VS stelt nieuwe importheffingen voor op 60 landen vanwege dwangarbeid, EU reageert furieus

• Een extra heffing van 10% geldt voor 16 economieën die al een volledig of gedeeltelijk importverbod op dwangarbeidgoederen hebben ingevoerd, of zich hieraan hebben gecommitteerd via een handelsverdrag. Tot deze groep behoren Canada, Mexico, de Europese Unie, het Verenigd Koninkrijk en Taiwan .
• Een extra heffing van 12,5% wordt voorgesteld voor de overige 44 economieën. Volgens de USTR hebben deze landen onvoldoende actie ondernomen. Onder deze zwaardere maatregel vallen onder meer China, India, Japan, Zuid-Korea en Vietnam .

In het officiële voorstel staat een bijlage (Annex A) met uitzonderingen op deze algemene tarieven, waardoor specifieke producten buiten schot kunnen blijven . De omvang van het plan is enorm: de onderzochte economieën zijn samen goed voor 99,4% van alle Amerikaanse import . De tarieven gaan niet direct in; er is een openbare hoorzitting gepland op 7 juli 2026 en een periode waarin betrokkenen hun mening kunnen geven voordat er een definitief besluit valt .

Het Nederlandse en Europese belang

Voor Nederlandse ondernemers die internationaal zakendoen, kunnen deze tarieven aanzienlijke gevolgen hebben. Extra heffingen van 10% op EU-goederen maken Europese producten duurder op de Amerikaanse markt, wat de concurrentiepositie ten opzichte van lokale Amerikaanse bedrijven verslechtert. Dit raakt niet alleen grote exporteurs in sectoren als machinebouw, chemie en agrofood, maar ook het mkb dat via internationale ketens werkt. De onzekerheid die dit met zich meebrengt, kan investeringsbeslissingen vertragen en de toch al kwetsbare wereldeconomie verder onder druk zetten.

EU: ‘Volslagen absurd’ en een klap voor de handelsdeal

De reactie uit Brussel was snel en krachtig. De dag na de aankondiging, op 3 juni 2026, bestempelde de Europese Commissie de voorgestelde heffingen als “onterecht” en “ongegrond” . De Europese bezwaren zijn tweeledig: het onderzoek negeert bestaande wetgeving en de timing is funest voor de onderlinge handelsrelatie.

Bernd Lange, voorzitter van de handelscommissie van het Europees Parlement, noemde de Amerikaanse conclusie “volslagen absurd” . Hij verwees direct naar de uitgebreide EU-wet uit 2024 die de import van dwangarbeidproducten juist verbiedt . De Europese Commissie onderstreepte dit door te stellen dat de EU-regels tot de strengste ter wereld behoren om dergelijke goederen te weren .

De timing van het Amerikaanse voorstel leidde tot extra ergernis. De plannen ondermijnen de gezamenlijke inspanningen om het Turnberry-akkoord in praktijk te brengen. In die deal, gesloten tussen Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en president Donald Trump, spraken beide partijen juist af om samen te werken aan het weren van dwangarbeid uit toeleveringsketens . De absurditeit werd nog groter doordat de handelscommissie van het Europees Parlement precies één dag eerder, op 1 juni, had ingestemd met de uitvoering van diezelfde Turnberry-deal .

China: Botte ontkenning en dreigende retoriek

De Chinese tegenreactie was minstens zo stellig, maar gebaseerd op een fundamenteel ander argument. Woordvoerder Mao Ning van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde op 3 juni dat China de tarieven “krachtig verwerpt” en riep Washington op om handelsgeschillen via dialoog op te lossen in plaats van met unilaterale maatregelen .

Het centrale Chinese verweer is een complete, categorische ontkenning van de aantijgingen. Peking stelt dat er überhaupt geen dwangarbeid binnen de Chinese grenzen bestaat en typeert de Amerikaanse beschuldigingen als politiek gemotiveerde handelsagressie . Mao Ning verwoordde het direct: “Wij zijn tegen het verzinnen van voorwendsels om tarieven op te leggen; wij zijn hiertegen als een excuus voor politieke manipulatie” .

Vanuit Chinees perspectief zijn de tarieven een zoveelste voorbeeld van Amerikaans protectionisme. De regering waarschuwde dat unilaterale maatregelen en handelsoorlogen uiteindelijk in niemands belang zijn .

De precaire context: het Turnberry-akkoord

Het voorstel over dwangarbeidstarieven staat niet op zichzelf. Het valt midden in een uiterst fragiele trans-Atlantische handelswapenstilstand die luistert naar de naam Turnberry-akkoord. Dit akkoord, in juli 2025 bereikt in Schotland, verplichtte de EU ertoe de tarieven op de meeste Amerikaanse industriële goederen tot nul te verlagen. In ruil daarvoor zouden de VS hun tarieven op EU-goederen beperken tot maximaal 15% .

Dit raamwerk stond echter al onder enorme druk, nog voordat de dwangarbeidkwestie speelde. President Trump had de EU een deadline van 4 juli 2026 gesteld om aan de voorwaarden te voldoen, op straffe van aanzienlijk hogere handelsbarrières. In mei 2026 dreigde hij bovendien met een tarief van 25% op Europese auto’s en vrachtwagens . De Europese wetgever, op zijn hoede voor de scheve aard van de deal, had dan ook net veiligheidsmechanismen ingebouwd. Een belangrijke ‘sunset clause’ (horizonbepaling) geeft de EU het recht om het akkoord in december 2029 te beëindigen als het niet formeel wordt verlengd . Het nieuwe Amerikaanse tariefvoorstel wordt nu gezien als een extra laag handelsagressie die het ratificatieproces van de Turnberry-deal volledig kan laten ontsporen .

Het plan van Washington heeft een opmerkelijk moment van eensgezindheid gecreëerd tussen Brussel en Peking, zij het om totaal verschillende redenen. De EU ziet een onterechte en slecht getimede aanval op een partner met vrijwel identieke wetten, terwijl China er een verzonnen rechtvaardiging in ziet voor een strategische handelsoorlog.