Wat de oorlog in Iran doet met de energierekening in Europa en het VK: EV's worden plots de slimste keuze

Pijn aan de pomp in het VK

Britse automobilisten voelen de geopolitieke spanning direct in hun portemonnee. De prijzen schoten binnen weken omhoog naar niveaus die sinds eind 2022 niet meer waren gezien.

• De gemiddelde benzineprijs steeg van rond de £1,32 per liter vóór het conflict naar een piek van 158,5 tot 159,6 pence eind mei 2026 . In begin juni bleef de prijs stabiel op 159,4 pence/liter .
• Diesel werd nog duurder en bereikte op 26 mei 2026 een piek van 184,9 pence per liter, om vervolgens iets te dalen naar 183,9 pence/liter in juni .
• De RAC (een Britse wegenwacht) becijferde dat Britse bestuurders alleen al in de eerste maand £307 miljoen extra kwijt waren aan brandstof . Analisten stelden dat benzinerijders ongeveer vijf keer zo hard worden geraakt door de prijsstijgingen als berijders van een elektrische auto (EV) .

De economische logica van elektrisch rijden

De brandstofcrisis fungeert als een onbedoelde acceleratie van de EV-transitie. De rekensom wordt voor consumenten plotseling overtuigend.

• Uit een analyse van de Britse denktank ECIU bleek dat de stijgende olieprijs in de eerste 100 dagen £1,7 miljard toevoegde aan de operationele kosten van het Britse benzine- en dieselwagenpark. Een benzinerijder betaalde in die periode gemiddeld £175 meer dan een bestuurder van een vergelijkbare EV .
• De verkoop van volledig elektrische auto's in de belangrijkste Europese automarkten steeg in het eerste kwartaal van 2026 met bijna een derde . Ook de vraag naar tweedehands EV's nam explosief toe in heel Europa .
• In het VK steeg het aantal online zoekopdrachten en aanvragen voor elektrische auto's met 23% sinds het begin van het conflict . Bank of America merkte op dat het totale kostenvoordeel van een EV, over een periode van vijf jaar, tussen de €2.500 en €8.500 kan liggen ten opzichte van een vergelijkbare benzineauto, wat elektrificatie economisch veel aantrekkelijker maakt .

Europa's beleidsantwoord: van noodverband tot systeemverandering

De reactie van de EU beweegt zich tussen crisismanagement op korte termijn en een structurele koerswijziging op de lange termijn.

• Nationale noodmaatregelen: Aanvankelijk reageerden lidstaten individueel met belastingverlagingen, prijsplafonds en subsidiepakketten. Spanje trok bijvoorbeeld €5 miljard uit voor een plan dat onder meer het btw-tarief op energie verlaagde van 21% naar 10% . Polen drong aan op meer "flexibiliteit" in de Europese coördinatie .
• Het 'AccelerateEU'-pakket: Op 22 april 2026 lanceerde de Europese Commissie een gecoördineerd antwoord met 44 concrete acties. De plannen omvatten het verlagen van elektriciteitsbelasting, het beter verdelen van kerosinevoorraden om vliegtekorten te voorkomen, het coördineren van het vullen van de gasreserves en, cruciaal, het versneld uitrollen van schone energie . De Commissie waarschuwde dat de effecten "jarenlang" voelbaar zullen zijn en positioneert schone energie als het enige strategische antwoord .
• Internationale crisismanagement: Europese energieministers hielden spoedoverleg, de G7 beloofde "alle noodzakelijke maatregelen" en de EU drong er bij lidstaten op aan om de vuldoelstellingen voor gasopslagen te verlagen om de prijsdruk te verlichten .