Diplomatieke breuk: Israël staakt contact met EU-topdiplomaat Kaja Kallas

Hier volgt een uiteenzetting van de diplomatieke breuk, de uitlatingen die deze veroorzaakten en de bredere context van de relatie tussen de EU en Israël.

Wat leidde tot het verbreken van de contacten

Op 18 juni 2026 kondigde de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa'ar aan dat hij "alle contacten" met EU-buitenlandchef Kaja Kallas zou verbreken . Sa'ar stelde dat Kallas al enige tijd "obsessief en met flagrant onrecht" jegens Israël handelde, en dat de druppel de emmer deed overlopen een bericht was waarin zij tijdens vertrouwelijke bijeenkomsten in Mexico-Stad de behandeling van Palestijnen door Israël met het apartheidsregime in Zuid-Afrika zou hebben vergeleken . Hij verklaarde dat hij geen verdere omgang met haar zou hebben "totdat zij haar verklaring intrekt" .

Wat Kallas naar verluidt zei in Mexico-Stad

De uitspraken werden voor het eerst gemeld door Euractiv op 12 juni 2026 en later door meerdere nieuwsbronnen bevestigd . Volgens de berichten:

• Tijdens besloten hoge-ambtelijke gesprekken in Mexico-Stad op 20–22 mei 2026 vertelde Kallas aan Mexicaanse regeringsfunctionarissen dat het optreden van Israël jegens Palestijnen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever neerkwam op apartheid .
• Ze zou daarbij rechtstreeks hebben verwezen naar observaties van een bezoek dat ze had gebracht aan Zuid-Israël en de Westelijke Jordaanoever .
• Sommige EU-diplomaten bekritiseerden de opmerkingen in privé als een ernstige diplomatieke misstap die afweek van de officiële EU-beleidslijn .

Sa'ar veroordeelde de vermeende vergelijking als een "bloedlaster" – een term die historisch wordt gebruikt voor valse, kwaadaardige beschuldigingen tegen Joden – en zei dat het een onacceptabele verdraaiing was van Israëls daden .

Breder patroon van escalerende EU-Israël spanningen

Deze breuk is het nieuwste dieptepunt in een gestage verslechtering van de EU-Israël relaties gedurende het afgelopen jaar, veroorzaakt door verschillende elkaar versterkende kwesties:

• Sancties tegen Israëlische ministers. De EU is diep verdeeld over sancties tegen uiterstrechtse Israëlische functionarissen. In september 2025 stelde voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen sancties voor tegen "extremistische ministers en gewelddadige kolonisten" . Echter, EU-lidstaten hebben geen consensus kunnen bereiken – zo recent als 15 juni 2026 – over het opleggen van sancties aan minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir. Kallas erkende zelf dat er "geen consensus" was bereikt .

• Stilstaande handelsmaatregelen. In oktober 2025 diende de Europese Commissie formeel een voorstel in om de preferentiële tariefbehandeling op te schorten voor meer dan een derde van de Israëlische goederen die naar de EU worden geëxporteerd onder de Associatieovereenkomst . Maar de maatregel is vastgelopen: lidstaten hebben niet gestemd om deze aan te nemen, en de EU kreeg in oktober 2025 kritiek omdat ze de sanctiedrang zou hebben gepauzeerd in het kader van Amerikaanse pogingen tot een staakt-het-vuren .

• Israëls verbreking van banden met VN-organisaties. In januari 2026 kondigde Israël aan dat het de banden met zeven VN-organisaties en aanverwante internationale lichamen zou verbreken, daarbij beschuldigd van anti-Israël vooringenomenheid . Dit volgde op de Israëlische wetgeving uit 2024–2025 die de activiteiten van UNRWA op zijn grondgebied feitelijk verbood . In januari 2026 verbrak Israël ook de banden met de VN-Alliantie van Beschavingen, VN-Energie en het Wereldforum voor Migratie en Ontwikkeling, onder andere .

• Een patroon van escalerende retoriek en isolatie. Sa'ars stap tegen Kallas weerspiegelt de bredere trend van Israël om diplomatieke kanalen met internationale lichamen en functionarissen die het als vijandig beschouwt, te verbreken. Kallas had eerder een tweeledige houding aangenomen – het veroordelen van Hamas en het steunen van Israëls recht op zelfverdediging, terwijl ze ook Israëls optreden in Gaza bekritiseerde . De apartheid-opmerking overschreed echter een grens voor Sa'ar, die de beslissing kaderde als een noodzakelijke reactie op wat hij ziet als Kallas' verlies van onpartijdigheid .