Trumps AI-order: Amerikaanse regering mag geavanceerde AI-modellen vooraf screenen, maar op vrijwillige basis

Op 2 juni 2026 ondertekende president Donald Trump het uitvoeringsbesluit "Promoting Advanced Artificial Intelligence Innovation and Security". Het is de eerste grote AI-beleidsdaad van zijn regering en markeert een opvallende koerswijziging ten opzichte van de eerdere, vrijwel volledig vrijblijvende aanpak .

Hoe werkt het vrijwillige screeningskader?

• Vrijwillig, niet verplicht – AI-ontwikkelaars wordt gevraagd (niet verplicht) om hun meest geavanceerde ‘frontier’-modellen vóór introductie ter beoordeling aan de federale overheid voor te leggen. Dat blijft ver verwijderd van de bindende verplichtingen waar een deel van de industrie bang voor was .
• Beoordelingstermijn van 30 dagen – Bedrijven die meedoen, leveren hun modellen tot 30 dagen voor publieke release aan. De overheid heeft vervolgens die 30 dagen om de modellen te testen op cybersecuritydreigingen, risico’s voor vitale infrastructuur, financiële systemen en de nationale veiligheid .
• Deadline voor de uitvoering – Federale agentschappen krijgen de opdracht om de details van dit vrijwillige samenwerkingskader uiterlijk 1 augustus 2026 uit te werken .
• Geklasseerde benchmarking – Het besluit voorziet ook in de ontwikkeling van een geklasseerd benchmarkproces waaraan de industrie haar modellen kan toetsen op geavanceerde cybercapaciteiten .
• AI-cybersecurity-loket – Er komt een apart, eveneens vrijwillig, coördinatiepunt voor cybersecurity waar AI-bedrijven en beheerders van kritieke infrastructuur samen kwetsbaarheden opsporen en verhelpen .

Wat veranderde er ten opzichte van het eerdere Witte Huis-beleid?

• Van totale terughoudendheid naar een vorm van toezicht – De regering-Trump voerde tot nu toe een uitgesproken dereguleringskoers op AI-gebied. Dit decreet breekt met die lijn door de overheid formeel inzicht te geven in geavanceerde modellen vóór ze op de markt komen – zij het nog steeds op vrijwillige basis .
• Afgeslankt na lobby vanuit de industrie – Een eerder uitgelekte conceptversie (eind mei 2026) ging nog aanzienlijk verder. Onder druk van de sector werd de definitieve tekst ingeperkt: de 90 dagen die oorspronkelijk voor de beoordeling stonden, werden teruggebracht naar 30 dagen, en zowel het vrijwillige karakter als de beperkte reikwijdte bleven overeind .

De concurrentiestrijd met China in het achterhoofd

Het decreet is zorgvuldig gecalibreerd om zowel de nationale veiligheidszorgen te adresseren als de Amerikaanse AI-race tegen China niet te vertragen. Het vrijwillige karakter is een bewuste keuze om Amerikaanse techbedrijven niet op te zadelen met hoge nalevingskosten die de Chinese concurrenten in de kaart zouden spelen. De regering-Biden had in oktober 2023 nog een uitvoeringsbesluit met verplichte rapportage-eisen voor grootschalige AI-trainingen uitgevaardigd. Trumps aanpak wijkt daar fundamenteel van af .

De South China Morning Post beschreef het decreet als een poging om "veiligheidsgaranties in te bouwen zonder de race met China te vertragen" en merkte op dat Washington bewust niet overging tot verplichte regelgeving. Door het proces vrijwillig en snel te houden (30 dagen), hoopt de regering catastrofale cybersecurityrisico's van geavanceerde AI-modellen te beteugelen, terwijl het tempo en de wendbaarheid van Amerikaanse AI-innovatie behouden blijven .