De belangrijkste drijfveren en laatste ontwikkelingen

Vastgelopen onderhandelingen VS-Iran

De hoop op een diplomatieke oplossing is keer op keer de bodem ingeslagen. De laatste vredesronde op 31 mei ketste af toen president Trump verklaarde "geen haast" te hebben met een deal, dit ondanks signalen van Witte Huis-functionarissen dat er al een ruw akkoord op tafel lag .

• Iran schortte alle vredesgesprekken op totdat Israël de aanvallen in Libanon staakt. Ondertussen gaan de gewapende confrontaties tussen de VS en Iran gewoon door .
• Eerder, in april, verwierp Iran ronduit de eis van de Amerikaanse vicepresident JD Vance om de controle over de Straat van Hormuz en het uraniumprogramma over te dragen .

De verstoring van de Straat van Hormuz

Deze smalle, 33 kilometer brede waterweg is van cruciaal belang en de vrijwel gehele stilstand ervan heeft dramatische gevolgen:

• Normaal gesproken stroomt hier ongeveer 20% van de wereldwijde olievoorziening doorheen. Sinds 28 februari is het scheepvaartverkeer nagenoeg tot nul gereduceerd .
• Landen rond de Perzische Golf (Irak, Saoedi-Arabië, Koeweit, VAE, Qatar, Bahrein) hebben collectief 7,5 miljoen vaten per dag aan productie moeten afsluiten doordat hun opslagtanks vol zitten .
• In totaal is er meer dan 11 miljoen vaten per dag aan ruwe olie- en condensaatproductie uit de Golf niet langer beschikbaar. Daarnaast is meer dan 80 miljoen ton aan LNG per jaar – circa 20% van het wereldwijde aanbod – ontoegankelijk voor de wereldmarkt .
• Mondiaal kelderde de olievoorziening in maart met 10,1 miljoen vaten per dag, de grootste daling in een enkele maand in de geschiedenis .

Snel slinkende Amerikaanse olievoorraden

De voorraden in de VS, een belangrijke indicator voor de wereldwijde marktbalans, laten een zorgwekkende trend zien:

• Volgens gegevens van het American Petroleum Institute (API) daalden de Amerikaanse voorraden ruwe olie in de week eindigend op 22 mei met 2,8 miljoen vaten, na een duizelingwekkende daling van 9,1 miljoen vaten de week ervoor .
• De Amerikaanse Energy Information Administration (EIA) rapporteerde een afname van 3,33 miljoen vaten in dezelfde week .
• Analisten van JPMorgan waarschuwden al dat de commerciële olievoorraden in ontwikkelde economieën begin juni "operationele stressniveaus" kunnen bereiken – een cruciaal omslagpunt .

Marktverwachtingen: een "punt van geen terugkeer"

Deskundigen zijn ronduit somber over de vooruitzichten en voorspellen dat de situatie snel verder kan escaleren:

• De EIA schat in haar Short-Term Energy Outlook van mei dat de hoge prijzen en forse voorraaddalingen minstens tot medio 2026 zullen aanhouden .
• Onderzoeksbureau Wood Mackenzie voorziet aanhoudende tekorten aan olie en LNG tot en met het derde kwartaal van 2026 .
• Meerdere analisten, waaronder die van JPMorgan, Saudi Aramco en het Internationaal Energieagentschap (IEA), waarschuwen dat de wereldwijde benzine- en kerosinevoorraden "kritiek lage niveaus" kunnen bereiken vóór de zomervraagpiek. Ze waarschuwen voor een scenario van "echte paniek" met hamster- en paniekaankopen indien de straat begin juni nog steeds gesloten is .
• Op 7 april schoot de prijs voor Brent-olie kortstondig naar $138 per vat, het hoogste niveau in drie jaar. Hoewel de prijzen sinds die piek iets zijn gedaald, blijft het onderliggende aanbodtekort enorm .

