De $40,9 miljard belofte van het WK 2026 versus de economische realiteit

Het FIFA Wereldkampioenschap voetbal 2026, dat van 11 juni tot en met 19 juli plaatsvindt in 16 steden in de Verenigde Staten, Canada en Mexico, wordt aangekondigd als het grootste en economisch meest impactvolle toernooi ooit. Officiële studies spreken van een miljardenmeevaller en honderdduizenden banen. Een nadere blik op de data onthult echter een complexer plaatje: de duizelingwekkende bedragen vallen in het niet bij de schaal van de gastlandeconomieën en de bestedingsgolf is van tijdelijke aard.

De officiële voorspellingen: astronomisch optimisme

Een sociaaleconomische impactstudie van OpenEconomics voor de FIFA en de Wereldhandelsorganisatie (WTO), gepubliceerd in maart 2025, schetst de krantenkoppen . De analyse voorspelt dat het toernooi $40,9 miljard bijdraagt aan het wereldwijde bbp en $80,1 miljard aan mondiale bruto-productie genereert .

Voor de VS, het belangrijkste gastland, wordt een bbp-bijdrage van $17,2 miljard en meer dan 185.000 banen verwacht . Wereldwijd worden 824.000 voltijdbanen aan het evenement gelinkt . Deze cijfers worden breed uitgemeten, van de speciale FIFA 2026-taskforce van het Witte Huis tot een toespraak van FIFA-voorzitter Gianni Infantino op het World Economic Forum in Davos .

De studie gaat ook uit van 6,5 miljoen bezoekers die wedstrijden in de drie gastlanden bijwonen, goed voor $13,9 miljard aan totale evenementgerelateerde uitgaven, waarvan $11,1 miljard in de VS .

De check van economen: “nauwelijks waarneembaar” op nationaal niveau

Onafhankelijke economen zijn het er grotendeels over eens dat de relatieve economische impact van een WK marginaal is, zeker voor grote, ontwikkelde economieën. De tegenstelling tussen de officiële projecties en onafhankelijke analyses is groot.

Natixis (mei 2026) leverde een van de meest ontnuchterende beoordelingen. De bank schat de bbp-groei voor de VS op slechts 0,05 procentpunt – feitelijk “nauwelijks waarneembaar” op nationale schaal. Mexico zou met 0,1-0,2% van het bbp een relatief grotere boost krijgen, terwijl Europa waarschijnlijk geen enkele zinvolle economische impuls zal voelen .

S&P Global (juni 2026) trok een vergelijkbare conclusie. Het bureau stelt dat het evenement weliswaar lokale bedrijvigheid stimuleert, maar dat het “waarschijnlijk geen meetbaar effect in de nationale of regionale data” voor de VS of Canada zal opleveren. De elf Amerikaanse gaststeden vertegenwoordigen samen al meer dan 30% van het Amerikaanse bbp, waardoor elke tijdelijke toerisme- of horecapiek moeilijk te onderscheiden is van normale economische variatie .

Oxford Economics rapporteert dat de winsten in Amerikaanse gaststeden “marginaal en van korte duur” zullen zijn, geconcentreerd in de vrijetijds- en horecasector. Omdat er nauwelijks nieuwe infrastructuur voor het toernooi is gebouwd, zal een groot deel van de toeristische bedrijvigheid bestaande reisbewegingen verdringen in plaats van nieuwe vraag creëren .

Saxo Bank omschrijft de voordelen als “sterk geconcentreerd en tijdelijk”: lokaal, sectoraal en beperkt tot de duur van het evenement, een patroon dat ook bij eerdere mega-sportevenementen zichtbaar was .

Zoals Euronews samenvatte: een boost van $17 miljard voor de Amerikaanse economie van meer dan $20 biljoen is minder dan 0,1% van het bbp, waarmee het toernooi op macroniveau “een marginale groeimotor” blijft .

De binnenlandse boom in het VK: biertjes, pubs en een rekening van £3,8 miljard

Terwijl de economische impact op de gastlanden relatief bescheiden kan zijn, zijn de rimpelingen elders duidelijk voelbaar. In het Verenigd Koninkrijk, waar late avondwedstrijden duizenden fans naar de pub of de huiskamer zullen lokken, wordt een forse bestedingsgolf voorspeld.

