Wat de wapenstilstand tussen de VS en Iran betekent voor de oliemarkten, de Cushing-voorraden en de Brent-olieprijs

Op 14 juni 2026 maakte president Trump bekend dat er een definitief staakt-het-vuren met Iran was bereikt. Dit betekende de meest concrete stap richting heropening van de Straat van Hormuz sinds het conflict op 28 december begon . Ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie wordt normaal gesproken via deze zeestraat vervoerd. De effectieve sluiting ervan stuwde de olieprijs naar niveaus die in geen jaren waren gezien: Brent noteerde kortstondig $138 per vat op 7 april . Het zojuist getekende akkoord beëindigt de Amerikaanse zeeblokkade, herstelt tolvrije doorvaart en verlengt een fragiel bestand met nog eens 60 dagen. Maar het is geen vredesverdrag en laat onopgeloste vragen achter over het Iraanse nucleaire programma en de duurzaamheid van de wapenstilstand.

Het akkoord komt op een precair moment voor de Amerikaanse oliemarkt. De voorraden in het Cushing-opslagcentrum in Oklahoma zijn gedaald tot slechts 21,64 miljoen vaten, minder dan 2 miljoen vaten boven het operationele minimum . Terwijl wereldwijde afnemers nog steeds koortsachtig op zoek zijn naar olie die niet via Hormuz komt, heeft de Amerikaanse exportmachine de Cushing-voorraden zeven weken op rij doen slinken. Hoe snel – en of – de Iraanse oliestromen weer op gang komen, zal bepalen of die voorraden stabiliseren of verder wegzakken.

Analistenprognoses voor Brent weerspiegelen die onzekerheid. Vooroorlogse schattingen lagen geclusterd rond de $56–$67 per vat . Halverwege de crisis schoten de gerealiseerde en herziene voorspellingen naar $85–$117 . Nu er een bestand is, hangt de vooruitzichten af van welk herstelscenario zich daadwerkelijk voltrekt.

Wat houdt het bestand in?

Het staakt-het-vuren van 14 juni kan het beste worden begrepen als een Memorandum van Overeenstemming (MoU) dat de oorspronkelijke wapenstilstand van twee weken van 8 april verlengt, die eind mei al was opgerekt met 60 dagen . Het bevat verschillende operationele afspraken, maar vormt geen alomvattend vredesakkoord, geen nucleaire deal en geen rakettenovereenkomst . Dit zijn de kernpunten:

• Heropening van de Straat van Hormuz: De scheepvaart wordt tolvrij hervat, met als doel om binnen ongeveer 30 dagen de vooroorlogse activiteitsniveaus te herstellen . Iran heeft toegezegd de mijnen te ruimen die het tijdens het conflict in de vaarweg heeft gelegd .
• Opheffing van de Amerikaanse marineblokkade: De Verenigde Staten zullen hun blokkade van Iraanse havens en de Straat opheffen . Dit werd neergezet als een onmiddellijke, wederkerige stap.
• Staakt-het-vuren en einde aan vijandelijkheden: Beide partijen kondigden een onmiddellijke en permanente stopzetting van militaire operaties aan op alle fronten, inclusief in Libanon .
• Kader voor sanctieverlichting: Hoewel niet volledig uitgewerkt in het MoU, opent het akkoord de deur naar verlichting van sancties tegen Iran, afhankelijk van de naleving ervan .
• Onderhandelingen over het nucleaire programma: De verlengde periode van 60 dagen is bedoeld om gesprekken mogelijk te maken over een permanente beëindiging van het conflict en het inperken van Irans nucleaire activiteiten .

Pakistan en Qatar traden gedurende het hele proces op als belangrijke bemiddelaars . Een officiële ondertekeningsceremonie stond gepland voor de dagen na de aankondiging in Zwitserland .

Het is essentieel om te beseffen wat dit akkoord níet is. Het is geen bindend vredesverdrag. Het lost de geschillen over het Iraanse ballistische raketprogramma of de regionale proxy-milities niet op. En het succes ervan hangt volledig af van de vraag of beide partijen zich aan de voorwaarden houden tijdens de verlengingsperiode van 60 dagen – een periode die volgt op een wapenstilstand die in de dagen voor de aankondiging feitelijk was ingestort .

Cushing-voorraden: gevaarlijk dicht bij de bodem

De aanbodcrisis in de Straat van Hormuz leidde tot een buitengewone afname van de ruwe olievoorraden in Cushing, Oklahoma, het leveringspunt voor West Texas Intermediate (WTI)-futures en het grootste olieopslagcentrum van de VS.

In cijfers (stand per 5 juni 2026):

• Huidig voorraadniveau: 21,64 miljoen vaten, een daling ten opzichte van 22,44 miljoen de week ervoor en 24,09 miljoen een jaar eerder . Sommige dataleveranciers rapporteren iets andere cijfers (21,6–22,4 miljoen vaten), afhankelijk van de exacte meetdatum, maar allen bevestigen een kritiek laag niveau .
• Capaciteitsbenutting: Ongeveer 28–29% van de totale capaciteit van Cushing van circa 76 miljoen vaten . In een gebalanceerde markt liggen de voorraden doorgaans rond de 40 miljoen vaten, wat een benuttingsgraad van 50–55% zou betekenen .
• Tempo van de daling: De voorraden zijn zeven opeenvolgende weken gedaald . Tussen begin april en begin juni slonken ze met 11,3 miljoen vaten, aldus Wood Mackenzie . Alleen al in de week eindigend op 5 juni bedroeg de afname tussen de 801.000 en 1,125 miljoen vaten .
• Afstand tot het operationele minimum: Het operationele minimum van Cushing wordt algemeen geschat op ongeveer 20 miljoen vaten . Dat laat minder dan 2 miljoen vaten speelruimte over voordat de faciliteit problemen krijgt met pijplijn- en menglogistiek . Wood Mackenzie waarschuwde dat als de dalingen in het huidige tempo aanhouden, Cushing dit minimum binnen enkele weken zou kunnen bereiken .

