Vertrouwen in nieuws op dieptepunt: sociale media stoten tv van de troon als belangrijkste nieuwsbron

De verschuiving is het sterkst zichtbaar in de Verenigde Staten, waar sociale media (54%) tv (50%) en nieuwsapps (48%) voorbijstreven. In het Verenigd Koninkrijk haalt 73% van de mensen nieuws online, maar het bereik van traditionele media zoals tv en print neemt er in rap tempo af .

Vertrouwen in nieuws op het laagste punt sinds 2015

Het mondiale vertrouwen in nieuws is gedaald tot slechts 37%, een daling van 3 procentpunten ten opzichte van vorig jaar en het laagste niveau sinds het Reuters Institute in 2015 met de metingen begon . Onder de Nederlandse respondenten daalde het vertrouwen met 5 procentpunten, wat de wereldwijde trend weerspiegelt .

Opvallend is de sterke terugval in de Filipijnen, waar het vertrouwen met 10 procentpunten kelderde tot 28%. Dit is de grootste daling in een enkel land . Ierland (-9 punten) en Thailand, Peru en Polen (allen -8 punten) volgden deze neerwaartse trend .

Toch is er een nuance: terwijl het vertrouwen in ‘het nieuws in het algemeen’ daalt, blijft het vertrouwen in individuele nieuwsmerken relatief veerkrachtig. Mensen maken dus onderscheid tussen specifieke titels (zoals de NOS of de Volkskrant) en het algemene medialandschap .

TikTok en de opmars van videonieuws

Bijna de helft van de jongvolwassenen gebruikt TikTok inmiddels als een primaire nieuwsbron. Het persoonlijke, video-first karakter van het platform, waar nieuws via creators en influencers tot je komt, hervormt fundamenteel hoe jongere generaties met informatie omgaan . YouTube blijft voor uitgevers het belangrijkste platform om hun bereik te vergroten, maar TikTok en Instagram groeien hard .

Deze verschuiving naar persoonlijkheid-gedreven nieuws tast de invloed van traditionele, institutionele journalistiek aan. Influencers, podcasters en YouTubers bieden nieuws dat vaak authentieker en relevanter aanvoelt voor hun volgers .

AI-chatbots: een bescheiden maar groeiende rol

Zo’n 5% van de respondenten gebruikt regelmatig generatieve AI-chatbots zoals ChatGPT, Google Gemini of Perplexity om nieuws te consumeren. Dat is een wereldwijde stijging van 7% naar 10% in het afgelopen jaar . Het gebruik in Nederland, het VK en de VS bleef relatief vlak, maar nam in andere markten wel toe .

Het vertrouwen in antwoorden van AI-chatbots (ongeveer 20%) blijft beduidend lager dan het vertrouwen in nieuws in het algemeen. Jongeren zijn de grootste gebruikers: 12% van de mensen onder de 35 gebruikt chatbots voor nieuws . De meest voorkomende toepassingen zijn het stellen van vragen over nieuws (48%), samenvatten (27%) en het vinden van context bij een nieuwsbron (25%) .

Dalende interesse en de opkomst van nieuwsmijders

Een zorgwekkende trend is de afnemende nieuwsinteresse in veel landen. Het rapport constateert een duidelijke daling ten opzichte van voorgaande jaren, waarbij vooral het Verenigd Koninkrijk een forse terugval liet zien. Mensen haken af of navigeren selectief door het nieuws via algoritmisch samengestelde feeds; een verschijnsel dat wel ‘nieuwsvermijding’ wordt genoemd .

Paradoxaal genoeg leidt deze fragmentatie niet tot meer betaalde nieuwsconsumptie. Uitgevers zien hun directe bereik afkalven, omdat platforms en AI-tools steeds vaker als poortwachter fungeren . De toekomst van kwaliteitsjournalistiek lijkt daarmee meer dan ooit afhankelijk van het vermogen van redacties om relevant te blijven in een landschap vol met persoonlijkheden, platforms en algoritmes.