De Grote Europese Bankenstrijd: Goldman Sachs’ Visie, Intesa’s Megadeal en Nieuwe Spelregels

De Europese bankensector wordt meegesleurd in een fusiegolf die de traditionele verhoudingen op zijn kop zet. De Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs beschouwt deze consolidatieslag niet als een tijdelijke piek, maar als een blijvende, structurele verschuiving. De toon aan de top is veranderd: na jaren van balansherstel en het oppotten van kapitaal is de focus nu aanvallend. Groei, efficiency en strategische schaalvergroting zijn de nieuwe mantra’s.

Goldman Sachs’ wereldwijde hoofd fusies en overnames en zijn teams voor financiële instellingen laten zich steeds vaker horen. In een transcript van Goldman Sachs Exchanges uit januari 2026 wezen de partners op de fundamentele drijfveer achter de hausse: de ongekende beschikbaarheid van kapitaal op zowel de publieke als de private markten, gecombineerd met de strategische wens van bedrijven om zichzelf opnieuw uit te vinden en substantieel te groeien . Dit is niet louter een Amerikaans verhaal. Dirk Lievens, het hoofd financiële-instellingstransacties voor Europa, het Midden-Oosten en Afrika bij Goldman Sachs, verhuisde in 2024 van Londen naar Parijs met het expliciete doel om daar zijn team te verdubbelen en de versnellende M&A-golf onder Europese banken en verzekeraars te vangen .

Het overtollige kapitaal als aanjager

De financiële gezondheid van de sector heeft deze koerswijziging mogelijk gemaakt. Europese banken boekten in 2025 hun beste resultaten sinds 1997, wat leidde tot enorme hoeveelheden overtollig kapitaal die op de plank bleven liggen . Goldman Sachs-analist Chris Hallam merkte eind 2025 al op dat de aandacht van beleggers aan het verschuiven was van rentestanden en kredietkwaliteit naar groei en efficiency. De kernvraag was hoe banken dit overschot in 2026 zouden gaan inzetten . Het antwoord wordt steeds vaker gezocht in externe groei. Adviesbureau Oliver Wyman berekende dat er sinds 2022 al meer dan €300 miljard aan aandeelhouders is teruggegeven. Dit is een teken dat banken ruim voldoende kapitaal hebben om zowel aan de toezichthouders te voldoen als om overnames te financieren .

Ook de wereldwijde vooruitzichten van Goldman Sachs weerspiegelen dit optimisme. De 2026 Global M&A Outlook spreekt van een tijdperk van “strategische herpositionering en bouwen aan schaalvergroting”, en noemt het enorme publieke en private kapitaal, de AI-macrotrend en een constructief regelgevingsklimaat als de belangrijkste ingrediënten voor een nieuwe, sterke M&A-cyclus .

Deal-trends: van een inzinking in 2023 naar een recordjaar in 2025

Het herstel is duidelijk zichtbaar in de cijfers. De activiteit rond fusies en overnames onder Europese banken daalde in 2023 met 36% ten opzichte van het jaar ervoor, midden in een wereldwijde dealmaking-dip, aldus S&P Global Market Intelligence . Het herstel in 2024 was fors. Het transactievolume schoot met circa 34% omhoog en er werden 91 grensoverschrijdende deals geteld—het hoogste aantal in vijf jaar. De dealwaarde steeg met ongeveer 20% . Goldman Sachs rapporteerde dat de Europese fusie- en overnameactiviteit in 2024 “sterk toenam” na het magere 2023 .

Het momentum versnelde daarna dramatisch: alleen al in de eerste vijf maanden van 2025 bereikte de dealwaarde van Europese banken een recordbedrag van $27 miljard . Ook in 2026 vertoont de stormloop geen tekenen van afkoeling. Scope Ratings schrijft de aanhoudende trend toe aan nieuwe regelgeving, dalende rentes en de niet-aflatende concurrentiedruk om schaalgrootte te bereiken .

