Japan zet met miljardeninvestering in op AI-race tegen China

Strategische focusgebieden

Het partnerschap richt zich in eerste instantie op ongeveer 26 technologiedomeinen. De hoogste prioriteit gaat uit naar kwantuminformatiewetenschap, kernfusie-energie, biotechnologie en medicijnontwikkeling, halfgeleideronderzoek en de exploratie van kritieke mineralen . De technische kern van de missie is het creëren van een geïntegreerd platform dat AI-modellen verbindt met decennia aan wetenschappelijke data en supercomputerkracht van Amerikaanse nationale laboratoria. Hiermee kan de cyclus van experimenteren en berekenen, die ten grondslag ligt aan modern wetenschappelijk onderzoek, enorm worden versneld .

Voor Japan is het grootste voordeel van deelname de toegang tot Amerikaanse kennisbronnen die anders ontoegankelijk zouden blijven: gigantische federale databases, eersteklas supercomputerinfrastructuur en fundamentele AI-onderzoeksplatforms . Hierdoor kunnen Japanse onderzoeksinstellingen de beperkingen van binnenlandse hardware en budgetten omzeilen, vooral op computerintensieve gebieden als kernfusie en kwantumcomputing .

Het tegenoffensief tegen China

Het partnerschap is een strategische tegenzet tegen China. Japanse media melden dat het doel is dat "de VS en Japan samenwerken om een voorsprong te krijgen in de technologische hegemonierace met China" . Dit sluit aan bij de visie van Amerikaanse functionarissen, die de Genesis Mission hebben omschreven als "een verklaring dat de Verenigde Staten van plan zijn het bepalende geopolitieke gevecht van de 21e eeuw te winnen" op het gebied van AI, kwantumcomputing en geavanceerde energie, waarbij de Chinese Communistische Partij expliciet als vijandige tegenstander wordt genoemd . De samenwerking stelt de VS in staat zijn technologische alliantie uit te breiden en geeft Japan een cruciale hefboom om de door de staat gesteunde AI-ontwikkeling van China bij te benen.

Voortbouwend op bestaande technologische samenwerking

Japans deelname aan de Genesis Mission komt niet uit de lucht vallen; het bouwt voort op een snel groeiend netwerk van bilaterale overeenkomsten en onderzoekspartnerschappen.

De meest recente basis is de U.S.-Japan Technology Prosperity Deal, getekend in oktober 2025. Hierin beloofden beide landen samen te werken op het gebied van AI-beleid, exportbevordering en de bescherming van cruciale opkomende technologieën . Directer nog was de ondertekening op 27 januari 2026 van een Memorandum van Overeenstemming door het Japanse onderzoeksinstituut RIKEN met het Argonne National Laboratory van het Amerikaanse DOE, Fujitsu en NVIDIA. Dit partnerschap voor de bouw van AI- en high-performance computing-infrastructuur van de volgende generatie is expliciet bedoeld om de doelen van de Genesis Mission te ondersteunen .

Deze recente activiteit volgt op een reeks samenwerkingen tussen universiteiten en bedrijven. Tijdens het staatsbezoek van premier Kishida in 2024 werd voor $110 miljoen aan gezamenlijke AI-onderzoeksinitiatieven aangekondigd, een samenwerking tussen de University of Washington en de University of Tsukuba, en Carnegie Mellon met Keio University, gesteund door investeringen van NVIDIA, Amazon, Arm en SoftBank . In april 2025 werd het Cross Pacific AI Initiative (X-PAI) ondertekend, dat over tien jaar nog eens $50 miljoen vrijmaakt voor AI-onderzoek tussen de University of Tsukuba, de University of Washington, NVIDIA en Amazon . Voordat Japan aansloot, hadden Amerikaanse bedrijven als OpenAI, Google, Microsoft en Anthropic al toegezegd deel te nemen aan de Genesis Mission .

De parallelle AI-opmars van het Japanse bedrijfsleven

Parallel aan de samenwerking tussen de overheden is er een enorme golf van private AI-investeringen door Japanse bedrijven zichtbaar, wat wijst op een nationale krachtsinspanning. SoftBank Group en Fujitsu lopen hierin voorop.

SoftBank Group heeft vier AI-prioriteiten aangewezen: AI-chips, AI-robots, AI-datacenters en de energie om deze te laten draaien . Het conglomeraat boekte eind 2025 weer winst, gesteund door zijn enorme inzet voor OpenAI, waarin de cumulatieve investering begin 2026 naar verwachting $64,6 miljard zou bedragen . Op het gebied van binnenlandse infrastructuur zou SoftBank gesprekken voeren over een investering van ¥ 2 biljoen (ongeveer € 12 miljard) in datacenters. Dit sluit aan bij een plan van de Japanse regering om met ongeveer tien bedrijven een publiek-private joint venture van ¥ 1 biljoen (€ 6,3 miljard) op te zetten om een eigen AI-taalmodel te ontwikkelen .

Fujitsu is de belangrijkste Japanse bedrijfspartner in de cruciale RIKEN–Argonne–NVIDIA-overeenkomst en werkt mee aan de volgende generatie rekenkracht voor de Genesis Mission . Het bedrijf is ook partner in Microsofts toezegging van $10 miljard voor AI-infrastructuur, cybersecurity en talentontwikkeling in Japan, een programma dat tot doel heeft om tegen 2030 een miljoen ingenieurs en ontwikkelaars in het land op te leiden .

De schaal van Japans AI-ambitie blijkt uit de opgetelde cijfers: de totale Japanse publieke en private AI-toezeggingen overschrijden nu al de ¥ 10 biljoen (ruim € 63 miljard) aan overheidsfinanciering en $70 miljard van grote technologiebedrijven tot aan 2030 .