SpaceX-beursgang ontketent wereldwijde gekte: recordbedrag van $75 miljard, Aziatische jacht op proxy-aandelen en verzet tegen governancestructuur

SpaceX ensceneert op 12 juni 2026 de grootste beursintroductie (IPO) uit de geschiedenis. De gekte reikt van institutionele overinschrijving tot Aziatische retailbeleggers die jagen op proxy-aandelen, en van een recordwaardering tot een knallende ruzie over goed bestuur.

De IPO in cijfers

• Prijs en omvang: SpaceX heeft de prijs vastgesteld op $135 per aandeel. Het bedrijf verkoopt 555,6 miljoen aandelen en haalt daarmee $75 miljard op – ruim het dubbele van het record van Saudi Aramco uit 2019 . De waardering na de IPO komt uit op $1,75 biljoen, groter dan Microsoft en enkel Apple en Nvidia voor zich latend .
• Notering: De handel start op vrijdag 12 juni op de Nasdaq onder het symbool SPCX. De definitieve prijs wordt op 11 juni na het slot van de Amerikaanse beurs vastgesteld .
• Ongebruikelijke aanpak: SpaceX sloeg de traditionele bookbuilding over door een enkele vaste prijs te bepalen. Een teken van extreem vertrouwen in de vraag, maar wel een zet die op Wall Street de nodige wenkbrauwen doet fronsen .
• Overtekening: De institutionele vraag overtreft het aanbod nu al riant. Het orderboek is naar verluidt twee keer overtekend, wat neerkomt op een vraag van zo'n $150 miljard . Banken stoppen op 10 juni met het accepteren van institutionele orders .
• Verkoopdruk op andere aandelen: Analisten schatten dat er zo'n $50 miljard aan verkoopdruk op andere aandelen ontstaat, doordat zowel institutionele als particuliere beleggers posities verkopen om geld vrij te maken voor de SpaceX-aandelen .

De Aziatische jacht op proxy-aandelen

Chinese en Hongkongse retailbeleggers kunnen door kapitaalrestricties en beperkte markttoegang niet direct SPCX-aandelen kopen . Hun reactie is een stormloop op alternatieven:

• Tema Space Innovators ETF (NASA): Dit is de enige pure ruimtevaart-ETF met een pre-IPO positie in SpaceX via een speciaal vehikel (SPV). De blootstelling aan SpaceX bedraagt minder dan 15% van de totale fondspositie . De Aziatische retailvraag naar NASA is voor de IPO enorm gestegen .
• Taiwanese Starlink-toeleveranciers: Aandelen van Chin-Poon Industrial en Wistron NeWeb, beide producenten van Starlink-componenten, zijn fors gestegen door de proxy-golf . Ook satelliet- en raketgerelateerde aandelen in de regio noteren sterke winsten .

De storm rond goed bestuur: CalPERS versus de superstemmen

Op 13 mei 2026 stuurden drie van de grootste Amerikaanse publieke pensioenfondsen – het California Public Employees' Retirement System (CalPERS), het New York State Common Retirement Fund en de New York City pension funds – een gezamenlijke brief naar SpaceX. Zij maakten daarin bezwaar tegen wat ze een "nieuwe en extreme" governancestructuur noemden .

De kernpunten van de kritiek:

Bestuurskenmerk	Detail
Eeuwigdurende superstem-aandelen	Musk's aandelen hebben een buitenproportioneel stemrecht dat nooit vervalt .
Afzettingsrestrictie CEO	Musk kan naar verluidt niet als CEO worden ontslagen zonder zijn eigen instemming .
Stemmacht van Musk	Eén oprichter controleert 85,1% van het stemrecht, waardoor hij absolute zeggenschap heeft over de raad van bestuur, aandeelhoudersstemmen en de koers van het bedrijf – zonder modern precedent op deze schaal .
Leegte aan aandeelhoudersrechten	De structuur maakt verantwoording aan openbare aandeelhouders van een wettelijke plicht tot iets wat neigt naar een "vrijwillig gebaar" .

De pensioenfondsen, die samen meer dan $1 biljoen beheren, hebben SpaceX formeel laten weten dat deze bepalingen onaanvaardbaar zijn voor langetermijnbeleggers op de openbare markt . Desondanks gaat de beursintroductie onverminderd door met de omstreden bestuursstructuur intact – een weerspiegeling van Musks vastberadenheid om na de IPO dezelfde macht te houden als toen het bedrijf nog privé was.