd gepubliceerd op 15 juni 2026, vlak voor de Europese top later die maand, om de druk op EU-leiders te maximaliseren om hun gasuitbreidingsplannen te heroverwegen .

Kosten van nietsdoen versus transitie: Het rapport benadrukt dat het versnellen van de overstap weg van fossiele brandstoffen grote besparingen kan opleveren. De EU gaf in 2025 alleen al ongeveer €340 miljard uit aan fossiele brandstofimport , en de volatiliteit van de gasprijs — verergerd door het Midden-Oostenconflict van maart 2026 en de sluiting van de Straat van Hormuz — heeft al een extra €24 miljard toegevoegd aan de Europese fossiele brandstoffenrekening .

Toenemende afhankelijkheid van Amerikaans LNG: De VS levert al 55% van de EU-LNG-import (cijfer 2025 van de Europese Commissie) . Aparte analyses suggereren dat dit aandeel tegen 2028-2030 zou kunnen stijgen tot 80% van de LNG-leveringen, wat Europa vastzet op dure Amerikaanse gas .

De kern van het debat

Het rapport schetst de keuze helder: het bouwen van bijna 60 GW aan nieuwe gascentrales riskeert een kostbare fossiele lock-in voor decennia, wat zowel de EU-klimaatverplichtingen als de energie-soevereiniteit ondermijnt . Het alternatief — het opschalen van hernieuwbare energie, efficiëntie en netwerkinvesteringen — zou de importrekening verlagen, de blootstelling aan prijsschokken verminderen en aansluiten bij de netto-nuldoelen. Het rapport bestempelt de huidige koers als "zelfsabotage van de energiezekerheid" .