De strijd tegen 'verengelsing': Hoe Parijs en Rome een gevecht over handel veranderden in een identiteitscrisis voor de Europese Unie

De Europese Commissie dringt aan op een radicale procedurele verandering om handelsakkoorden te versnellen: het opstellen en verspreiden ervan in alleen het Engels tijdens de onderhandelings- en ratificatiefase. Handelscommissaris Maroš Šefčovič stelt dat de EU zich de jarenlange vertaalvertraging niet langer kan veroorloven, zeker nu wereldwijd de tariefspanningen oplopen . Maar Frankrijk en Italië graven zich in en bestempelen het voorstel niet als een efficiëntieslag, maar als een inbreuk op de grondwet en een directe aanval op de meertalige identiteit van de EU .

De kern van het voorstel

Het plan is eenvoudig maar politiek explosief. Momenteel moet een handelsakkoord, zodra het is gesloten met een partnerland, worden vertaald in alle 24 officiële EU-talen voordat de regeringen en het Europees Parlement met de ratificatie kunnen beginnen. Alleen dit proces kan al meerdere jaren in beslag nemen, waardoor Europese bedrijven lang moeten wachten op betere markttoegang .

Šefčovič wil die vertalingen overslaan tijdens de meest tijdskritische fasen. Met de nieuwe aanpak zou alleen een Engelstalige versie worden gedeeld met de EU-regeringen en wetgevers ter bespreking en goedkeuring . De volledige meertalige versies zouden nog steeds voor de uiteindelijke aanname worden geproduceerd, maar de wijziging zou het vertaalknelpunt wegnemen precies op het moment dat snelheid cruciaal is .

Het doel is om de tijdlijn van ondertekening tot inwerkingtreding in te krimpen tot ongeveer één jaar. Ter vergelijking: het huidige gemiddelde is vijf jaar of meer . Šefčovič verzuchtte al dat de EU simpelweg niet kan opereren "in deze omgeving met dit tijdschema" . Elk jaar vertraging betekent, in zijn woorden, verloren handel, verloren banen en gemiste strategische kansen.

De testcases: India en Indonesië

De Commissie heeft al twee overeenkomsten op het oog om de versnelde aanpak te testen.

India rondde op 27 januari 2026 de onderhandelingen met de EU af over een baanbrekend vrijhandelsakkoord . Šefčovič heeft de EU-handelsministers expliciet verteld dat deze deal als pilotproject kan dienen voor de Engelstalige procedure tijdens de ratificatie . Het akkoord is commercieel zeer relevant, met forse tariefverlagingen op Europese exportproducten zoals wijnen en auto-onderdelen .

Indonesië is de tweede testcase. De EU onderhandelt over een alomvattend economisch partnerschap (CEPA), waarover Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Indonesische president Prabowo Subianto in juli 2025 een politiek akkoord bereikten . Šefčovič reisde in september 2025 persoonlijk naar Indonesië om de onderhandelingen tot een goed einde te brengen, en het versnellen van de ratificatie van dit akkoord blijft een uitdrukkelijke prioriteit .

Zowel India als Indonesië zijn ver gevorderd en vertegenwoordigen precies het soort deals dat de EU volgens Šefčovič snel moet verzilveren te midden van globale handelsfragmentatie .

Waarom Frankrijk en Italië 'nee' zeggen

Het verzet uit Parijs en Rome is geworteld in grondwettelijk recht en politiek principe.

Constitutionele argumenten: Beide landen houden vol dat hun nationale grondwetten vereisen dat internationale verdragen worden gepubliceerd en geratificeerd in hun officiële talen . Een Franse functionaris was er klip-en-klaar over: "Dit is een kwestie van de Franse Grondwet. Frankrijk kan niet gebonden zijn aan of zich committeren aan een tekst die niet in het Frans is opgesteld" . Italiaanse functionarissen hebben soortgelijke beperkingen aangehaald . De Franse grondwet bepaalt het Frans als de enige taal van de Republiek .

Meertaligheidsprincipes: Het taalregime van de EU is niet louter administratief; het is verankerd in het Verdragsrecht. Het Handvest van de Grondrechten verplicht de EU om de taalkundige verscheidenheid te respecteren en verbiedt discriminatie op grond van taal . Artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) legt het principe van "gelijke authenticiteit van teksten" in alle officiële talen vast . Artikel 342 VWEU schrijft voor dat elke wijziging van het taalregime met unanimiteit door de Raad moet worden aangenomen – wat Frankrijk en Italië een effectief vetorecht geeft .

