Sony stopt in 2028 met PlayStation-discs — maar dat betekent niet automatisch lagere prijzen

Sony maakt vanaf januari 2028 geen discs meer voor nieuwe PlayStation-games. Nieuwe titels verschijnen dan digitaal in de PlayStation Store en kunnen ook bij winkels worden gekocht als downloadcode. Games die vóór die datum zijn uitgebracht — of nog vóór januari 2028 op disc verschijnen — worden niet door de wijziging geraakt.

Dat is vooral een verandering in distributie, geen belofte dat games goedkoper worden. Sony en uitgevers besparen waarschijnlijk op productie, verpakking, transport en voorraadbeheer. Tegelijk verliezen spelers de keuze tussen verschillende winkels, tweedehands exemplaren en een overdraagbare fysieke kopie.

De belangrijkste vraag is daarom niet alleen hoeveel Sony bespaart, maar ook wie die besparing uiteindelijk ontvangt.

Worden PlayStation-games goedkoper?

Digitale distributie heeft duidelijke voordelen. Er hoeven geen discs en verpakkingen te worden gemaakt, geen dozen te worden verscheept en geen onverkochte voorraden te worden afgeprijsd. Uitgevers kunnen bovendien wereldwijd tegelijk lanceren zonder vooraf een vast aantal discs te laten produceren.

Voormalig Square Enix-topman Jacob Navok betoogt dat een volledig digitale PlayStation Store vaker aanbiedingen en flexibelere prijzen mogelijk kan maken. Dat argument is economisch aannemelijk: digitale prijzen kunnen sneller worden aangepast aan vraag, regio en ouderdom van een game.

Maar lagere distributiekosten leiden niet vanzelf tot lagere winkelprijzen. Bij fysieke releases kunnen winkels met elkaar concurreren, onverkochte voorraad afprijzen en gebruikte games aanbieden. Als nieuwe titels alleen nog als digitale licentie of downloadcode verkrijgbaar zijn, krijgen Sony en uitgevers meer controle over de route van adviesprijs naar uiteindelijke verkoopprijs.

Voor geduldige spelers kan dat gunstig uitpakken als uitgevers vaker en sneller korting geven. Het kan er ook voor zorgen dat hoge lanceringsprijzen langer standhouden, omdat er geen nieuwe doosjes bij meerdere winkels concurreren en de tweedehandsmarkt niet meteen druk op de officiële prijs zet.

De doorslaggevende factor is dus de doorgeefwerking: welk deel van de besparing op distributie komt bij spelers terecht, en welk deel blijft bij Sony en de uitgevers?

Meer gemak, maar minder keuze

Digitale games zijn praktisch. Je kunt een game op de releasedag kopen, hoeft niet op een bezorging te wachten en downloadt hem rechtstreeks naar de console. Digitale downloads waren in Sony’s boekjaar 2025 al goed voor ongeveer 80% van de verkoop van volledige games.

Toch gebruiken veel spelers discs voor meer dan alleen opslag. Een fysieke game kun je cadeau doen, uitlenen, doorverkopen, inruilen of tweedehands kopen. Ook kun je bij een winkel soms betalen met een betaalmethode die niet beschikbaar is in de PlayStation Store.

Downloadcodes houden een deel van die winkelverkoop in stand. Je kunt bijvoorbeeld nog steeds een fysieke cadeaukaart of code kopen. Maar zo’n code biedt niet dezelfde mogelijkheden als een overdraagbare disc: uitlenen, doorverkopen en profiteren van een goedkope tweedehands kopie verdwijnen grotendeels.

In een volledig digitale catalogus worden accounttoegang, regionale winkelregels, internetverbindingen, downloadcapaciteit en Sony’s langetermijnondersteuning belangrijker. Een game is dan in de praktijk gekoppeld aan een account en aan de beschikbaarheid van de digitale winkel. Wordt een titel verwijderd, raakt een account beperkt of stopt een online dienst, dan kan dat directe gevolgen hebben voor toegang tot aangekochte content.

Sony lijkt inmiddels ook waarschuwingen op de verpakking van sommige PS5-consoles te plaatsen. Die zogenoemde ‘belangrijke mededeling’ maakt de toekomstige wijziging duidelijker voor kopers, maar brengt de voordelen van een disc niet terug.

Resident Evil Requiem laat zien waarom één wereldwijd beleid riskant is

De sterkste tegenwerping tegen een universele digitale strategie is het verschil tussen regio’s. Volgens gemelde analistencijfers bestond de verkoop van Resident Evil Requiem voor 22% uit fysieke exemplaren in de Verenigde Staten. In het Verenigd Koninkrijk was dat 40%, in Australië 43%, in Japan 51% en in Frankrijk 55%.

De cijfers ondersteunen Sony’s beeld van de Amerikaanse markt als sterk digitaal. Tegelijk laten ze zien waarom één wereldwijd beleid in andere landen een aanzienlijk deel van de spelers kan benadelen. In Frankrijk en Japan waren fysieke exemplaren bij deze specifieke release zelfs goed voor meer dan de helft van de gemelde verkopen.

