70% is het nieuwe 100%: wat Goldman Sachs ziet voor olie na heropening Straat van Hormuz

De Straat van Hormuz gaat weer open. Maar de wereldwijde oliemarkt die ontstaat, zal niet lijken op die van vóór de oorlog.

Goldman Sachs verwacht dat de ruwe-oliestroom door de zeestraat permanent zal herstellen tot slechts ongeveer 70% van het niveau van voor de oorlog—een structurele verschuiving die de bank op 17 juni de titel '70% of Pre-War Hormuz Flows Might Become the New 100%' meegaf in een rapport . Dit is geen tijdelijke verstoring. Regionale producenten hebben tijdens het conflict fors geïnvesteerd in alternatieve infrastructuur en zullen waarschijnlijk niet volledig terugkeren naar de oude verschepingspatronen . De normalisering van de totale Golfexport naar het niveau van voor de oorlog is nog steeds mogelijk, maar een veel groter deel zal via routes buiten Hormuz reizen. Dat vereist een toename van de totale regionale stromen met ruwweg 13 miljoen vaten per dag om de permanente afname door de zeestraat te compenseren .

De omleidingsinfrastructuur verplaatst nu ~7,5 miljoen vaten per dag

De oorlog dwong producenten om drie belangrijke omleidingsroutes in hoog tempo op te schalen. Gezamenlijk verplaatsen deze routes nu ongeveer 7,5 miljoen vaten per dag:

• Saoedi-Arabië (Yanbu): Saudi Aramco dreef de doorvoer van de East-West Pipeline (Petroline) in het eerste kwartaal van 2026 op tot een record van 7 miljoen vaten per dag . De laadcapaciteit in de haven van Yanbu is echter de effectieve bottleneck—de werkelijke export van ruwe olie via Yanbu bedraagt ruwweg 4 miljoen vaten per dag (vier keer het niveau van voor de oorlog). De rest wordt gebruikt voor binnenlandse raffinaderijen . De 1.200 kilometer lange pijpleiding van Abqaiq naar de Rode Zee omzeilt Hormuz volledig .

• VAE (Fujairah): De Habshan-Fujairah-pijpleiding (ADCOP) levert ruwe olie aan de haven van Fujairah aan de westkust van de VAE, buiten de Straat. Voor de oorlog draaide deze ver onder de capaciteit; het gebruik is explosief gestegen nu tankers laden in Fujairah in plaats van in terminals die afhankelijk zijn van Hormuz .

• Irak (Ceyhan): Irak leidde een deel van zijn ruwe-export om via de pijpleiding naar de Turkse haven Ceyhan aan de Middellandse Zee, hoewel de volumes beperkt blijven door infrastructuurproblemen en regionale veiligheid .

Goldman merkt op dat de East-West Pipeline van Saoedi-Arabië een theoretische capaciteit heeft van 7 miljoen vaten per dag, maar dat de effectieve exportcapaciteit—na aftrek van de vraag van binnenlandse raffinaderijen—dichter bij de 4,5 tot 5 miljoen vaten per dag ligt . De ADCOP-pijpleiding van de VAE heeft een capaciteit van ongeveer 1,5 miljoen vaten per dag . Samen met de route via Ceyhan komt de totale alternatieve pijpleidingexportcapaciteit uit op ruwweg 7,5 miljoen vaten per dag. Dit cijfer is nu structureel verankerd in de wereldwijde toeleveringsketens.

Tijdlijn: sneller herstel dan verwacht

Goldmans basisscenario gaat uit van:

• De export uit de Perzische Golf normaliseert naar het niveau van voor de oorlog uiterlijk eind juli—een aanzienlijke vervroging ten opzichte van de eerdere schatting van eind augustus . Deze snellere tijdlijn is te danken aan het onmiddellijke staakt-het-vuren en de verwachting dat de Amerikaanse blokkade binnen enkele dagen na de formele ondertekening wordt opgeheven .

• Het herstel van de olieproductie in de Golf vóór oktober—Goldman verwacht dat de ruwweg 14,5 miljoen vaten per dag aan productie die offline was (57% van het niveau van voor de oorlog) binnen enkele maanden terugkeert als de zeestraat veilig wordt heropend. De laatste fase van het herstel zal echter langzamer en onzekerder verlopen . Externe prognoses die Goldman aanhaalt, suggereren dat Golfproducenten binnen drie maanden ongeveer 70% van de verloren productie kunnen herstellen en binnen zes maanden circa 88%, mits de waterweg veilig open blijft .