Identiteitspolitiek: Vooral voor Frankrijk gaat de strijd verder dan juridische technische details. Parijs beschouwt het voorstel als de "verengelsing" van de EU-instellingen: een identiteitskwestie, en niet slechts een procedurele verandering . Dit is geen nieuw gevecht: Frankrijk daagde de Commissie eerder voor de rechter vanwege Engelstalige aanwervingstests, met het argument dat die Engelstalige kandidaten bevoordelen . Italië heeft eveneens een geschiedenis van het winnen van rechtszaken over het verdedigen van taalrechten in EU-wervingsprocedures .

De tegenargumenten van Šefčovič

De handelscommissaris heeft drie belangrijke rechtvaardigingen naar voren geschoven.

Snelheid is existentieel: Šefčovič betoogt dat de EU al naar schatting €300 miljard aan handelskansen heeft verloren door de trage ratificatie van eerdere akkoorden . Tussen 2021 en 2025 zou de EU een extra €183 miljard aan export en €291 miljard aan bbp hebben gerealiseerd als de Mercosur-deal van kracht was geweest . Nu de Amerikaanse importheffingen escaleren en de wereldwijde toeleveringsketens verschuiven, kan Europa het zich niet permitteren om jarenlang te doen over de ratificatie, zegt hij .

Praktische realiteit: Engels is al de feitelijke werktaal van de handelsbesprekingen en de taal waarin de meeste juridische teksten binnen de Commissie worden opgesteld . De eigen wetenschappelijke studies van de EU merken op dat het recente EU-Japan-handelsverdrag een precedent schiep door prioriteit te geven aan de Engelse tekst, wat de taal van de onderhandelingen weerspiegelde . Het voorstel van Šefčovič brengt in wezen het formele proces in lijn met de bestaande praktijk .

Handelsverdediging in een tarievenoorlog: Met de zware tarieven van de regering-Trump en een fragmenterende wereldhandel, heeft Šefčovič haast met het bezegelen van de deals met India, Indonesië, Mercosur en Zuidoost-Aziatische landen . Hij vertelde Europarlementariërs dat "elk jaar dat we verliezen een jaar is van verloren handel, verloren banen en verloren economische kansen" . Snellere ratificatie wordt niet als administratief gemak gepresenteerd, maar als strategische noodzaak.

De bredere vooruitzichten en politieke realiteit

Šefčovič claimt brede steun van de EU-lidstaten voor snellere ratificatieprocedures . Tijdens een informele bijeenkomst van handelsministers op 20 februari 2026 in Cyprus verklaarde hij dat nationale regeringen het doel steunen om de tijdlijn te verkorten tot één jaar . Vooral Noord- en Centraal-Europese landen zijn voorstander van efficiëntiewinst .

Maar het verzet van Frankrijk weegt om twee redenen onevenredig zwaar. Ten eerste is het Frans een van de oorspronkelijke verdragstalen van de EU, en Parijs kan andere Franstalige en Zuid-Europese staten mobiliseren . Italië heeft zich al bij het verzet aangesloten, en Hongarije en Polen toonden eerder al solidariteit met Frankrijk over andere handelskwesties, zoals de Mercosur-deal .

Ten tweede vereist elke formele wijziging van het EU-taalregime unanieme steun in de Raad, op grond van artikel 342 VWEU . Dit geeft Frankrijk een effectief veto. De Commissie zou kunnen proberen de Engelstalige aanpak informeel door te voeren – vertrouwend op het feit dat Engels al domineert op het uitvoerende niveau – maar een formele juridische verandering vereist instemming van Frankrijk die voorlopig onhaalbaar lijkt .

De Engelstalige push maakt deel uit van een bredere Commissie-strategie om het handelsbeleid te stroomlijnen te midden van wereldwijde tarievenoorlogen. Het Mercosur-akkoord stuitte op soortgelijk verzet van Frankrijk, maar de Commissie zette door met een gekwalificeerde meerderheidsstemming in januari 2026 en onderzoekt nu voorlopige toepassing . Dat precedent – het gebruik van juridische omwegen om Frans verzet te omzeilen – zou een sjabloon kunnen bieden voor het taalvraagstuk, al liggen de constitutionele belangen rondom de verdragstaal aantoonbaar fundamenteler.

Wat duidelijk is, is dat de strijd over alleen-Engelstalige handelsakkoorden niet slechts over vertaallogistiek gaat. Het is een plaatsvervangend gevecht over de ziel van de EU: een technocratische unie die is geoptimaliseerd voor mondiale concurrentiekracht versus een politieke unie die is gebouwd op de gelijkwaardigheid van haar lidstaten en hun talen.