Zo werkt het nieuwe WK-format met 48 teams in 2026

Voor de finalisten telt de route naar de wereldbeker nu acht wedstrijden in plaats van zeven – een loodzware opgave die de kampioen nog een extra alles-of-niets-duel oplegt .

Het toernooi in cijfers

De schaal van het WK 2026 breekt radicaal met elke editie sinds de invoering van het 32-landenformat in 1998.

Het toernooi wordt gespeeld van 11 juni tot en met 19 juli 2026, met wedstrijden in zestien gaststeden verspreid over de Verenigde Staten, Canada en Mexico .

Waarom de FIFA uitbreidde – mondiale missie of businessmodel van een miljard?

FIFA-voorzitter Gianni Infantino presenteert de uitbreiding naar 48 teams publiekelijk als een missie van ‘wereldwijde inclusie’. Meer WK-tickets zouden de voetbalkoorts aanwakkeren in landen die zich nooit eerder plaatsten en anders kansloos zouden zijn . Officieel is het doel om ‘het spel echt mondiaal te maken’ en kansen te creëren voor landen die ‘nooit hadden durven dromen’ van deelname .

De sportieve werkelijkheid ligt ingewikkelder. De uitbreiding deelt extra startbewijzen uit aan confederaties waarvan de leden meebeslissen in FIFA-verkiezingen – een dynamiek die critici eerder politiek gemotiveerd dan puur op sportieve merites gebaseerd noemen .

Toch is de overheersende conclusie onder analisten dat de uitbreiding in de kern een commerciële beslissing is. Door veertig extra duels toe te voegen, vergroot de FIFA haar wedstrijdaanbod dramatisch – meer uitzendrechten om te verkopen, meer sponsorplekken en miljoenen extra tickets. De financiële logica is simpel: meer wedstrijden betekent meer omzet . Interne FIFA-projecties uit de planningsfase van 2016 lieten zien dat een 48-teamformat naar verwachting zo’n $6,5 miljard aan inkomsten zou genereren, tegenover $5,5 miljard voor het 32-teamtoernooi in Rusland in 2018 – een potentiële miljard euro extra .

Critici omschrijven het format dan ook als een ordinaire ‘greep naar geld’, verpakt in de retoriek van inclusie .

De scherpste kritieken: kwaliteit, werkdruk en belasting

Het uitgebreide format trekt van meerdere kanten aanhoudend vuur aan:

• Verwatering van de kwaliteit: Meer teams betekent meer eenzijdige duels in de groepsfase. Tegenstanders stellen dat de verbreding van het deelnemersveld de competitieve standaard aantast die het WK juist bijzonder maakt, en dat het toernooi pas echt interessant wordt in de knock-outrondes .
• Spelersbelasting: De extra wedstrijd voor de finalisten komt bovenop een toch al verzadigde voetbalkalender. Topspelers moeten nu acht intensieve duels spelen in een kort tijdsbestek, wat de blessurekans en het risico op oververmoeidheid vergroot .
• Milieu- en logistieke belasting: Een toernooi van 104 wedstrijden in drie landen verhoogt de ecologische voetafdruk en logistieke complexiteit aanzienlijk – een punt waarin critici de duurzaamheidsretoriek van de FIFA ondermijnd zien .
• Politisering van startbewijzen: De uitbreiding speelt meer WK-plaatsen toe aan confederaties die het FIFA-bestuur steunen, wat vragen oproept over de vraag of de hervorming sportief is ingegeven of neerkomt op een transactionele ruil van deelname voor politieke loyaliteit .

Een keerpunt voor het wereldkampioenschap

Het WK 2026 is een gok dat groter gelijkstaat aan beter. Voor de FIFA zijn de financiële voordelen zonneklaar. Of het uitgebreide format een spannender toernooi oplevert – of juist een langer en kwalitatief minder toernooi – wordt pas duidelijk als op 11 juni het eerste fluitsignaal klinkt.