Herziene Brent-olieprijsverwachtingen

Goldman verlaagde zijn olieprijsvoorspellingen fors na de deal :

Verwachting	Eerder	Nieuw	Verschil
Brent Q4 2026	$90/vat	$80/vat	-$10
Brent gemiddeld 2027	$80/vat	$75/vat	-$5
WTI Q4 2026	$83/vat	$75/vat	-$8
WTI gemiddeld 2027	$75/vat	$70/vat	-$5

Goldman merkt op dat de nieuwe Brent-doelstelling van 80 dollar voor Q4 2026 ruwweg overeenkomt met de huidige marktprijs (circa $82,80 op 16 juni), wat erop wijst dat de markten het vredesakkoord grotendeels al hebben verdisconteerd . De verwachting van 75 dollar voor 2027 wijst op een structureel aanbodoverschot zodra de voorraden beginnen aan te vullen . De bank voorspelt een wereldwijd aanbodoverschot van 3,2 miljoen vaten per dag in 2027 .

Scenario's voor prijsstijging en -daling

• Opwaarts risico ($130+/vat): Als de Straat nooit volledig heropent—door het mislukken van de gesprekken, hernieuwde vijandelijkheden, of Irans weigering om onbeperkt verkeer toe te staan—heeft Goldman eerder aangegeven dat olie ver boven de 130 dollar per vat kan stijgen. Eerder in de crisis waarschuwde de bank dat prijzen binnen een week boven de 100 dollar per vat konden uitkomen als er geen oplossing kwam . Het cijfer van 130 dollar of meer vertegenwoordigt een extreem scenario waarin een permanente sluiting van het knelpunt 15 miljoen vaten per dag of meer van de markt haalt.

• Neerwaarts risico ($60/vat in 2027): Bij een snellere normalisering dan verwacht—waarbij de Golfproductie nog eerder herstelt, Iraanse olie zonder sancties de markt overspoelt en de alternatieve pijpleidingstromen hoog blijven—kan Goldmans gemiddelde verwachting voor 2027 dalen tot 60 dollar of lager. De basisverwachting van de bank voor Brent in 2026 vóór de oorlog was 56 dollar, dus een terugkeer naar dat niveau behoort tot de neerwaartse mogelijkheden .

Diplomatieke context: de deal tussen de VS en Iran

• Voorlopige deal aangekondigd op 14–15 juni 2026: President Trump en Iraanse functionarissen kondigden een voorlopig akkoord aan om de vijandelijkheden te beëindigen en de Straat te heropenen . Het raamwerk werd op 15 juni elektronisch ondertekend door Trump en vicepresident Vance .

• Formele ondertekening in Zwitserland: De definitieve overeenkomst wordt naar verwachting formeel ondertekend in Genève, Zwitserland, met beide partijen en bemiddelaars .

• Kernvoorwaarden: De interim-deal omvat een staakt-het-vuren van 60 dagen, de toezegging van Iran om zijn voorraad hoogverrijkt uranium te verminderen, en het opheffen van Amerikaanse sancties zodat Iran vrijelijk olie kan verkopen—een belangrijke Amerikaanse concessie . Het venster van 60 dagen is bedoeld om te onderhandelen over de toekomst van het Iraanse nucleaire programma .

• Posities van Iran: Iran heeft aangegeven tol te willen heffen voor schepen die door de Straat van Hormuz varen. Teheran ziet dit als een inkomstenbron en een manier om zijn geografische controle te gelde te maken. Daarnaast heeft Iran verklaard niet terug te keren naar de situatie van voor de oorlog, en dringt het aan op een nieuw kader voor het beheer van de zeestraat, met compensatie en geformaliseerd Iraans toezicht.

Resterende onzekerheden door het onderhandelingsvenster van 60 dagen

Verschillende belangrijke risico's blijven onopgelost :

1. Nucleaire gesprekken kunnen mislukken—Irans nucleaire programma en de reikwijdte van sanctieverlichting zijn de moeilijkste punten. Als de gesprekken binnen het venster van 60 dagen stuklopen, kunnen de vijandelijkheden hervatten .
2. Israëlisch offensief in Libanon—Een lopende Israëlische campagne in Libanon kan uitgroeien tot een breder regionaal conflict en de regeling tussen de VS en Iran volledig doen ontsporen .
3. Handhaving en verificatie—Er is geen overeengekomen mechanisme om Irans uraniumvermindering te verifiëren of om de vrije doorgang door de Straat af te dwingen .
4. Irans eis voor tolgelden—Als Iran eenzijdig tol heft of de doorgang voor bepaalde schepen beperkt, is de 'heropening' slechts gedeeltelijk en kan nog steeds ongeveer 30% van de stromen worden verstoord. Dit past in Goldmans stelling van een permanent herstel van 70% .
5. Kwetsbaarheid van pijpleidingen—De alternatieve routes (Yanbu, Fujairah, Ceyhan) zijn nu kritieke infrastructuurdoelen. Nieuwe aanvallen op deze faciliteiten zouden de omleidingscapaciteit uitschakelen die aan de basis ligt van Goldmans normaliseringstijdlijn.