Onderzoek van VoucherCodes.co.uk, opgesteld met data van GlobalData, voorspelt een recordbedrag van £3,8 miljard aan totale Britse consumentenbestedingen gerelateerd aan het toernooi, verspreid over 39 dagen . Hiervan komt bijna £2 miljard voor rekening van de detailhandel in eten en drinken, terwijl de horeca naar schatting nog eens £898 miljoen zal genereren .

Bier speelt de hoofdrol in deze projectie. Britse fans zullen naar verwachting 58,5 miljoen pints bier en cider consumeren . De British Beer and Pub Association (BBPA) voorspelt 55 miljoen extra biertjes. Mocht Engeland de finale halen, dan zou dat de pubsector nog eens £275 miljoen aan extra omzet opleveren .

Pubs krijgen een avondvergunning

Om de late aftraptijden vanuit Noord-Amerika te accommoderen, heeft de Britse regering een speciale vrijstelling van de Licensing Act 2003 ingesteld, geldig voor Engeland en Wales .

• Wanneer een van de 'thuislanden' (Engeland of Schotland) een wedstrijd speelt die tussen 17.00 en 21.00 uur lokale tijd begint, mogen horecazaken openblijven tot 01.00 uur .
• Bij een aftrap na 21.00 uur wordt de sluitingstijd opgerekt tot 02.00 uur .
• Voor het eerst in tien jaar gelden deze versoepelde schenktijden al in de vroege knock-outfase (rondes van 32 en 16) .

Winnaars en verliezers van een nachtelijk toernooi

De timing van het toernooi in Noord-Amerikaanse tijdzones zorgt voor duidelijke sectorale verschuivingen, vooral zichtbaar op Europese markten.

Duidelijke winnaars:

• Pubs en cafés: Profiteren direct van de avondprogrammering en verruimde openingstijden. Een gemiddelde pub schenkt naar verwachting 1.240 extra pinten tijdens het toernooi .
• Bezorg- en afhaalplatforms: Britse data wijzen op een sterke stijging in afhaalbestellingen naast thuis- en pubbezoek. Afhaalmaaltijden zijn inbegrepen in de voorspelling van £3,8 miljard aan bestedingen .
• Detailhandel: Uitgaven aan fanmerchandise, eten en drinken pieken op wedstrijddagen .
• Horeca in gaststeden: Hotels in steden waar wedstrijden worden gespeeld, kunnen rekenen op een tijdelijke maar forse omzetstijging. De incrementele kameropbrengsten springen naar schatting met 7% tot 25% omhoog in juni 2026 .

Waarschijnlijke verliezers:

• Restaurants in Europa: Nu wedstrijden om 20.00 uur of later lokale tijd beginnen – midden in de piekuren voor diners – lopen restaurants het risico klanten te verliezen aan de pub of de huiskamer. Harde toernooidata voor deze groep ontbreken, maar het risico is bekend bij grote voetbalavonden.
• Bioscopen en andere avondgelegenheden: Hoewel concrete data voor 2026 ontbreken, is het kannibalisatie-effect op bioscoopbezoek tijdens grote wedstrijdavonden een bekend fenomeen. Deze sector ondervindt concurrentie van het live voetbalspektakel op televisie.

Conclusie

Het WK 2026 is een schoolvoorbeeld van schaalverhoudingen. De voorspelde $40,9 miljard extra mondiaal bbp en 824.000 banen springen van het papier, wat het tot een van de grootste economische evenementen ter wereld maakt. Toch zijn onafhankelijke economen van onder meer Natixis, Oxford Economics en S&P Global vrij unaniem: voor een Amerikaanse economie van $20 biljoen is het effect niet meer dan een afrondingsfout – tijdelijk, lokaal en onmogelijk te onderscheiden van de ruis van normale economische activiteit. Het toernooi is een kolossaal cultureel en commercieel moment, maar geen macro-economische gamechanger.