Olieprijzen hangen rond $95, maar onder de oppervlakte tikt een tijdbom

Azië was de grootste afnemer en nam in mei een ongekende 2,45 miljoen bpd af, waarvan alleen Zuid-Korea al een recordhoeveelheid van 1,1 miljoen bpd importeerde . Europese raffinaderijen deden ook een flinke duit in het zakje, waarbij Nederland 686.000 bpd afnam. Deze exportvloed nadert de fysieke limieten van de infrastructuur aan de Amerikaanse Golfkust; handelaren en analisten schatten dat de VS, met de huidige pijplijn- en terminalcapaciteit, maximaal ongeveer 6 miljoen bpd kan exporteren .

2. De wereldwijde vraag naar olie stort in onder het gewicht van de hoge prijzen.

Het IEA verwacht dat de wereldwijde vraag naar olie in 2026 op jaarbasis met 420.000 bpd zal krimpen, een direct gevolg van de stijgende prijzen, een vertragende economische groei en massale vluchtannuleringen . China, dat voorheen ongeveer een derde van zijn ruwe olie via Hormuz importeerde, is niet bezweken onder het aanbodverlies. De economische afkoeling heeft juist de importbehoefte verminderd op het moment dat het aanbod het krapst is .

Deze vraagvernietiging is een wrede, maar effectieve uitlaatklep. Een krimp van 420.000 bpd kan echter geen aanbodtekort dichten dat in miljoenen vaten wordt gemeten.

3. De zeestraat is niet volledig afgesloten.

Iran staat nog een bescheiden, gecontroleerde doorvoer van tankers toe, terwijl regionale producenten noodpijpleidingen hebben geactiveerd. De Oost-West-pijpleiding van Saoedi-Arabië, met een exportcapaciteit van ongeveer 5 miljoen bpd naar de Rode Zee haven van Yanbu, is een cruciale veiligheidsklep gebleken . Analisten van Rystad Energy schatten dat er samen 5 tot 6 miljoen vaten per dag kunnen stromen via de pijpleidingsystemen van Saoedi-Arabië en de VAE die buiten de Golf eindigen .

De VS hebben ook tijdelijk bepaalde sancties op Iraanse en Russische verschepingen versoepeld om de olie in de markt te houden. Deze vrijstellingen lopen echter eind juni 2026 af .

4. Strategische reserves worden in recordtempo aangesproken.

Een door het IEA gecoördineerde vrijgave van 400 miljoen vaten, aangekondigd op 11 maart, leverde ongeveer 30 dagen ademruimte op bij de maximale uitvalpercentages . De VS zijn doorgegaan met unilaterale vrijgaven en wereldwijd worden ook commerciële voorraden agressief aangesproken. Het gecombineerde effect van SPR-vrijgaven, handelsvoorraaddalingen en noodpijpleidingroutes creëerde een buffer van ruwweg 130 dagen. Die buffer is echter eindig en slinkt elke week dat de crisis voortduurt .

SPIEF 2026: de waarschuwing van Sechin en de lange weg terug

Tijdens het energiepanel van het St. Petersburg International Economic Forum op 6 juni 2026 hield Rosneft-CEO Igor Sechin een keynote met de titel "Het begin van het einde of het einde van het begin?" . Zijn boodschap was onverbloemd.

Sechin benadrukte dat zeventien weken na de sluiting geen enkel land ter wereld de ongeveer 16 miljoen vaten per dag kan vervangen die door de Hormuz-blokkade uit de wereldwijde circulatie zijn verdwenen . Hij schetste twee scenario's:

• Als de zeestraat snel weer opengaat, zou Brent eind 2026 gemiddeld $95–96 per vat noteren. Maar zelfs onder dit beste scenario zou het ongeveer zes maanden duren om de logistiek te normaliseren, en een volledig marktherstel zou pas in de tweede helft van 2027 plaatsvinden .
• Als de crisis aanhoudt, blijven de markten voor onbepaalde tijd ontwricht en verdiept het structurele tekort zich elke week.

