Ebola-uitbraak 2026 in DRC en Uganda: bijna 1.000 gevallen, contactonderzoek stort in

De Bundibugyo-stam: geen vaccin, geen behandeling

De veroorzaker is het Bundibugyovirus (species Orthoebolavirus bundibugyoense), voor het eerst geïdentificeerd in 2007 in Uganda . In tegenstelling tot de Zaire-stam die verantwoordelijk was voor de West-Afrikaanse epidemie, is er geen door de WHO goedgekeurd vaccin of goedgekeurde behandeling voor Bundibugyo . De Verenigde Staten hebben 50 miljoen dollar toegezegd aan de Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI) om medische tegenmaatregelen te ontwikkelen, maar die zijn nog maanden of jaren verwijderd .

Contactonderzoek grotendeels ingestort

Het Africa CDC heeft gemeld dat minder dan 4.100 van de meer dan 33.000 geïdentificeerde contacten actief worden gemonitord – dat betekent dat maar liefst 88% van de bekende contacten niet wordt gevolgd . Dit enorme gat in de surveillance betekent dat er vrijwel zeker sprake is van verborgen overdracht in de gemeenschap, wat insluiting extreem moeilijk maakt en de snelle toename van het aantal gevallen voedt .

Ernstig tekort aan financiering

De kloof tussen toegezegde en daadwerkelijk uitgekeerde hulp is enorm:

• De WHO en partners lanceerden een gezamenlijk responsplan van 518 miljoen dollar .
• De VS heeft in totaal meer dan 270 miljoen dollar toegezegd, waaronder 107 miljoen dollar aan noodfinanciering van de CDC (18 juni), 80 miljoen dollar eerder in mei, 50 miljoen dollar voor CEPI en een eerste 23 miljoen dollar .
• Internationaal wordt een totaalbedrag van meer dan 900 miljoen dollar aan toezeggingen genoemd.
• Toch is minder dan 10% van de toegezegde fondsen daadwerkelijk in de getroffen landen aangekomen – naar schatting 90 miljoen dollar van de ruim 900 miljoen die is beloofd . Hulpverleners zeggen dat het geld "buitengewoon traag" binnenkomt .

Verspreiding naar Uganda

Uganda heeft ten minste 19 bevestigde gevallen en 2 doden gemeld, waarbij het virus vanuit het oosten van de DRC is overgebracht . De gevallen verschenen in Kampala en hebben zich inmiddels verspreid naar meerdere Oegandese districten . Uganda sloot eind mei de grens met de DRC in een poging verdere verspreiding te stoppen .

Africa CDC: meest ernstige uitbraak ooit in dit stadium

Het Africa CDC heeft deze uitbraak uitgeroepen tot de meest ernstige ebola-uitbraak ooit gemeten in dit vroege stadium. Ambtenaren waarschuwen dat de uitbraak de West-Afrikaanse epidemie van 2014–2016 (28.616 gevallen, 11.310 doden) zou kunnen overtreffen als deze niet snel wordt ingedamd . De schatting luidt dat zonder dringende interventie in de komende drie maanden alleen al 20.000+ infecties en 4.000+ doden kunnen vallen . De WHO riep op 17 mei de noodtoestand uit (Public Health Emergency of International Concern, PHEIC) .

Bijkomende operationele problemen

• Gewapend conflict: De epicentra van de uitbraak in Ituri en Noord-Kivu zijn actieve conflictgebieden, met tientallen gewapende groepen en herhaalde aanvallen op hulpverleners .
• Ontsnappingen van patiënten: Patiënten, ook bevestigde gevallen, zijn uit isolatiecentra gevlucht uit angst, vanwege stigma of wantrouwen tegen hulpverleners .
• Slechte bereikbaarheid: Veel getroffen gebieden hebben slechte wegeninfrastructuur, wat logistiek voor testen, behandeling en veilige begrafenissen uiterst moeilijk maakt .
• Wantrouwen in de gemeenschap: Verzet tegen respons teams, onveilige begrafenisrituelen en het te laat zoeken van medische hulp voeden de verdere verspreiding .