Die percentages vormen geen volledige wereldwijde meting van alle games. Ze zijn afkomstig uit analistenrapportages die door gamesmedia zijn overgenomen en niet uit een volledige openbare verkoopdataset van Capcom. Wel zijn ze voldoende om het idee te nuanceren dat fysieke games overal even irrelevant zijn geworden.

De gevolgen reiken verder dan PlayStation

Uitgevers kunnen profiteren van een eenvoudiger distributiemodel. Nieuwe games kunnen sneller wereldwijd verschijnen, kleine studio’s hoeven minder risico te nemen met een fysieke oplage en oudere titels kunnen gemakkelijker opnieuw worden gepromoot of in prijs worden verlaagd.

De kosten verschuiven echter naar andere partijen. Gamewinkels, distributeurs, discfabrikanten, verzamelaars en de handel in gebruikte games verliezen een inkomstenbron. Daarnaast wordt de PlayStation Store de belangrijkste toegangspoort tot nieuwe games op het platform. Daardoor worden vragen over winkelcommissies, goedkeuringsprocedures, prijsregels en de resterende concurrentie tussen verkopers belangrijker.

Voor voorstanders van gamepreservatie gaat het niet alleen om het verdwijnen van doosjes. Een disc kan een relatief onafhankelijke fysieke kopie van een release vormen, ook al hebben moderne games vaak patches, installaties of online diensten nodig om volledig te werken. Bij digitale releases hangt blijvende toegang nog sterker af van accounts, servers en het beleid van een winkelplatform.

In markten waar bepaalde games niet officieel zijn goedgekeurd of breed worden aangeboden, kan het verdwijnen van geïmporteerde discs de toegang bovendien ingewikkelder maken. Hoe groot dat effect wordt, hangt af van lokale handhaving en Sony’s regionale beleid.

Marvel’s Wolverine wordt geen beslissende test

De ontvangst van één grote release, zoals Marvel’s Wolverine, zal niet bewijzen of Sony’s strategie goed of slecht is voor de markt. Reviews en verkoopcijfers worden ook bepaald door kwaliteit, prijs, marketing, releasedatum en het aantal platforms waarop een game verschijnt.

Een zinvolle beoordeling vraagt om meerdere digitale releases. Daarbij moet worden gekeken naar lanceringsprijzen, de frequentie van kortingen, regionale beschikbaarheid, tevredenheid van spelers en de vraag hoe lang games toegankelijk blijven.

Nintendo kiest voor een andere balans

Nintendo meldde in zijn meest recente financiële cijfers dat digitale inkomsten 61,5% van de softwareverkopen voor zijn speciale spelcomputerplatforms vormden. Volgens die berekening bleef 38,5% over voor fysieke verkopen.

Dat is een aanzienlijke fysieke markt naast een digitale meerderheid. Het laat zien dat een platform beide verkoopkanalen kan behouden terwijl digitaal kopen steeds belangrijker wordt.

De vergelijking is niet één op één. Nintendo telt bij zijn digitale omzet ook downloadbare versies van verpakte software, download-only-games, extra content en Nintendo Switch Online mee. De resterende 38,5% is daarom geen exact percentage van alle volledige games die op cartridges of in dozen zijn gekocht.

Toch verzwakken de cijfers de stelling dat fysieke media overal economisch betekenisloos is. Sony kiest ervoor zijn distributie volledig af te stemmen op een overwegend digitaal publiek; Nintendo houdt vast aan een model met twee kanalen omdat fysieke software voor zijn publiek nog steeds commercieel relevant is.

De echte vraag: wie krijgt het voordeel?

Sony’s beleid zal PlayStation-distributie waarschijnlijk efficiënter maken. Of games daardoor goedkoper worden, is een afzonderlijke vraag. Spelers kunnen vaker aanbiedingen en snellere wereldwijde beschikbaarheid krijgen, maar verliezen ook de concurrentiedruk en flexibiliteit van nieuwe discs, winkels, uitlenen en doorverkopen.

De uitkomst hangt af van wat Sony en uitgevers met hun grotere controle doen. Als de besparingen worden doorgegeven, kan digitaal-only leiden tot betere prijzen en bredere beschikbaarheid. Gebeurt dat niet, dan vergroot de maatregel vooral de marges en de afhankelijkheid van het platform, terwijl lanceringsprijzen hoog blijven.

De beschikbare aanwijzingen wijzen op een gemengd beeld. Digitale aankopen zijn al dominant in Sony’s bedrijf, maar de vraag naar fysieke games blijft in meerdere grote markten sterk. Het verdwijnen van discs is daarom meer dan een technische besparing: het bepaalt ook wie de prijs, beschikbaarheid en toekomstige toegang tot PlayStation-games controleert.