Straat van Hormuz heropend? 4 grote obstakels die de scheepvaart nog tegenhouden

De Verenigde Staten en Iran ondertekenden op 17 juni 2026 elektronisch een 14-artikelen tellend memorandum van谅解, waarmee 110 dagen van vijandelijkheden werden beëindigd en de onmiddellijke heropening van de Straat van Hormuz voor commercieel verkeer werd afgedwongen . Maar op 18 en 19 juni is de zeeroute nog lang niet volledig operationeel. Dit zijn de vier grootste obstakels tussen het akkoord en een werkende scheepvaartroute.

Eerste scheepstransits blijven grotendeels niet-commercieel

Ondanks de diplomatieke doorbraak is er nog geen sprake van een grote commerciële hervatting. President Trump beweerde op 15 juni dat schepen via een 'zuidelijke snelweg' (waarschijnlijk een deel van het Traffic Separation Scheme) begonnen te varen, maar de IRGCN (Revolutionaire Garde marine) verklaarde dat er in de voorafgaande 96 uur geen transits waren goedgekeurd .

De grote scheepvaartorganisaties — BIMCO, ICS, INTERTANKO en INTERCARGO — zeiden op 18 juni dat het verkeer pas zal normaliseren als de mijnen zijn geruimd en de traditionele routes zijn hersteld, en ze riepen op tot duidelijkheid over de transitregels . Reders blijven uiterst voorzichtig, afgeschrikt door hoge oorlogsrisicopremies en het ontbreken van een verifieerbaar formeel verdrag . Amerikaanse marineschepen begonnen op 16 juni met een nieuwe fase van mijnopruiming , maar commerciële schepen volgen nog niet.

Mijnopruimingstijden lopen 140 dagen uiteen

Er gaapt een groot gat tussen de schattingen van de industrie en die van het Pentagon:

Bron	Schatting	Details
Maritieme industrie (BIMCO, MARISKS, Lloyd's List)	40–50 dagen	Gebaseerd op operationele beoordelingen van het mijnenveld
Iran (onder het MoU)	30 dagen	Iran stemde ermee in het knelpunt binnen 30 dagen te ontmijnen
Amerikaans Pentagon	Tot 6 maanden	Een veel conservatievere schatting

Het verschil van 140 dagen tussen de cijfers van de industrie en het Pentagon vertegenwoordigt enorme potentiële kosten voor de regionale economieën — geschat op $27–30 miljard alleen al voor Saoedi-Arabië .

Oorlogsrisicoverzekering blijft nabij crisiskosten

Verzekeringskosten vormen een verborgen blokkade die schepen voor anker houdt:

• Baseline vóór 28 februari: ~0,025% van de casco-waarde per transit (ruwweg $20.000–$25.000 voor een typische tanker) .
• Tijdens het conflict (piek): Oorlogsrisicopremies stegen naar 3–10% van de casco-waarde per transit, een stijging van 1.100–3.900%, wat neerkomt op $4 miljoen–$14 miljoen per enkele overtocht .
• Half juni 2026: Premies blijven nabij deze verhoogde niveaus. Zelfs in het kader van een marine-escorte of het post-MoU-kader verlagen verzekeraars de tarieven nog niet substantieel, omdat de mijnbedreiging en het risico op accidentele ontploffing blijven bestaan .

Enorme achterstand van gestrande schepen en zeelieden

Het aantal vastgelopen schepen is tijdens het conflict gestaag toegenomen:

• Begin crisis (maart): ~150 schepen vast bij de Straat .
• Eind april: Het aantal groeide naar ruwweg 2.000 schepen die in de hele Perzische Golf vastzaten .
• Begin juni: ~100 containerschepen zaten nog specifiek gevangen in de Arabische Golf .
• Half juni: Een hoge Amerikaanse functionaris noemde meer dan 1.550 schepen met ongeveer 22.500 zeelieden in de Perzische Golf die op toestemming wachtten .

Experts over terugkeer naar verkeersniveau van vóór 28 februari

• El País, onder verwijzing naar maritieme experts: 'Het zal tot het einde van het jaar duren voordat we terugkeren naar het verkeersniveau van vóór de oorlog in de Straat van Hormuz.' Genoemde factoren: mijnopruiming, beschadigde haveninfrastructuur, verbroken toeleveringsketens en repatriëring van bemanningen .
• S&P Global/scheepvaartgroepen (18 juni): Normaal verkeer vereist dat mijnen zijn geruimd, het Traffic Separation Scheme is hersteld en er gecoördineerde transitregels zijn — dat alles is weken tot maanden verwijderd .
• Consensusrange: Een gefaseerde terugkeer die over 1–2 maanden begint (beperkte, konvooi-gebaseerde transits), met volledige normalisatie tegen eind Q4 2026 of begin Q1 2027 — ruwweg 6–7 maanden na de ondertekening .