Hoe een foto de Italiaans-Amerikaanse relaties deed ontploffen

Een diplomatieke crisis tussen twee van de meest ideologisch verwante leiders van het Westen escaleerde deze week toen Italiës minister van Buitenlandse Zaken een gepland bezoek aan Washington annuleerde. Aanleiding: een interview waarin president Donald Trump beweerde dat de Italiaanse premier Giorgia Meloni hem om een foto had 'gesmeekt' op de G7-top.

De directe trigger was een post-G7 interview dat Trump gaf aan de Italiaanse zender La7. Daarin zei Trump dat Meloni 'zo graag een foto met mij wilde' en dat hij alleen toestemde omdat hij 'medelijden met haar had' . Meloni reageerde furieus en noemde het verhaal 'volledig verzonnen' .

Minister van Buitenlandse Zaken annuleert VS-bezoek

Italiës vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani schrapte een gepland tweedaags bezoek aan Washington (gepland voor 21-22 juni) als direct gevolg van Trumps opmerkingen. Tajani noemde de uitspraken 'ernstig en beledigend' voor Meloni en heel Italië .

Het dieper liggende conflict: Iran

De foto-opmerking was geen op zichzelf staand incident, maar de nieuwste escalatie in weken van gespannen relaties tussen de twee leiders. De eerdere wrijving ontstond door Trumps druk op Italië om mee te doen aan de Amerikaanse militaire actie tegen Iran — een positie waar Meloni weerstand tegen bood . Italiaanse media meldden dat Trump had aangedrongen op toegang tot de militaire basis Sigonella, een verzoek dat Rome weigerde .

Daarnaast was er een aparte clash rond paus Leo XIV , die nog een extra laag spanning toevoegde aan een relatie die tot voor kort opvallend warm was.

Het 'verhelderende gesprek' dat niet hielp

Op de G7-top van 14-16 juni in het Franse Évian hielden de twee leiders op 16 juni een kort 'verhelderend gesprek'. Italiaanse functionarissen zeiden dat de ontmoeting hielp om 'de lucht te klaren' . In een luchtig moment, vastgelegd door Reuters-camera's, zei Meloni tegen Trump: 'We zijn altijd vrienden geweest', terwijl voorzitter van de Europese Raad António Costa grapte: 'Jullie zijn weer vrienden' .

Ondanks die inspanningen blies Trumps tv-interview na de top de relatie weer open en leidde tot de diplomatieke annulering. Het laat zien hoe broos de verzoening was geweest.

Wat het betekent

De annulering van Tajani's bezoek aan Washington markeert een forse publieke breuk tussen twee leiders die voorheen een sterke persoonlijke chemie en ideologische overeenstemming hadden. Voor Meloni riskeren de gebeurtenissen haar positie zowel binnenlands — als leider die respect afdwingt op het wereldtoneel — als binnen de westerse alliantie op een moment dat de eenheid over het Iran-beleid al onder druk staat.