EU-Hof fluit Commissie terug om Marketplace, maar zet Messenger-regulering door

Zoals persbureau Reuters de kernachtige woorden van het Hof citeerde: "De beslissing voldoet niet aan de motiveringseisen met betrekking tot Marketplace, omdat deze noch Meta in staat stelt de redenen voor de classificatie te begrijpen, noch de rechterlijke instanties van de Europese Unie hun toetsingsbevoegdheid kunnen uitoefenen" . Dit is een flinke uitbrander voor de Brusselse beleidsmakers: een DMA-aanwijzing kan niet leunen op aannames, maar vereist een gedegen, op de actualiteit gebaseerde analyse.

Waarom de Marketplace-zege een lege huls is

Het juridische succes van Meta klinkt mooier dan het in de praktijk is. De Commissie had de poortwachter-status van Marketplace namelijk al op 23 april 2025 ingetrokken – ruim een jaar vóór de uitspraak van het Hof . Meta had daar netjes om verzocht, nadat het platform actief alle zakelijke gebruikers had geweerd en Marketplace had omgevormd tot een dienst voor consumenten onderling.

Uit cijfers van de Commissie bleek vervolgens dat Marketplace in 2024 op jaarbasis minder dan 10.000 actieve zakelijke gebruikers telde, waarmee het platform onder de wettelijke drempel voor DMA-toezicht dook . Zoals de Ierse omroep RTE terecht opmerkte, is de uitspraak van het Hof daardoor "grotendeels academisch" . Meta reageerde dan ook koeltjes: "We verwelkomen het oordeel van het Gerecht over Marketplace, dat bevestigt dat het platform in de eerste plaats nooit als poortwachter aangewezen had mogen worden" .

Messenger: een zelfstandige poortwachter zonder ontsnappingsroute

Voor Messenger pakte de uitspraak totaal anders uit. Het Gerecht veegde Meta's bezwaren volledig van tafel en zette op drie punten een stevige streep .

Messenger staat op eigen benen. Meta probeerde de rechter ervan te overtuigen dat Messenger slechts een geïntegreerde functie van Facebook is, en geen los platform. Het Gerecht ging hier niet in mee. De rechters stelden vast dat Messenger een nummeronafhankelijke berichtendienst is met een eigen app, die los van Facebook gebruikt kan worden en actief in de markt wordt gezet voor zakelijk gebruik .

Gebruikers dubbeltellen mag. Een ander argument van Meta sneuvelde eveneens: het bedrijf vond dat de gebruikersaantallen niet klopten, omdat veel Messenger-gebruikers óók Facebook-gebruikers zijn. Die overlap zou moeten worden afgetrokken. Het Hof oordeelde echter dat de Commissie bij het vaststellen van de DMA-drempels níet verplicht is om overlap tussen verschillende diensten weg te strepen. Dit is een cruciaal punt voor de handhaving, omdat het voorkomt dat techreuzen met overlappende ecosystemen de kwantitatieve drempels kunnen uithollen .

Geen marktonderzoek vooraf nodig. Meta betoogde verder dat de Commissie eerst een formeel marktonderzoek had moeten openen voordat Messenger als poortwachter werd bestempeld. Ook die vlieger ging niet op. Volgens het Hof rust de bewijslast in eerste instantie bij het bedrijf zelf: Meta had onvoldoende harde argumenten aangedragen om de juridische vermoedens uit de DMA serieus ter discussie te stellen .

De bredere impact: een handleiding voor de DMA-praktijk

De gespleten uitspraak uit Luxemburg is meer dan een win-loss-overzicht voor één bedrijf. Het vonnis schetst de contouren van hoe Europa zijn vlaggenschip-regelgeving in de praktijk zal handhaven.

Een waarschuwing over de lat voor aanwijzingen. De nietigverklaring van Marketplace is een onmiskenbaar signaal dat de Commissie vanaf dag één met gedegen, actuele en transparante analyses op de proppen moet komen. Leunen op gedateerde data of vage formuleringen wordt onverbiddelijk door de rechter afgestraft. Dit kan de Commissie dwingen om meer capaciteit te steken in de onderbouwing van toekomstige poortwachter-besluiten .

Het uitrafelen van ecosystemen is toegestaan. Door de aanwijzing van Messenger in stand te houden, legitimeert het Hof Brussel's strategie om een groot digitaal ecosysteem in stukjes te knippen en elk afzonderlijk onderdeel onder de loep te nemen. Deze redenering is breed toepasbaar en maakt het voor andere poortwachters een stuk lastiger om specifieke diensten te verschuilen achter hun overkoepelende platform .

DMA-vermoedens zijn een machtig wapen. De afwijzing van Meta's procedurele bezwaren bevestigt dat bedrijven een hoge drempel moeten nemen om aan een aanwijzing te ontkomen zodra de cijfermatige criteria worden gehaald. De veronderstellingen in de DMA zijn voor toezichthouders een krachtig instrument, en bedrijven kunnen het proces niet eindeloos vertragen met verzoeken om extra onderzoek .

Er is overigens nog geen definitief slotakkoord gevallen. Beide partijen hebben twee maanden en tien dagen de tijd om op zuiver juridische gronden in beroep te gaan bij het Hof van Justitie van de Europese Unie . Een eventueel hoger beroep zou meer helderheid kunnen scheppen over de precieze motiveringseisen in de verschillende fases van DMA-handhaving – voor juristen een boeiend strijdtoneel dat de komende jaren ongetwijfeld nog veel stof zal doen opwaaien.