EU-leiders geven von der Leyen groen licht voor nieuwe handelsinstrumenten tegen China

Wat drijft de urgentie

EU-leiders omschreven de situatie als een 'schok' voor de Europese economie. Verschillende factoren liggen aan de basis van de urgentie:

• Een golf van goedkope, zwaar gesubsidieerde Chinese export die sectoren als elektrische auto's, staal, zonnepanelen en basisgoederen overspoelt en Europese producenten onder druk zet.
• Een snel verslechterend EU-China handelstekort — de hoeveelheid goederen die China naar de EU verkoopt, is het afgelopen decennium sterk gestegen en versnelt nog steeds.
• China's enorme overcapaciteit in strategische industrieën, waarvan de EU gelooft dat dit een bewuste, door de staat gestuurde strategie is om deflatie te exporteren en wereldwijde marktaandelen te veroveren.
• Een fragiele Europese industriële basis — veel industrieën zijn al verzwakt door hoge energieprijzen en een post-pandemische vertraging, waardoor ze kwetsbaar zijn voor een prijzenoorlog.

Haviken vs. duiven: de interne verdeeldheid

De top legde diepe verdeeldheid bloot, waarbij lidstaten uiteenvielen in twee kampen :

Voor agressieve actie (de 'haviken'):

• Frankrijk (leidend), Italië, Spanje en Polen — ondertekenden een niet-papier dat aandrong op veel strengere maatregelen, waaronder het sneller gebruiken van anti-subsidie-onderzoeken en nieuwe tarieven. Frankrijk had eerder een algemeen tarief van 30% op Chinese import of een eurodevaluatie van 20-30% ten opzichte van de renminbi geopperd. De Europese Volkspartij (EVP) waarschuwde dat de EU moet handelen 'voordat China de Europese industrieën verlamt'.

Voor terughoudendheid (de 'duiven'):

• Duitsland en verschillende Noord-Europese staten waarschuwden voor een volledige handelsoorlog, uit angst voor vergelding tegen Duitse auto-export en verstoring van diep geïntegreerde toeleveringsketens.
• Hongarije en Slowakije verzetten zich ook, met het argument dat agressieve tarieven hun economieën zouden schaden en dat dialoog met Beijing de voorkeur verdiende.

Het resultaat was een compromis: von der Leyen kreeg haar mandaat, maar de exacte maatregelen en hun tijdschema's moeten nog worden onderhandeld, met felle gevechten verwacht over specifieke tariefniveaus en sectorale reikwijdte.

Andere belangrijke besluiten: Rusland-sancties en Oekraïne

De top leverde verschillende opmerkelijke resultaten op met betrekking tot Rusland en Oekraïne :

• Unanieme verlenging van economische sancties tegen Rusland met één jaar: Leiders stemden ermee in om af te stappen van de eerdere cyclus van verlenging om de zes maanden (die regelmatig vetomogelijkheden creëerde) naar een eenmalige jaarlijkse verlenging, wat het sanctieregime meer stabiliteit geeft.
• Goedkeuring van een gezamenlijke slotverklaring over Oekraïne voor het eerst sinds het begin van de oorlog, waarin de inzet van de EU om Oekraïne te steunen 'zolang het duurt' wordt bevestigd.
• Ontvangst van de Oekraïense president Volodymyr Zelenskyy voor een debat over EU-toetreding en mogelijke vredesonderhandelingen, hoewel er geen formeel besluit over het tijdschema voor toetreding werd aangekondigd.