Hij waarschuwde ook dat aanhoudende spanningen rond Hormuz de langetermijnvraag naar olie ondermijnen door het vertrouwen in de leveringszekerheid weg te nemen – een dynamiek die de interesse in alternatieve energiebronnen zou kunnen versnellen . Sechin bestempelde de sluiting als een poging om de regulering van de energiemarkt in het Amerikaanse belang te hervormen, en garandeerde tegelijkertijd dat Rusland stabiele olieleveringen aan China en India zal handhaven, ongeacht hoe de markt zich ontwikkelt .

Voormalig IEA-directeur Nobuo Tanaka nam ook deel aan het panel, naast Sechin en de energieminister van Oezbekistan . Hoewel het panel de prijsrisico's uitgebreid besprak, bevatten de beschikbare verslagen van de sessie geen specifieke uitspraak van Tanaka over een scenario van $170 per vat. Dat extreme risicocijfer komt, zoals hieronder besproken, voort uit bredere analysemodellen en niet uit een directe toeschrijving aan het panel.

Dansen op de vulkaan: waarom $95 geen plafond maar een pauze is

Het duizelingwekkende aanbodtekort van 3,9 miljoen bpd van het IEA.

Het Oil Market Report van mei 2026 van het IEA markeert een dramatische herziening. Het voorspelt nu dat het wereldwijde olieaanbod in 2026 gemiddeld met 3,9 miljoen bpd zal dalen, uitgaande van een geleidelijke hervatting van de Hormuz-stromen vanaf juni . Dat is meer dan een verdubbeling van de eerdere prognose van het agentschap van een daling van 1,5 miljoen bpd .

Met momenteel ongeveer 10,5 miljoen bpd aan Golfproductie die stilligt en cumulatieve leveringsverliezen van Golfproducenten die al meer dan 1 miljard vaten bedragen, raamt het IEA nu een wereldwijd aanbodtekort van 1,78 miljoen bpd voor dit jaar . Dit is een complete ommekeer ten opzichte van een eerder verwacht overschot van 410.000 bpd .

Voorraden staan onder extreme en onhoudbare druk.

Het IEA heeft gewaarschuwd dat het vrijgeven van strategische reserves en het aanspreken van commerciële voorraden slechts "gedeeltelijke en tijdelijke oplossingen" zijn . Voorraden in ontwikkelde landen worden in recordtempo uitgeput en er is geen duidelijk mechanisme om ze aan te vullen zolang Hormuz geblokkeerd blijft .

Het staartrisico van $170 per vat.

Als de zeestraat langer gesloten blijft dan in de huidige basisscenario's wordt aangenomen, of als een van de verzachtende factoren – Amerikaanse exportcapaciteit, SPR-beschikbaarheid, zwakke Chinese vraag – wegvalt, blijft het risico op een scherpe prijspiek acuut. De Dallas Fed hanteerde een modelprijs van $132 voor een sluiting van drie kwartalen; een diepere of langere blokkade jaagt de prognoses veel verder op . Een apart scenario voor ongunstige omstandigheden dat eind mei werd gepubliceerd, voorspelde dat Brent een piek van ongeveer $140 zou bereiken en langere tijd boven de $120 zou blijven .

De kernkwetsbaarheid is deze: de markt heeft vertrouwd op tijdelijke buffers die sneller uitgeput raken dan dat het onderliggende aanbodtekort kleiner wordt. De recordhoge Amerikaanse exporten lopen tegen fysieke infrastructuurlimieten aan. Strategische reserves zijn eindig. De vraaguitval in China is een eenmalige aanpassing en geen terugkerende veiligheidsklep. Als een van deze factoren het begeeft, wordt $95 een bodemprijs in plaats van een plafond. Zoals Sechin het verwoordde: zelfs in het meest optimistische geval is een volledige normalisatie een verhaal voor 2027 .