Wereldwijde Markten in de Lift door Historisch Bestand tussen VS en Iran

Hoewel het optimisme is gegrond op een echte diplomatieke doorbraak, is het ook broos. Het Memorandum stelt de lastigste kwesties uit en werd meteen uitgedaagd door een Israëlische luchtaanval op Beiroet, die het Witte Huis veroordeelde . Dit is het volledige verhaal achter de marktbewegingen en de aanwezige risico’s.

De Onmiddellijke Marktreactie

De omvang van de bewegingen op maandag toonde aan hoe ernstig de oorlog de prijzen in alle activaklassen had verstoord. De Straat van Hormuz, waar ongeveer een vijfde van de wereldwijde olieconsumptie doorheen stroomt, was sinds februari 2026 geblokkeerd door een Amerikaanse marineblokkade en het bredere conflict . Het vooruitzicht van een snelle heropening herschreef alle aannames van de ene op de andere dag.

• Aziatische beurzen schieten omhoog. De Japanse Nikkei 225-index steeg met bijna 5% tot boven de 69.000 punten, een nieuw record aller tijden . De Kospi in Zuid-Korea won ongeveer 5,2% en in India wezen futures op een forse openingswinst voor de Nifty50-index . Ook de Australische ASX 200 en andere benchmarks kleurden diepgroen .
• Amerikaanse futures volgen. Futures op de S&P 500 stegen met circa 0,8% tot boven de 7.480 punten, terwijl Nasdaq 100-futures zo'n 1,2% klommen .
• Olieprijs in vrije val richting dieptepunt in drie maanden. Brent-olie, de wereldwijde benchmark, daalde met ongeveer 4% tot onder de $84 per vat, het laagste niveau sinds 10 maart. De Amerikaanse West Texas Intermediate (WTI) daalde met meer dan 4% richting $80 per vat . De verwachting dat de Straat van Hormuz binnen enkele dagen weer opengaat, verwijderde de grootste verstoringspremie uit de markt.
• Goud stijgt door dollarzwakte. Goud sprong omhoog en handelde ruim boven de $4.200, en raakte kortstondig de $4.300 aan, doordat de lagere olieprijs de inflatieverwachtingen temperde en de Amerikaanse dollar breed daalde .
• Dollar verliest terrein. De Amerikaanse dollar daalde toen de risicobereidheid terugkeerde, waardoor grondstof- en risicovaluta’s aantrokken. De Japanse yen presteerde opvallend slecht in deze ‘risk-on’-omgeving .

Het Islamabad Memorandum: Wat Staat er in de Deal?

Het raamwerk staat formeel bekend als het Islamabad Memorandum (of de Islamabad-verklaring), een eerbetoon aan de centrale rol van Pakistan als voornaamste bemiddelaar. Ook Qatar, Egypte en Turkije waren bij de onderhandelingen betrokken . Het is geen definitief vredesverdrag, maar een tussentijdse ‘memorandum of understanding’ (MoU) die tijd koopt voor bredere gesprekken.

Belangrijkste bepalingen van het akkoord, zoals omschreven door de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif en bevestigd door Amerikaanse en Iraanse functionarissen:

• Onmiddellijk en permanent staakt-het-vuren op alle fronten, inclusief militaire operaties in Libanon .
• Onmiddellijke heropening van de Straat van Hormuz na de formele ondertekeningsceremonie, zonder tolheffing. De verwachting is dat de scheepvaartvolumes terugkeren naar het niveau van voor de oorlog .
• Opheffing van de Amerikaanse marineblokkade van Iraanse havens, gekoppeld aan een stappenplan voor het versoepelen van Amerikaanse oliesancties . President Trump vatte de houding van zijn regering kernachtig samen op sociale media met de woorden: "Laat de olie stromen."
• Uitgestelde nucleaire onderhandelingen. De deal schuift het lot van het Iraanse atoomprogramma door naar vervolggesprekken die binnen 60 dagen moeten plaatsvinden. Als tussenstap behoudt Iran zijn bestaande voorraad van naar schatting 440 kg verrijkt uranium gedurende die onderhandelingsperiode .
• Formele ondertekeningsceremonie gepland op 19 juni 2026 in Zwitserland .

Het document is naar verluidt een raamwerk van 14 punten. De structuur van een voorlopige MoU in plaats van een geratificeerd verdrag betekent dat de belangrijkste hangijzers—het niveau van uraniumverrijking, de precieze uitvoering van sanctieverlichting en de uiteindelijke bestemming van het verrijkte materiaal—onopgelost blijven .

De Risico's die Roet in het Eten Kunnen Gooien

De rally van maandag prijst een vlekkeloos pad naar vrede in, maar de diplomatieke situatie is precair. Er hangen onmiddellijke dreigingen boven het akkoord.

• De Israëlische luchtaanval op Beiroet (14 juni). Uren voordat de deal werd beklonken, bombardeerde Israël de wijk Dahiyeh in de zuidelijke buitenwijken van Beiroet, met als doelwit wat het omschreef als een commandocentrum van Hezbollah. Daarbij viel minstens één dode en raakten meerdere mensen gewond . Hezbollah wordt gesteund door Iran en de voorwaarden van het staakt-het-vuren horen ook voor Libanon te gelden.
• Israël verwerpt het akkoord. De Israëlische minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben Gvir, stelde botweg dat “Trumps akkoord ons niet verplicht… wij zijn geen partij bij deze overeenkomst”. De Israëlische minister van Defensie voegde eraan toe dat zijn land zich niet zal terugtrekken uit veroverde gebieden in Libanon, Syrië of Gaza . Omdat Israël geen ondertekenaar is, hangt het bestand in Libanon volledig af van de vraag of Hezbollah en Israëlische strijdkrachten een deal respecteren die ze niet hebben ondertekend.
• Trump veroordeelde de luchtaanval. De Amerikaanse president noemde de Israëlische aanval publiekelijk een gebeurtenis die “niet had mogen gebeuren, zeker niet op een speciale dag waarop we zo dichtbij” een deal waren. Toch hield hij vol dat de overeenkomst met Iran op schema lag .
• Het nucleaire vraagstuk is vooruitgeschoven. Een onderhandelingsperiode van 60 dagen is een kwetsbaar vat om het meest omstreden onderwerp in de VS-Iran-relaties op te lossen. Als de vervolggesprekken mislukken, kan het hele raamwerk instorten en kan de geopolitieke risicopremie die nu uit de olie- en aandelenmarkten verdampt, abrupt terugkeren .

Conclusie

Markten vieren het verdwijnen van de grootste verstoring van de wereldwijde energievoorziening sinds het begin van de oorlog. Als de Straat van Hormuz zoals beloofd opengaat, kunnen de olieprijzen verder dalen, zullen de inflatiedrukken afnemen en krijgen centrale banken meer bewegingsvrijheid. Maar de basis is een tussentijds memorandum—geen alomvattend verdrag—en twee kritieke vragen blijven onbeantwoord: het Iraanse nucleaire programma en de rol van niet-ondertekenaar Israël. De rally is reëel, maar de broosheid eronder evenzeer.