Het sanctieparadox: hoe Amerikaanse druk Huawei en China's techreuzen juist onafhankelijker maakt

Amerikaanse sancties, bedoeld om de Chinese technologische vooruitgang te verlammen, hebben juist gewerkt als een krachtige katalysator. Huawei en andere Chinese bedrijven zagen zich gedwongen om volledig eigen alternatieven te bouwen voor de hele technologiestapel – van chips en besturingssystemen tot AI-modellen – waarmee de kloof met het Westen materieel kleiner wordt.

Huawei's belangrijkste technologische prestaties onder sancties

• HarmonyOS-ecosysteem: In mei 2025 lanceerde Huawei zijn eerste HarmonyOS-pc's, nadat het in maart 2025 de toegang tot Windows-licenties verloor. Hiermee is een compleet onafhankelijk besturingssysteem-ecosysteem ontstaan dat telefoons, tablets en pc's omvat . Huawei stelt zelf een technologie-ecosysteem te hebben gebouwd dat volledig onafhankelijk is van Amerikaanse technologieën .

• Ontwikkeling van AI-chips (Ascend-serie): Tijdens Huawei Connect 2025 kondigde het bedrijf vier nieuwe AI-chipmodellen aan die de komende drie jaar de Ascend 910-serie moeten opvolgen. Hiermee blijft het zijn binnenlandse AI-hardware-roadmap volgen . Huawei leidt China's AI-chipmarkt .

• Productie van 5nm-chips: Met steun van de staat zijn Huawei en SMIC op koers om de productie van 5nm-chips te finaliseren – een enorme sprong ten opzichte van China's eerdere afhankelijkheid van 28nm-nodes .

• Slimme autotechnologie: Huawei breidde uit naar slimme auto-oplossingen als nieuwe inkomstenstroom, waarmee het zijn wereldwijde marktaandeel in telecomapparatuur verder vergrootte .

• Omzetgroei ondanks beperkingen: De omzet van Huawei bereikte in 2024 118,3 miljard dollar, een stijging van 22 procent op jaarbasis, waarmee het alle verwachtingen tartte . Het bedrijf besteedt 20,8 procent van zijn omzet aan R&D .

De paradox: hoe sancties China's techgiganten versterkt hebben

• Gedwongen binnenlandse substitutie creëerde een compleet alternatief ecosysteem: Exportcontroles sneden de toegang tot Amerikaanse chipontwerpsoftware, geavanceerde halfgeleiders en besturingssystemen af. Dit dwong Chinese bedrijven om elke laag van de technologiestapel zelf te ontwikkelen – van EDA-tools tot productiefaciliteiten voor wafers en besturingssystemen . Het Brookings Institution merkt op dat deze gedwongen zelfvoorziening precies het tegenovergestelde effect had van wat beoogd was .

• Hardwareschaarste leidde tot softwarematige efficiëntiedoorbraken: Omdat de beste Nvidia-chips niet meer leverbaar waren, optimaliseerden Chinese AI-labs hun modelarchitecturen om op minder krachtige hardware te draaien. Dit heeft geleid tot goedkopere, efficiëntere modellen die nu kunnen wedijveren met westerse tegenhangers – en maakte van hardwarebeperkingen juist een concurrentievoordeel .

• Massale, door de staat gesteunde R&D-investeringen: China's halfgeleidermarkt bereikte in 2024 een omvang van 182,8 miljard dollar. Het land zal naar verwachting in de nabije toekomst 50 procent zelfvoorzienend zijn . Overheidssubsidies en 'patriottisch' inkoopbeleid zorgen ervoor dat binnenlandse alternatieven een gegarandeerde afzetmarkt hebben .

• Het 'terugslag'-effect op Amerikaanse bedrijven: De Information Technology & Innovation Foundation ontdekte dat exportcontroles hielpen om Huawei te versterken, terwijl ze Amerikaanse bedrijven schaadden die hierdoor Chinese inkomsten misliepen; bovendien slaagden de controles er niet in om China's chipprogressie te stoppen . Een peer-reviewed academisch artikel stelt dat de Amerikaanse 'chokepoint-strategie steeds meer een drogreden blijkt te zijn' .

Belangrijke kanttekeningen

Ondanks deze vooruitgang is de technologische kloof nog niet volledig gedicht. De Amerikaanse exportcontroles zijn er wel degelijk in geslaagd om China's toegang tot de absolute technologische voorhoede te vertragen. Zo kan SMIC bijvoorbeeld de extreem-ultraviolette (EUV) lithografiemachines niet importeren die nodig zijn voor de productie van 3nm-chips . De Verenigde Staten behouden een overweldigende voorsprong in hoogwaardige AI-hardware en apparatuur voor halfgeleiderproductie . De paradox is reëel, maar nog niet compleet: de sancties hebben de VS tijd opgeleverd, maar tegen de prijs van de creatie van een volledig onafhankelijk Chinees tech-ecosysteem dat niet langer afhankelijk is van westerse toeleveringsketens.