Euro wint terrein als groene financieringsmunt, maar Lagarde eist structurele hervormingen

De 25e jaarlijkse evaluatie van de internationale rol van de euro door de Europese Centrale Bank (ECB), gepubliceerd in juni 2026, schetst een beeld van geleidelijke vooruitgang overschaduwd door indringende waarschuwingen. De bevindingen over 2025 tonen aan dat de euro zijn mondiale voetafdruk gematigd heeft versterkt en een mijlpaal in duurzame financiering heeft bereikt. ECB-president Christine Lagarde gebruikte het rapport echter voor een duidelijke oproep tot actie. Ze stelt dat een versplinterende wereldorde en een onzekere toekomst voor de Amerikaanse dollar geen garantie zijn voor een prominentere rol van de euro. In plaats daarvan moet de euro zijn mondiale status "verdienen" door noodzakelijke maar pijnlijke structurele hervormingen binnen Europa .

Gematigde groei en een groene mijlpaal

Uit het rapport blijkt dat de algehele internationale rol van de euro in 2025 gematigd is gegroeid. Een samengestelde index die het aandeel van de euro volgt over een breed scala aan indicatoren – waaronder reserves, obligatie-uitgifte en kredietverlening – steeg met 0,2 procentpunt bij constante wisselkoersen . De euro handhaafde stevig zijn positie als de op één na belangrijkste munt in het internationale monetaire systeem. Het aandeel over de verschillende indicatoren ligt rond de 20%, maar blijft ver achter bij het aandeel van de Amerikaanse dollar van circa 58% .

Een opvallende bevinding was de prestatie van de euro op het gebied van duurzame financiering. Voor het eerst overtrof de euro de Amerikaanse dollar als leidende valuta op de wereldwijde markt voor groene en duurzame internationale obligaties in 2025 . Daarnaast bereikte de uitgifte van internationale schuldpapieren in euro’s een recordhoogte, als gevolg van de sterke vraag van een groeiende basis van wereldwijde emittenten .

Lagardes waarschuwing: geen zelfgenoegzaamheid en noodzaak tot hervorming

Ondanks deze positieve cijfers was de centrale boodschap van Lagarde waarschuwend. In haar voorwoord bij het rapport stelde ze dat "er geen ruimte is voor zelfgenoegzaamheid, aangezien de fragmentatie in het internationale monetaire systeem toeneemt" . Ze wees op een wereld waarin multilaterale samenwerking wordt vervangen door zero-sum-denken en bilaterale machtspelletjes, met een duidelijke verschuiving van openheid naar protectionisme .

Lagarde roept consistent op tot het versterken van de Europese economische fundamenten. Ze betoogde dat het antwoord op de huidige verschuiving in het wereldhandelsbeleid "meer, niet minder, handelsintegratie" moet zijn . Om van de euro een werkelijk wereldwijde munt te maken, benadrukte ze dat Europa dringend werk moet maken van het verdiepen van zijn interne markt door de Kapitaalmarktenunie en de Bankenunie te voltooien . Een diepere en completere Economische en Monetaire Unie (EMU) wordt door het Eurosysteem als cruciaal beschouwd om de internationale veerkracht van de euro te ondersteunen .

Haar argumenten leggen structurele tekortkomingen bloot die de euro belemmeren. De gecombineerde markt van staatsobligaties met een AAA- en AA-rating in het eurogebied is slechts een vijfde van de omvang van de Amerikaanse markt voor staatsobligaties. Europese aandelenmarkten zijn minder dan de helft van de omvang van die in de Verenigde Staten en hebben sinds 2009 vijf keer lagere rendementen gegenereerd . Deze cijfers illustreren waarom het creëren van een echte Spaar- en Investeringsunie, waarbij versnipperde nationale markten worden omgevormd tot pan-Europese fondsen, een kerndoel is .

De implicaties van dollarzwakte: een voorwaardelijke kans

De beoordeling van de ECB werd gepubliceerd tegen de achtergrond van een depreciërende Amerikaanse dollar. ECB-president Lagarde merkte op dat de dollar "meetbaar is gedaald ten opzichte van de euro" vanaf maart 2025, een ontwikkeling die speculaties heeft aangewakkerd over de potentie van de euro om de suprematie van de dollar uit te dagen .

In een toespraak in Berlijn in mei 2025 erkende Lagarde dat het "veranderende landschap de deur zou kunnen openen voor de euro om een grotere internationale rol te spelen", vooral gezien de onzekerheid rond de traditionele rol van de dollar als hoeksteen van het internationale monetaire systeem . Dit sentiment werd herhaald in een ECB-blogpost, die dit moment omschreef als een potentieel "globaal euro-moment" voor Europa om "meer controle over zijn eigen lot te nemen" .

De ECB verbindt deze kans echter nadrukkelijk aan de daadkracht van Europa. Lagarde benadrukte dat een valuta niet standaard een reservestatus krijgt; deze moet worden verdiend door geopolitieke geloofwaardigheid, juridische en institutionele integriteit en economische veerkracht . Zonder diepgaande hervormingen om productiviteit, concurrentievermogen en financiële integratie te stimuleren, blijft de euro een "onschuldige toeschouwer" die elders gecreëerde schokken ondergaat zonder de status om een echt alternatief voor de dollar te bieden . De weg voorwaarts is duidelijk maar politiek veeleisend: om de euro te transformeren van een "tussen-munt" tot een volwaardige internationale munt, moet Europa eerst zijn eigen zaken op orde brengen .