TSMC’s A14: veelbelovende tests, maar massaproductie in 2028 is nog niet bewezen

TSMC ontwikkelt A14 als opvolger van zijn N2-chipproductieproces. Voor dit proces uit de 1,4nm-klasse meldt het bedrijf voortgang bij tests en chipontwerpen, terwijl de bouw van zijn productielocatie in Taichung vordert. Per september 2026 blijft de planning: proefproductie in 2027, massaproductie in 2028. Een geslaagde test of een opgeleverd fabrieksgebouw is nog iets anders dan langdurig grote aantallen goedgekeurde klantchips produceren.84750

Klanten tonen interesse, maar er zijn nog geen leveringen

Volgens TSMC is er veel belangstelling van klanten die chips voor smartphones en krachtige computersystemen ontwerpen, waaronder toepassingen voor AI. Berichten over de toelichting op de kwartaalcijfers melden dat tape-outs voor A14 voorlopen op schema: klanten dienen hun definitieve ontwerpen in om ze te laten produceren. Dat wijst op concrete ontwerpactiviteit, maar zegt nog niets over het aantal bestelde chips of commerciële leveringen.202223

Wat de testcijfers wel en niet aantonen

A14 gebruikt TSMC’s tweede generatie nanosheettransistors. Ten opzichte van N2 stelt TSMC 10–15% meer snelheid bij hetzelfde energieverbruik in het vooruitzicht, of 25–30% minder verbruik bij dezelfde snelheid. Ook mikt het bedrijf op bijna 20% meer chipdichtheid. Hoeveel een uiteindelijke chip daarvan profiteert, hangt af van het ontwerp en de uitvoering.47

De concrete resultaten komen voorlopig uit interne teststructuren. TSMC meldde dat de prestaties van de componenten dicht bij 90% van het gestelde doel liggen, en dat bijna 90% van de geteste 256-megabit SRAM-structuren bruikbaar is. In april lagen die cijfers nog boven respectievelijk 85% en 80%.2324 Dat is vooruitgang bij de ontwikkeling van het proces. Maar zo’n geheugentest is niet hetzelfde als de productie van een grote smartphone- of AI-chip: het testresultaat kan niet één op één worden vertaald naar het percentage bruikbare klantchips.24

Een fabriek die eerder klaar is, produceert niet automatisch eerder op schaal

TSMC’s Fab 25-locatie in Taichung is gepland voor vier A14-fabrieken. Volgens berichten op basis van informatie uit het Central Taiwan Science Park kan het eerste gebouw rond april 2027 gereed zijn; een tweede gebouw is eveneens in aanbouw.58 Sommige berichten opperen dat de productie daar in 2027 kan beginnen en noemen zelfs massaproductie later dat jaar. TSMC zelf blijft echter 2028 noemen voor massaproductie van A14.4550

Na de bouw moeten machines nog worden geïnstalleerd en productielijnen worden gekwalificeerd en opgeschaald. Ook het plan voor vier fabrieken vertelt nog niet hoeveel wafers in 2028 daadwerkelijk met het goedgekeurde A14-proces kunnen worden gemaakt, of tegen welke kosten. De bouwvoortgang ondersteunt de planning, maar neemt die onzekerheden niet weg.58

A13 en A12 staan voor 2029 op de planning

TSMC wil de A14-familie uitbreiden met twee varianten. A13 moet dankzij een verkleining die compatibel blijft met de ontwerpregels van A14 ongeveer 6% chipoppervlak besparen. A12 bouwt voort op A14 en voegt de stroomvoorzieningstechniek Super Power Rail toe. Voor beide processen staat productie in 2029 gepland; de praktische voordelen moeten nog blijken uit vervaardigde klantproducten.2829

Hoe staat A14 tegenover Intel en Samsung?

Samsung mikt met SF1.4 nu op massaproductie in 2029, in plaats van het eerdere doel van 2027. Voor Intel 14A lopen de berichten over de planning uiteen: een bericht van begin juli plaatste de eerste productie met verhoogd risico in 2028 en massaproductie in 2029, terwijl een later bericht sprak van die eerste productiefase eind 2027 en grootschalige productie in 2028.313238 Een gegarandeerde voorsprong van een jaar voor TSMC op Intel valt daaruit niet af te leiden.

Uiteindelijk tellen niet de procesnamen of de datums op een tijdlijn, maar de chips die klanten geleverd krijgen. Het percentage bruikbare chips, de kosten per goed exemplaar, de behaalde snelheid en het energieverbruik, de beschikbare capaciteit en de integratie met geavanceerde chipverpakking bepalen de concurrentiekracht. De SRAM-test van A14 is een teken van vooruitgang, geen definitief oordeel daarover.2224