EU Digital Markets Act: AWS en Azure op ramkoers met poortwachtersregels, Italiaans onderzoek naar Apple

De EU Digital Markets Act (DMA) maakt een grote uitbreiding door richting cloudinfrastructuur. Waar de DMA zich eerst richtte op app stores en berichtendiensten, staan nu de grootste cloudspelers in de schijnwerpers. Dit artikel geeft een actueel overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen per juni 2026.

Het DMA-onderzoek naar AWS en Azure als poortwachters

De Europese Commissie opende op 18 november 2025 drie marktonderzoeken naar clouddiensten onder de DMA, waarvan er twee specifiek beoordelen of Amazon Web Services (AWS) en Microsoft Azure moeten worden aangemerkt als poortwachters . Deze onderzoeken zijn opvallend omdat geen van beide diensten voldoet aan de kwantitatieve drempels (omzet, gebruikersaantallen) die de DMA normaal hanteert. De Commissie gebruikt daarom een kwalitatieve beoordeling op basis van Artikel 3(8) van de DMA.

• Verwachte voorlopige bevindingen (juni 2026): De Commissie zal naar verwachting volgende week haar voorlopige conclusies presenteren, waarin staat dat AWS en Azure waarschijnlijk voldoen aan de poortwachterscriteria . Het vooronderzoek wees uit dat beide diensten fungeren als belangrijke toegangspoorten tussen bedrijven en consumenten in de cloudsector .
• Definitief besluit: De Commissie streeft ernaar de marktonderzoeken uiterlijk november 2026 af te ronden .
• Nalevingstermijn: Worden AWS en Azure formeel aangewezen, dan krijgen ze zes maanden de tijd om aan alle DMA-verplichtingen te voldoen . Dat betekent dat nalevingsplannen rond medio 2027 klaar moeten zijn. De praktische doorvoering, met name structurele veranderingen zoals interoperabiliteitsstandaarden, zal echter langer duren. Echte implementatie is niet voor 2028 te verwachten .

Verplichtingen bij poortwachtersstatus

Als AWS en Azure worden aangewezen, gelden de standaard DMA-verplichtingen uit de Artikelen 5, 6 en 7, aangepast voor cloudinfrastructuur :

• Interoperabiliteit: Poortwachters moeten gegevensoverdraagbaarheid en interoperabiliteit met concurrerende clouddiensten mogelijk maken, zodat klanten workloads en data tussen aanbieders kunnen verplaatsen .
• Beperking van lock-in: De DMA verplicht poortwachters om zakelijke gebruikers gemakkelijk te laten overstappen, inclusief het beëindigen van contracten onder eerlijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden .
• Verbod op zelfbevoordeling: AWS/Azure mogen hun eigen diensten niet gunstiger presenteren dan die van derden, en mogen niet-openbare data van zakelijke klanten niet gebruiken om met hen te concurreren .
• Eerlijke datatoegang: Poortwachters moeten zakelijke gebruikers toegang geven tot data die gegenereerd wordt door hun gebruik van het cloudplatform .

Sancties bij niet-naleving

De Commissie kan boetes opleggen van tot 10% van de wereldwijde jaaromzet van het bedrijf bij niet-naleving, en tot 20% bij herhaalde overtredingen . Bij systematische overtredingen kan de Commissie ook gedrags- of structurele maatregelen opleggen, waaronder het opsplitsen van diensten .

Italië opent eerste nationale DMA-onderzoek – Apple (juni 2026)

Op 16 juni 2026 opende de Italiaanse Mededingingsautoriteit (AGCM) het eerste onderzoek door een nationale mededingingsautoriteit onder de DMA, gericht op Apple . Dit is een belangrijke mijlpaal in de gedecentraliseerde handhaving van de DMA.

• Focus: Het onderzoek beoordeelt of Apple's iOS en iPadOS voldoen aan de DMA-interoperabiliteitsverplichtingen voor clouddiensten van derden .
• Kernbeschuldiging: De back-upprocessen van Apple-apparaten zouden iCloud bevoordelen boven concurrerende cloudaanbieders, waardoor een technische barrière ontstaat voor clouddiensten van derden om gelijkwaardige back-upfunctionaliteit op iPhones en iPads aan te bieden .
• Betekenis: Dit is de eerste keer dat een nationale autoriteit (niet de Europese Commissie zelf) een DMA-onderzoek start .

Grotere betekenis – DMA breidt uit naar cloudinfrastructuur

Deze acties betekenen een grote uitbreiding van het bereik van de DMA, verder dan app stores en berichtendiensten, naar de kern van cloudinfrastructuur:

• De marktonderzoeken werden expliciet gestart vanwege het "belang van cloudcomputingdiensten voor bedrijven in de EU en voor de Europese economie in het algemeen" .
• Als AWS en Azure poortwachters worden, reguleert de DMA toegang, overstapmogelijkheden en concurrentie in een markt die aan de basis ligt van vrijwel alle andere digitale diensten – van AI-training tot bedrijfssoftware.
• Het Italiaanse onderzoek voegt een verticale laag toe: de interoperabiliteitsverplichtingen voor besturingssystemen (iOS/iPadOS) worden nu getoetst op clouddiensten die via die platforms verbinding maken, niet alleen de cloudplatforms zelf.
• Samen geven deze zaken aan dat de EU cloud-lock-in en zelfbevoordeling in infrastructuur als even schadelijk beschouwt als de app store- en berichtenpraktijken die in de eerste DMA-aanwijzingen werden aangepakt .