De directe oorzaak is de enorm gestegen Amerikaanse ruwe-olie-export. Nu een groot deel van de wereld is afgesneden van Midden-Oosterse voorraden, richtten mondiale afnemers zich agressief op Amerikaanse oliesoorten. De totale Amerikaanse voorraden zijn geslonken tot 434 miljoen vaten, een daling van ongeveer 64 miljoen vaten – oftewel zo'n 7,5% – sinds het begin van de oorlog . Cushing ving de grootste klap op omdat het fungeert als een cruciaal logistiek knooppunt voor het transport van binnenlandse olie naar de Golfkust voor export.

Analistenprognoses: van vooroorlogs overschot tot crisisprijzen

Om de omvang van de verstoring te begrijpen, is het nuttig te beginnen met de vooroorlogse consensus. Voor het conflict waren analisten vrijwel unaniem pessimistisch over de olieprijs.

• Goldman Sachs (januari 2026): Brent gemiddeld $56 per vat voor het hele jaar, met een dieptepunt in Q4 van $54 .
• J.P. Morgan: Brent rond de $60 per vat .
• Reuters-enquête (december 2025): Consensus van 34 analisten op ongeveer $67 per vat .
• Russische analisten (Euler, BCS): $61–$65 per vat .
• EIA (STEO maart 2026): Brent op $57,69 per vat voor het jaar .

Het heersende verhaal was er een van overaanbod: de productie van OPEC+, een stijgende output van niet-OPEC-landen en een zwakke vraag uit China zouden de OESO-voorraden doen stijgen en de prijzen drukken .

Dat verhaal stortte in toen de Straat van Hormuz effectief werd afgesloten. In april schoot Brent omhoog naar $138 op 7 april en noteerde het gemiddeld $117 voor de maand . Analisten moesten haastig hun modellen herzien.

Prognoses halverwege de crisis (maart–mei 2026):

• EIA (STEO mei 2026): Brent voor heel 2026 verhoogd naar circa $96 per vat; gaat uit van volledige normalisatie van Hormuz-stromen pas begin 2027 . De april-STEO voorspelde een piek van $115 per vat in Q2 .
• Goldman Sachs (reset maart): Basisscenario van $85 per vat voor heel 2026, opwaarts bijgesteld van $77. Het basisscenario ging uit van Hormuz-stromen op slechts 5% van normaal gedurende zes weken, gevolgd door een geleidelijk herstel over een maand . Goldman verhoogde later zijn Q4 2026-prognose naar $90 .
• Morgan Stanley (13 april): Q2 2026 op $110 per vat, Q3 op $100 per vat, 2027 op $80 per vat. De bank benadrukte dat toeleveringsketens maanden nodig zouden hebben om te stabiliseren, zelfs na een heropening van de Straat .
• Bank of America (maart): Gemiddelde voor het hele jaar van $77,50 per vat, een stijging van $61 eerder. De bank schetste meerdere scenario's, met een worst-case Brent-gemiddelde van $130 als verstoringen tot in de tweede jaarhelft zouden aanhouden .

Vooruitzichten na het bestand:
De overeenkomst van 14 juni neemt het meest directe aanbodrisico weg, maar analisten waarschuwen dat de prijzen niet van de ene op de andere dag terugkeren naar vooroorlogse niveaus. De laatste vooruitzichten van de EIA, die al uitgingen van een trage normalisatie, plaatsten Brent op $89 per vat in Q4 2026 en $79 per vat in 2027 . Morgan Stanley's verwachting van $80 in 2027 gaat ook uit van een geleidelijk herstel . Goldmans basisscenario voor Q4 ligt rond de $90, met opwaartse risico's die de prijzen boven de $100 kunnen duwen als de Golfexport langzamer stabiliseert dan verwacht .

De enorme kloof tussen de vooroorlogse consensus ($56–$67) en de post-crisis basislijn ($80–$100) weerspiegelt meerdere aanhoudende factoren: de tijd die nodig is om mijnen te ruimen en veilige doorvaart te herstellen, de logistieke uitdaging om de Iraanse productie weer op te starten, en de politieke risicopremie die zal blijven bestaan zolang het bestand een MoU is in plaats van een permanente regeling.

De onmiddellijke test wordt of de Cushing-voorraden stabiliseren. Als de Iraanse olie binnen enkele weken door de Straat begint te stromen en de Amerikaanse export normaliseert, kan de druk op de binnenlandse opslag afnemen. Maar als het bestand hapert of het ruimen van mijnen aansleept, zou Cushing zijn operationele minimum kunnen naderen – een gebeurtenis die de WTI-prijzen waarschijnlijk zou opdrijven, ongeacht de bredere Brent-trend.