De G7-top veranderde in een crisisberaad over Amerikaans AI-eenzijdigheid

De 52e G7-top in het Franse Évian-les-Bains had in het teken moeten staan van AI-governance, online jeugdveiligheid en de leveringszekerheid van kritieke mineralen. In plaats daarvan veranderde de bijeenkomst in een driedaagse crisissessie over Amerikaanse AI-eenzijdigheid. De directe aanleiding: een verstrekkende Amerikaanse richtlijn die AI-bedrijf Anthropic dwong om zijn meest geavanceerde modellen, Fable 5 en Mythos 5, ontoegankelijk te maken voor álle buitenlanders wereldwijd — inclusief werknemers van het bedrijf zelf en burgers van bondgenootschappelijke landen .

De timing was explosief. Het bevel uit Washington arriveerde op vrijdag 13 juni. De G7-top begon twee dagen later, op 15 juni . Europese leiders arriveerden furieus in Frankrijk, woedend dat Washington hen zonder enig overleg had buitengesloten van de meest geavanceerde AI, om hen vervolgens te vragen om medewerking aan Amerikaanse AI-governancekaders en een controversieel plan voor grondstoffenprijzen .

AI-toegang kaapt de agenda

Op de formele agenda van de G7 stonden onderwerpen als de risico's van geavanceerde AI, jeugdveiligheid, cyberdreigingen en bioveiligheid . Maar volgens meerdere bronnen werd deze planning volledig overvleugeld door het toegangsverbod op Fable 5 en Mythos 5 . Europese functionarissen drongen er bij de VS op aan de richtlijn te heroverwegen, en de zorgen over Amerikaans technologisch protectionisme werden het dominerende thema .

De Canadese premier Mark Carney waarschuwde openlijk dat de beperkingen de gevaren onderstreepten van een te grote afhankelijkheid van een handvol Amerikaanse AI-leveranciers . Tegelijkertijd begon de Europese Commissie met een onderzoek naar de praktische implicaties van de exportcontroles, een signaal van groeiende institutionele bezorgdheid over een 'bewapend' Amerikaans AI-beleid .

Het voorstel voor 'betrouwbare partners'

Achter gesloten deuren leidde de Amerikaanse minister van Handel, Howard Lutnick, de discussies over een compromis: een 'trusted partners'-status die een beperkt aantal bondgenoten of bedrijven zou vrijstellen van het verbod . Drie diplomatieke bronnen bevestigden dat deze gesprekken plaatsvonden tijdens het openingsdiner op 15 juni, maar aan het einde van de top waren er nog geen uitzonderingen toegestaan .

Als dit concept werkelijkheid wordt, zou het een nieuwe klasse creëren in het Amerikaanse AI-exportbeleid — met een onderscheid tussen toegang voor bondgenoten en vijanden — en een blauwdruk vormen voor toekomstige modelbeperkingen . Maar het uitblijven van concrete actie liet de G7-partners met lege handen achter.

Het Franse Palantir-besluit

Op 16 juni, de tweede dag van de top, kondigde de Franse premier Sébastien Lecornu aan dat de binnenlandse inlichtingendienst DGSI haar contract met het Amerikaanse technologiebedrijf Palantir zou beëindigen en vervangen door de Franse concurrent ChapsVision .

"We kunnen geen nieuwe strategische afhankelijkheden accepteren in de digitale wereld," zei Lecornu in een videoverklaring . De DGSI had haar contract met Palantir nog maar zes maanden eerder verlengd, wat de ommezwaai tot een directe en onmiskenbare reactie op het Anthropic-exportverbod maakt . Lecornu presenteerde de stap expliciet als een streven naar "strategische autonomie" en kondigde een investering van €655 miljoen ($760 miljoen) in kunstmatige intelligentie aan .

De tegenstrijdige Amerikaanse vraag

De kernspanning was structureel: Washington vroeg zijn naaste bondgenoten om zich te schikken naar Amerikaanse kaders, terwijl het tegelijkertijd demonstreerde niet te zullen aarzelen om eenzijdig de toegang tot de meest geavanceerde technologie waarvan zij afhankelijk zijn, af te sluiten.

De VS drong aan op AI-governance-teksten die vooral Amerikaanse economische belangen en concurrentievoordelen zouden dienen, terwijl het tegelijkertijd bindende multilaterale AI-regels bleef blokkeren . Tegelijkertijd schoof Washington een plan naar voren voor een grondstoffenhandelsblok dat gebruik zou maken van het Pentagon's 'OPEN' AI-initiatief om referentieprijzen voor kritieke mineralen vast te stellen — een idee dat op aanzienlijke scepsis stuitte bij de G7-partners .

Bondgenoten stelden vragen bij zowel het bestuur van een AI-gestuurd prijsmechanisme als de wijsheid om Washington de prijsinstrumenten voor een hele industrie in handen te geven, op het precieze moment dat de VS bewees technologie-toegang te zullen inzetten als geopolitiek drukmiddel .

China op de achtergrond

Een rode draad tijdens de top was het risico dat Amerikaans AI-protectionisme bondgenoten in de armen van Chinese alternatieven zou drijven. Premier Carney's opmerkingen, evenals uitspraken van diverse Europese functionarissen, benadrukten het streven naar technologische onafhankelijkheid als een urgente prioriteit . Hoewel geen enkel G7-land tijdens de top aankondigde over te stappen naar Chinese AI-modellen zoals DeepSeek, hing de mogelijkheid zwaar boven de bijeenkomst.

De stand van zaken

De G7 eindigde zonder oplossing. Het 'trusted partners'-concept bleef niet meer dan dat — een concept. Er werden geen uitzonderingen voor bondgenoten verleend. Frankrijk had publiekelijk de banden met een grote Amerikaanse defensieleverancier verbroken. En de VS verliet de top met de boodschap leiderschap in AI na te streven, terwijl het tegelijkertijd had laten zien bereid te zijn die leiding alleen te nemen.