De belangrijkste drijfveren en laatste ontwikkelingen

Vastgelopen onderhandelingen VS-Iran

De hoop op een diplomatieke oplossing is keer op keer de bodem ingeslagen. De laatste vredesronde op 31 mei ketste af toen president Trump verklaarde "geen haast" te hebben met een deal, dit ondanks signalen van Witte Huis-functionarissen dat er al een ruw akkoord op tafel lag .

• Iran schortte alle vredesgesprekken op totdat Israël de aanvallen in Libanon staakt. Ondertussen gaan de gewapende confrontaties tussen de VS en Iran gewoon door .
• Eerder, in april, verwierp Iran ronduit de eis van de Amerikaanse vicepresident JD Vance om de controle over de Straat van Hormuz en het uraniumprogramma over te dragen .

De verstoring van de Straat van Hormuz

Deze smalle, 33 kilometer brede waterweg is van cruciaal belang en de vrijwel gehele stilstand ervan heeft dramatische gevolgen:

• Normaal gesproken stroomt hier ongeveer 20% van de wereldwijde olievoorziening doorheen. Sinds 28 februari is het scheepvaartverkeer nagenoeg tot nul gereduceerd .
• Landen rond de Perzische Golf (Irak, Saoedi-Arabië, Koeweit, VAE, Qatar, Bahrein) hebben collectief 7,5 miljoen vaten per dag aan productie moeten afsluiten doordat hun opslagtanks vol zitten .
• In totaal is er meer dan 11 miljoen vaten per dag aan ruwe olie- en condensaatproductie uit de Golf niet langer beschikbaar. Daarnaast is meer dan 80 miljoen ton aan LNG per jaar – circa 20% van het wereldwijde aanbod – ontoegankelijk voor de wereldmarkt .
• Mondiaal kelderde de olievoorziening in maart met 10,1 miljoen vaten per dag, de grootste daling in een enkele maand in de geschiedenis .

Snel slinkende Amerikaanse olievoorraden

De voorraden in de VS, een belangrijke indicator voor de wereldwijde marktbalans, laten een zorgwekkende trend zien:

• Volgens gegevens van het American Petroleum Institute (API) daalden de Amerikaanse voorraden ruwe olie in de week eindigend op 22 mei met 2,8 miljoen vaten, na een duizelingwekkende daling van 9,1 miljoen vaten de week ervoor .
• De Amerikaanse Energy Information Administration (EIA) rapporteerde een afname van 3,33 miljoen vaten in dezelfde week .
• Analisten van JPMorgan waarschuwden al dat de commerciële olievoorraden in ontwikkelde economieën begin juni "operationele stressniveaus" kunnen bereiken – een cruciaal omslagpunt .

Marktverwachtingen: een "punt van geen terugkeer"

Deskundigen zijn ronduit somber over de vooruitzichten en voorspellen dat de situatie snel verder kan escaleren:

• De EIA schat in haar Short-Term Energy Outlook van mei dat de hoge prijzen en forse voorraaddalingen minstens tot medio 2026 zullen aanhouden .
• Onderzoeksbureau Wood Mackenzie voorziet aanhoudende tekorten aan olie en LNG tot en met het derde kwartaal van 2026 .
• Meerdere analisten, waaronder die van JPMorgan, Saudi Aramco en het Internationaal Energieagentschap (IEA), waarschuwen dat de wereldwijde benzine- en kerosinevoorraden "kritiek lage niveaus" kunnen bereiken vóór de zomervraagpiek. Ze waarschuwen voor een scenario van "echte paniek" met hamster- en paniekaankopen indien de straat begin juni nog steeds gesloten is .
• Op 7 april schoot de prijs voor Brent-olie kortstondig naar $138 per vat, het hoogste niveau in drie jaar. Hoewel de prijzen sinds die piek iets zijn gedaald, blijft het onderliggende aanbodtekort enorm .