De krachtmeting om de oudste bank ter wereld

Geen enkele deal vangt de consolidatiedynamiek beter dan de strijd op het scherp van de snede om Banca Monte dei Paschi di Siena (MPS). Dit instituut, gevestigd in de Toscaanse stad Siena, geldt als de oudste nog actieve bank ter wereld. Op zondag 8 juni 2026 stuurde Banco BPM, de op twee na grootste bank van Italië, een voorstel voor een fusie op basis van gelijkwaardigheid naar de raad van bestuur van MPS . Nog geen dag later counterde Intesa Sanpaolo, de grootste bank van Italië, met een ongevraagd, vijandig overnamebod dat de totale waarde van MPS op €30,6 miljard zet .

De exacte voorwaarden van Intesa’s bod laten niets aan de verbeelding over: aandeelhouders van MPS krijgen 1,6 nieuw uit te geven aandeel Intesa plus €1,00 in contanten per aandeel MPS. Dit impliceert een prijs van €10,09 per aandeel, een premie van 12,5% op de slotkoers van de voorgaande handelsdag . Als de overname slaagt, zou de gecombineerde entiteit met een beurswaarde van €126 miljard de op één na grootste bank van de eurozone worden . Intesa zou daarmee de Franse grootbank BNP Paribas voorbijstreven en het gat met het Spaanse Banco Santander aanzienlijk verkleinen .

Een nieuw regelgevend kader voor 2026

Dit zakelijke drama voltrekt zich tegen een radicaal hertekende wettelijke achtergrond. De aanleiding is een reeks ingrijpende Brusselse hervormingen die het voor banken makkelijker en voorspelbaarder moeten maken om te fuseren.

Het tijdschema is precies. In januari 2026 organiseerde het directoraat-generaal Concurrentie (DG COMP) van de Europese Commissie een workshop met belanghebbenden om input te verzamelen voor een algehele revisie van de fusierichtsnoeren . Een andere, nog concretere pijler trad kort daarna in werking: de gewijzigde Kapitaalvereistenrichtlijn (CRD VI) werd op 11 februari 2026 van kracht. Deze wetgeving creëert één gemeenschappelijk Europees rulebook met eenduidige normen voor grensoverschrijdende bankenfusies en -splitsingen, bedoeld om toezichthouders op één lijn te krijgen en nationale protectionistische reflexen de pas af te snijden .

De meest transformerende verandering volgde op 30 april 2026, toen de Commissie een ontwerp publiceerde van de eerste allesomvattende herziening van de fusierichtsnoeren in meer dan twintig jaar. De oude kaders uit 2004 en 2008 werden samengevoegd tot één enkel, gelaagd document . Twee noviteiten springen eruit: de nieuwe ontwerpregels geven een expliciet prominentere rol aan efficiëntieargumenten, waardoor bedrijven geloofwaardiger kunnen stellen dat een fusie de bredere economie ten goede komt, zelfs als de concurrentie in een specifieke markt afneemt. Daarnaast worden de parameters van concurrentieanalyse voor het eerst expliciet verbreed met begrippen als innovatie, duurzaamheid en leveringszekerheid . De openbare consultatie over dit ontwerp loopt tot 26 juni 2026 en markeert het begin van een nieuw tijdperk voor de EU-dealmakerij .

Deze veelzijdige verschuiving in de regelgeving schept een voorspelbaarder en permissiever klimaat, precies op het moment dat Europese banken het meest gebrand zijn op transformatieve schaalvergroting. Dat Goldman Sachs hier vol op inzet—met een verdubbeling van zijn bankenteam in Parijs en een koppositie in de wereldwijde M&A-ranglijsten met geadviseerde deals ter waarde van $1,48 biljoen in 2025—onderstreept de overtuiging dat dit een kans van een generatie is, en geen voorbijgaande gril .