Hegseth schudt NATO wakker: VS start halfjaarlijkse herziening van troepen in Europa en dreigt met korting op NAVO-bijdragen

Op 18 juni 2026 hield de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth een felle toespraak op het NAVO-hoofdkwartier in Brussel. Hij kondigde een grootschalige herziening aan van de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Europa en schold bondgenoten de huid vol die volgens hem structureel te weinig investeren in defensie en onvoldoende politieke wil tonen . De toespraak betekende een forse escalatie in de Amerikaanse pogingen om de NAVO om te vormen, en introduceerde een nieuw model dat Hegseth 'NAVO 3.0' noemde .

De halfjaarlijkse herziening van het Pentagon

Hegseth kondigde een halfjaarlijkse herziening aan van de Amerikaanse militaire opstelling, troepensterkte en bases in Europa. Het doel is te beoordelen hoe snel Europese bondgenoten de primaire verantwoordelijkheid voor hun eigen defensie kunnen overnemen . Hij sprak van een 'grondig onderzoek' en waarschuwde dat de herziening onderscheid zal maken tussen bondgenoten die slagen en bondgenoten die tekortschieten .

De leiding van de herziening is in handen van luchtmachtgeneraal Alexus Grynkewich, het hoofd van het Amerikaanse Europees Commando. Het Congres en de NAVO-bondgenoten worden bij de herziening betrokken . Hegseth benadrukte dat het een 'echte herziening' wordt, zonder vooraf bepaalde uitkomst .

'Dit wordt een echte herziening. Ze moet ervoor zorgen dat de NAVO snel en onomkeerbaar beweegt naar een situatie waarin Europa leidinggeeft en de primaire verantwoordelijkheid voor de eigen defensie op zich neemt.'

Felle kritiek op NAVO-bondgenoten

Hegseth richtte zijn pijlen op twee fronten. Ten eerste hekelde hij bondgenoten die weigerden Amerikaanse strijdkrachten toegang te geven tot Europese bases voor militaire operaties tegen Iran. Hij noemde die reactie 'beschamend' en 'schandelijk' . Ten tweede beschuldigde hij sommige landen ervan hardnekkig te weinig aan defensie uit te geven. De VS zoekt volgens hem krachtigere partners, geen eenzijdige veiligheidsregelingen meer .

In zijn voorbereide verklaringen herhaalde Hegseth de typering van president Trump: de NAVO is een 'papieren tijger' en een 'eenrichtingsstraat' waarin de VS al te lang een oneerlijke last draagt .

Voorwaarden aan Amerikaanse financiering van de NAVO

Hegseth koppelde de toekomstige Amerikaanse bijdragen aan de operationele begroting van de NAVO rechtstreeks aan de defensie-uitgaven van bondgenoten . Hij waarschuwde: 'De jaarlijkse NAVO-bijdragen zullen afhangen van de vraag of andere landen hun defensie-uitgavendoelstellingen halen.' En: 'Waar andere bondgenoten niet met urgentie uitgeven, zullen onze bijdragen omlaaggaan' .

De regering-Trump dringt bij NAVO-leden aan op een nieuwe defensie-uitgavennorm van 5 procent van het bbp tegen 2035. Daarvan is 3,5 procent bestemd voor de kernverdediging en 1,5 procent voor bijbehorende infrastructuur . Hegseth zei in mei 2026 al dat de VS van bondgenoten verwacht dat zij zich verbinden aan ten minste 3,5 procent van het bbp aan defensie. Washington zal de samenwerking vooral richten op 'modelbondgenoten' die die drempel halen .

'Het tijdperk waarin de Verenigde Staten de defensie van rijke landen subsidiëren, is voorbij. Wij hebben partners nodig, geen protectoraten.'

'NAVO 3.0' — een reset van het bondgenootschap

Hegseth presenteerde de voorgestelde transformatie als 'NAVO 3.0': een reset van de alliantie waarbij Europa een grotere leidende rol krijgt in de eigen conventionele verdediging en de VS de militaire aanwezigheid op het continent opnieuw tegen het licht houdt . De herziening en het nieuwe kader maken deel uit van een bredere poging om meer verantwoordelijkheid voor de defensie bij Europese bondgenoten te leggen en de alliantie van een eenrichtingsstraat naar een tweerichtingsverkeer te leiden .

Eerdere Amerikaanse militaire reducties: wat begin juni bekend werd

Begin juni liet de VS bondgenoten weten dat de bijdrage aan het NAVO Force Model (NFM) fors zou worden teruggeschroefd. Dit is het crisisinterventieteam van de NAVO dat op korte termijn kan worden ingezet . De aangekondigde inkrimping omvatte onder meer :

• Een derde van de Amerikaanse gevechtsvliegtuigen die aan de NAVO in Europa zijn toegewezen: de vloot wordt teruggebracht van ongeveer 150 F-16's en F-15E's naar zo'n 100 toestellen .
• Alle langeafstandsverkenningsdrones, waaronder MQ-9 Reapers .
• Halvering van de strategische bommenwerpers van de VS in het NAVO-force pool .
• Alle onderzeeërs worden teruggetrokken uit de NAVO-force pool .
• De helft van de vliegdekschepen, kruisers en torpedojagers die aan NAVO-operaties in Europa waren toegewezen .

In cijfers: het aantal toegewezen toestellen daalt van 153 (99 F-16's en 54 F-15E's) naar 99 (63 F-16's en 36 F-15E's). Alle acht tankvliegtuigen die eerder aan Europese operaties waren toegewezen, worden eveneens geschrapt .

NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte erkende op 17 juni dat de VS de bijdrage al aan het terugschroeven was en zei dat andere bondgenoten hun eigen bijdragen al hadden verhoogd om een deel van de ontstane gaten te vullen .

Extra kritiek op Europees beleid

Naast de toegang tot bases en defensie-uitgaven bekritiseerde Hegseth Europese bondgenoten omdat zij structureel te weinig investeren in militaire modernisering en onvoldoende politieke wil tonen om hun eigen defensiecapaciteit te versterken . Volgens hem hebben te veel bondgenoten niet snel genoeg actie ondernomen om meer verantwoordelijkheid voor de Europese veiligheid te nemen. In het officiële Pentagon-transcript zei hij: 'Te veel geallieerde hoofdsteden lijken nog steeds iets te missen in de vertaling' . Tijdens de rondetafelbijeenkomst viel hij ook het Europese migratie- en genderbeleid aan .

Verklaring van de Nucleaire Planningsgroep

Over een eventuele verklaring van de Nucleaire Planningsgroep is in de beschikbare bronnen geen informatie te vinden. Dit lijkt een aparte ontwikkeling te zijn die niet in de aangeleverde berichtgeving aan bod komt.

Volgende NAVO-top

De beschikbare bronnen melden dat de leiders zich voorbereiden op een aanstaande NAVO-top in Ankara op 7 en 8 juli 2026 . De belangrijkste spanningen gaan over de lastenverdeling, de Amerikaanse troepenherziening, de Europese defensie-uitgaven en het voorgestelde 'NAVO 3.0'-kader .