De grote schifting: waarom de meeste cryptobedrijven uit de EU zijn verdwenen

Het Europese cryptolandschap is op 1 juli 2026 van de ene op de andere dag fundamenteel veranderd. Het einde van de overgangsperiode onder de Markets in Crypto-Assets (MiCA) verordening was geen administratieve formaliteit; het was een harde deadline waarvoor duizenden bedrijven niet slaagden. De race om een oude nationale registratie om te zetten in een gloednieuw Europees paspoort bleek voor velen te zwaar.

Uit openbare gegevens, onder meer van advocatenkantoren en de ESMA, blijkt dat slechts een kleine minderheid de eindstreep heeft gehaald. Hieronder analyseren we de cijfers, kijken we wat een licentie precies inhoudt, en zetten we de partijen die recentelijk goedkeuring kregen op een rij.

De harde cijfers achter de schifting

De stap van een lappendeken aan nationale regels naar één vergunningsstelsel leidde tot een grote sanering van de markt.

De kerncijfers: Vóór de volledige invoering van MiCA waren er meer dan 1.200 entiteiten met een nationale registratie als Virtual Asset Service Provider (VASP) actief in de EU. Een telling van Hogan Lovells in mei 2026 kwam uit op slechts 194 tot 210 volledig erkende cryptobedrijven in het hele blok .

Dit komt neer op een conversiepercentage van circa 17-18% en betekent dat ruwweg 83% van de bedrijven nog midden in een aanvraagprocedure zat (zonder juridische status), een afwijzing had ontvangen, of de markt geheel had verlaten .

Het officiële register: Het beeld wordt nog scherper als we naar de live data kijken. Het ESMA-register telde in april 2026 slechts 184 CASP-vermeldingen . Van die 184 hadden er bovendien maar 14 het predicaat om een handelsplatform te mogen beheren – veruit de zwaarste en meest gewilde vergunning . Dit bewijst dat, hoewel een handvol partijen een licentie voor eenvoudigere diensten wisten te bemachtigen, het runnen van een volwaardige exchange een bijna onneembare horde bleef.

Per land: de ene extremere uitkomst dan de andere

De conversieratio was verre van uniform. De pre-MiCA regeldruk van een lidstaat bleek grotendeels bepalend voor wie de dans ontsprong.

• Litouwen: een slagveld met 99% verlies. Voorheen een populaire vestigingsplaats vanwege de toegankelijke VASP-registratie, zag Litouwen zijn markt volledig instorten. Het land ging van 345 tot meer dan 800 ondernemingen terug naar slechts 3 of 4 MiCA-vergunningen. Dat is een overlevingskans van minder dan 1% .
• Nederland: strenge regels als reddingsboei. Het omgekeerde was te zien in Nederland. Hier wisten 22 van de ruim 35 voormalige VASP's de MiCA-autorisatie van de AFM te bemachtigen, een succespercentage van circa 60%. Dit succes wordt toegeschreven aan de vooraf al strenge nationale eisen, die in lijn lagen met de hoge MiCA-standaard .
• Frankrijk & Duitsland: de middenmoot. Frankrijk, met een basis van meer dan 100 voormalige 'DASP's', zag in een eerdere golf slechts een elftal partijen slagen (ongeveer 10%) . De Duitse overgang was nog complexer. De lokale BaFin-overgangsregeling liep al af op 31 december 2025, waardoor bedrijven maanden eerder dan de Europese deadline volledig goedgekeurd moesten zijn .

Deze ongelijke situatie heeft als resultaat dat het absolute aantal spelers fors is gekrompen, maar de overlevers vaak grotere, kapitaalkrachtigere spelers zijn die hun vergunning kunnen 'paspoorten' door de gehele Europese Economische Ruimte (EER). Volgens het Europe Crypto Report 2026 van Coincub dekken deze 183 gelicentieerde bedrijven via dit paspoortmodel alsnog 86% van het geografische bereik van de pre-MiCA markt .

Wat mag je doen met een MiCA-vergunning?

Een MiCA-vergunning is geen vrijbrief; het definieert tot in detail welke diensten je mag aanbieden. De kern van de gereguleerde diensten, die na goedkeuring in één lidstaat in alle 30 EER-landen aangeboden mogen worden, omvat :

• Exploitatie van een handelsplatform: Het beheren van een multilateraal systeem dat vraag en aanbod van derden in crypto's samenbrengt.
• Bewaring en administratie van crypto's: Het in bewaring nemen of beheren van cryptovaluta voor klanten.
• Omwisseling van crypto's tegen geld (fiat): Diensten voor het wisselen van crypto naar euro's of andere valuta, en vice versa.
• Omwisseling van crypto's onderling: Het direct wisselen van de ene crypto voor de andere.
• Uitvoeren van orders: Het namens klanten kopen of verkopen van crypto's.
• Plaatsing van crypto's: Het bij kopers onder de aandacht brengen van nieuw uitgegeven crypto's.
• Ontvangen en doorgeven van orders: Het doorsturen van klantorders naar een derde partij voor uitvoering.
• Adviseren over crypto's: Het geven van persoonlijk beleggingsadvies.
• Portfoliomanagement: Het beheren van beleggingsportefeuilles met crypto's.
• Transferdiensten: Het overmaken van crypto's van het ene adres of account naar het andere.

Wie haalden de eindstreep?

De vraag naar de nieuwste ordehouders is continu in beweging, maar twee recente voorbeelden uit de bronnen springen eruit:

Nexo: Dit platform maakte begin juni 2026 bekend voor zijn EER-klanten een MiCA-conforme structuur onder Duits toezicht van de BaFin te hebben ingericht, een van de strengste toezichthouders binnen de EU . De overgang voor bestaande gebruikers vindt soepel en per direct na 1 juli plaats.

Zerohash Europe: De Amsterdamse dochter van Zerohash wist een unieke dubbelslag te maken. Na haar MiCA-autorisatie van de AFM in oktober 2025, kreeg het bedrijf in mei 2026 als eerste speler óók een volledige vergunning als Elektronisch Geld Instelling (EMI) van De Nederlandsche Bank, specifiek voor stablecoindiensten . Dit duale model vertegenwoordigt het hoogste niveau van regelgevingsintegratie onder de nieuwe regels.

Op de lijst van geslaagde bedrijven prijken verder bekende namen als Bitpanda, OKX, Crypto.com (Malta), Blockchain.com (Malta), SwissBorg (Frankrijk), B2C2 (Luxemburg), Coinbase (Ierland) en Kraken (Ierland) .

Geen vergunning, geen activiteit

ESMA was in haar verklaring van 17 april 2026 glashelder: na 1 juli 2026 is er geen middenweg. Een bedrijf is goedgekeurd onder MiCA, of is in overtreding. Het moet dan direct alle cryptodiensten aan Europese klanten staken .

Deze 'regulatory cliff' is erop ontworpen om een lappendeken van meer dan 3.000 nationale registraties om te buigen naar één geharmoniseerd en effectief toezichtsysteem. Het resultaat is een aanzienlijk kleinere, maar strenger gecontroleerde club van erkende aanbieders – naar laatste tellingen een kleine 200 – die de gereguleerde toegangspoort tot één van 's werelds grootste markten voor digitale activa beheert.