Zo werkt het nieuwe WK-format met 48 teams in 2026

Het FIFA Wereldkampioenschap van 2026 markeert de meest ambitieuze en commercieel gedreven koerswijziging in de moderne geschiedenis van het toernooi. Met een uitbreiding van 32 naar 48 teams creëert de FIFA een spektakel van 39 dagen en 104 wedstrijden – 40 duels meer dan in Qatar 2022 – dat het ritme, de tactiek en de inzet van ’s werelds best bekeken sportevenement fundamenteel zal veranderen .

Hoe het nieuwe format met 48 teams werkt

Na een eerder, omstreden plan voor zestien poules van drie landen, koos de FIFA definitief voor een vertrouwde opzet met vier landen per poule, terwijl het knock-outschema juist flink uitdijt. De 48 deelnemers worden verdeeld over 12 poules van vier (A tot en met L), waarin elk land de vertrouwde drie groepswedstrijden speelt .

De grootste structurele verandering zit in wie er doorgaat. In plaats van alleen de beste twee per poule, plaatsen de 12 poulewinnaars, 12 nummers twee en de 8 beste nummers drie zich voor de knock-outfase. Daarmee bereiken 32 landen een gloednieuwe ronde: de ronde van 32 . Deze ronde bestond bij geen enkel eerder WK. Vanaf hier volgt het toernooi de klassieke knock-outstructuur: achtste finales, kwartfinales, halve finales en de finale.

Voor de finalisten telt de route naar de wereldbeker nu acht wedstrijden in plaats van zeven – een loodzware opgave die de kampioen nog een extra alles-of-niets-duel oplegt .

Het toernooi in cijfers

De schaal van het WK 2026 breekt radicaal met elke editie sinds de invoering van het 32-landenformat in 1998.

Criterium	WK 2022 (32 teams)	WK 2026 (48 teams)
Totaal teams	32	48
Poules	8 van 4	12 van 4
Groepswedstrijden	48	72
Eerste knock-outronde	Achtste finales	Ronde van 32 (nieuw)
Totaal wedstrijden	64	104
Toernooiduur	29 dagen	39 dagen
Duels voor de winnaar	7	8

Het toernooi wordt gespeeld van 11 juni tot en met 19 juli 2026, met wedstrijden in zestien gaststeden verspreid over de Verenigde Staten, Canada en Mexico .

Waarom de FIFA uitbreidde – mondiale missie of businessmodel van een miljard?

FIFA-voorzitter Gianni Infantino presenteert de uitbreiding naar 48 teams publiekelijk als een missie van ‘wereldwijde inclusie’. Meer WK-tickets zouden de voetbalkoorts aanwakkeren in landen die zich nooit eerder plaatsten en anders kansloos zouden zijn . Officieel is het doel om ‘het spel echt mondiaal te maken’ en kansen te creëren voor landen die ‘nooit hadden durven dromen’ van deelname .

De sportieve werkelijkheid ligt ingewikkelder. De uitbreiding deelt extra startbewijzen uit aan confederaties waarvan de leden meebeslissen in FIFA-verkiezingen – een dynamiek die critici eerder politiek gemotiveerd dan puur op sportieve merites gebaseerd noemen .

Toch is de overheersende conclusie onder analisten dat de uitbreiding in de kern een commerciële beslissing is. Door veertig extra duels toe te voegen, vergroot de FIFA haar wedstrijdaanbod dramatisch – meer uitzendrechten om te verkopen, meer sponsorplekken en miljoenen extra tickets. De financiële logica is simpel: meer wedstrijden betekent meer omzet . Interne FIFA-projecties uit de planningsfase van 2016 lieten zien dat een 48-teamformat naar verwachting zo’n $6,5 miljard aan inkomsten zou genereren, tegenover $5,5 miljard voor het 32-teamtoernooi in Rusland in 2018 – een potentiële miljard euro extra .

Critici omschrijven het format dan ook als een ordinaire ‘greep naar geld’, verpakt in de retoriek van inclusie .

De scherpste kritieken: kwaliteit, werkdruk en belasting

Het uitgebreide format trekt van meerdere kanten aanhoudend vuur aan:

• Verwatering van de kwaliteit: Meer teams betekent meer eenzijdige duels in de groepsfase. Tegenstanders stellen dat de verbreding van het deelnemersveld de competitieve standaard aantast die het WK juist bijzonder maakt, en dat het toernooi pas echt interessant wordt in de knock-outrondes .
• Spelersbelasting: De extra wedstrijd voor de finalisten komt bovenop een toch al verzadigde voetbalkalender. Topspelers moeten nu acht intensieve duels spelen in een kort tijdsbestek, wat de blessurekans en het risico op oververmoeidheid vergroot .
• Milieu- en logistieke belasting: Een toernooi van 104 wedstrijden in drie landen verhoogt de ecologische voetafdruk en logistieke complexiteit aanzienlijk – een punt waarin critici de duurzaamheidsretoriek van de FIFA ondermijnd zien .
• Politisering van startbewijzen: De uitbreiding speelt meer WK-plaatsen toe aan confederaties die het FIFA-bestuur steunen, wat vragen oproept over de vraag of de hervorming sportief is ingegeven of neerkomt op een transactionele ruil van deelname voor politieke loyaliteit .

Een keerpunt voor het wereldkampioenschap

Het WK 2026 is een gok dat groter gelijkstaat aan beter. Voor de FIFA zijn de financiële voordelen zonneklaar. Of het uitgebreide format een spannender toernooi oplevert – of juist een langer en kwalitatief minder toernooi – wordt pas duidelijk als op 11 juni het eerste fluitsignaal klinkt.