Omdat jetfuel wordt geraffineerd uit aardolieproducten die uit de regio worden verscheept, hebben een verminderd tankerverkeer en raffinaderij-onderbrekingen het aanbod beperkt. Raffinaderijen elders hebben moeite om de verloren volumes snel te vervangen, waardoor de jetfuelprijzen scherp zijn gestegen.

Energie-experts beschrijven de verstoring als een van de grootste schokken voor de olievoorziening in de geschiedenis, met na-ijleffecten op de transportsector, waaronder de luchtvaart.

Jetfuelprijzen zijn explosief gestegen

De jetfuelprijzen zijn dramatisch gestegen sinds het conflict eind februari 2026 begon. In Europa stegen de prijzen van ongeveer $80 per vat eerder dit jaar naar rond de $180 eind april, waarbij sommige markten de $187 per vat benaderden.

In verschillende regio's is jetfuel sneller in prijs gestegen dan ruwe olie, omdat de bevoorradingsketens voor vliegtuigbrandstof bijzonder gevoelig zijn voor de output van raffinaderijen en verstoringen in de scheepvaart.

Voor luchtvaartmaatschappijen is brandstof doorgaans de grootste operationele kostenpost. Wanneer de prijzen zo snel stijgen, moeten vervoerders de kosten absorberen, de tarieven verhogen of de capaciteit verminderen.

Luchtvaartmaatschappijen schrappen vluchten en capaciteit

Veel maatschappijen – vooral in Europa – zijn al begonnen met het verminderen van hun dienstregelingen om kosten te beheersen en brandstof te besparen.

Een van de meest zichtbare stappen kwam van de Lufthansa Group, die aankondigde ongeveer 20.000 korteafstandsvluchten uit haar zomerdienstregeling tot en met de herfst te schrappen.

In de hele regio hebben luchtvaartmaatschappijen duizenden vluchten geschrapt, oudere vliegtuigen die meer brandstof verbruiken aan de grond gehouden en de capaciteit op minder winstgevende routes verminderd.

Andere maatschappijen hebben kleinere aanpassingen doorgevoerd. KLM heeft bijvoorbeeld delen van haar dienstregeling ingekrompen, daarbij verwijzend naar de stijgende brandstofkosten als een belangrijke factor.

Deze verminderingen betekenen dat reizigers kunnen zien:

• minder beschikbare stoelen op bepaalde routes
• lagere vluchtfrequenties
• meer wijzigingen in de dienstregeling

Waarschuwingen voor mogelijke jetfueltekorten

Energiefunctionarissen zeggen dat de huidige situatie zou kunnen verslechteren als de aanvoerroutes beperkt blijven.

Het Internationaal Energieagentschap (IEA) waarschuwde in april dat Europa nog maar ongeveer zes weken jetfuelvoorraad zou kunnen hebben als de verstoring aanhoudt, wat de mogelijkheid van vluchtannuleringen door directe brandstoftekorten doet rijzen.

Europese autoriteiten zeiden later dat er nog steeds geen bewijs was van werkelijke tekorten, maar gaven toe dat de brandstofvoorraden onder druk stonden en de markt kwetsbaar bleef.

De belangrijkste onzekerheid is hoe lang de verstoringen in de scheepvaart en raffinaderijen duren.

Niet alle luchtvaartmaatschappijen hebben te maken met tekorten

Ondanks de alarmerende waarschuwingen zeggen verschillende luchtvaartmaatschappijen dat hun brandstofvoorziening voorlopig stabiel blijft.

Britse maatschappijen zoals easyJet en Jet2 hebben passagiers gerustgesteld dat ze op dit moment geen onderbrekingen in de jetfueltoevoer ervaren en van plan zijn hun volledige zomerdienstregeling uit te voeren.

British Airways' moederbedrijf IAG heeft ook gezegd dat het op korte termijn geen toeleveringsproblemen verwacht.

Deze geruststellingen weerspiegelen verschillende factoren:

• hedgingcontracten voor brandstof die prijzen maanden van tevoren vastleggen
• gediversifieerde toeleveringsketens buiten het Midden-Oosten
• strategische brandstofvoorraden

Die bescherming kan echter verzwakken als de hoge prijzen aanhouden of de hedges later in het jaar verlopen.

Hogere ticketprijzen zijn waarschijnlijk

Voor reizigers is het meest directe effect de prijs.

Luchtvaartmaatschappijen die met hogere brandstofrekeningen worden geconfronteerd, zijn al begonnen een deel van die kosten door te berekenen aan passagiers via tariefverhogingen en toeslagen. Sommige maatschappijen hebben extra kosten ingevoerd voor langeafstandsvluchten, terwijl andere waarschuwen dat de ticketprijzen later in de zomer kunnen stijgen als de hedgingbescherming afloopt.

Tegelijkertijd kan een verminderde vliegcapaciteit de tarieven nog verder opdrijven door het aantal beschikbare stoelen op populaire routes te beperken.

Toeristische bestemmingen voelen de impact

Regio's die sterk afhankelijk zijn van Europees vliegverkeer, zien nu al tekenen van verstoring.

Bestemmingen in de oostelijke Middellandse Zee – zoals Cyprus – hebben verschuivingen in boekingen gemeld, omdat reizigers routes dichter bij het conflictgebied heroverwegen of voor alternatieve bestemmingen kiezen.

Hoewel de vraag naar toerisme tot nu toe relatief veerkrachtig blijft, zeggen marktanalisten dat aanhoudende instabiliteit kan leiden tot annuleringen, minder vluchten en een zwakkere reisvraag in getroffen regio's.

Het grote plaatje voor de luchtvaart

De luchtvaartindustrie wordt niet geconfronteerd met een mondiale sluiting – maar ze navigeert door een serieuze brandstofkostenschok.

Belangrijke trends die de sector nu vormgeven, zijn:

• sterk gestegen jetfuelprijzen
• dienstregelingsbezuinigingen van luchtvaartmaatschappijen om kosten te beheersen
• stijgende ticketprijzen voor reizigers
• onzekerheid over de toekomstige brandstofvoorziening

Als de energiestromen door de Straat van Hormuz normaliseren, kan de luchtvaartmarkt snel stabiliseren. Maar als de verstoringen aanhouden tot in het hoogseizoen, moeten luchtvaartmaatschappijen de capaciteit mogelijk verder verminderen en kunnen passagers te maken krijgen met duurdere en minder voorspelbare reizen.

Voor nu kan de crisis het best worden begrepen als een kosten- en aanbodkrapte voor luchtvaartmaatschappijen, niet als een ineenstorting van het mondiale vliegverkeer.

Omdat jetfuel wordt geraffineerd uit aardolieproducten die uit de regio worden verscheept, hebben een verminderd tankerverkeer en raffinaderij-onderbrekingen het aanbod beperkt. Raffinaderijen elders hebben moeite om de verloren volumes snel te vervangen, waardoor de jetfuelprijzen scherp zijn gestegen.

Energie-experts beschrijven de verstoring als een van de grootste schokken voor de olievoorziening in de geschiedenis, met na-ijleffecten op de transportsector, waaronder de luchtvaart.

Jetfuelprijzen zijn explosief gestegen

De jetfuelprijzen zijn dramatisch gestegen sinds het conflict eind februari 2026 begon. In Europa stegen de prijzen van ongeveer $80 per vat eerder dit jaar naar rond de $180 eind april, waarbij sommige markten de $187 per vat benaderden.

In verschillende regio's is jetfuel sneller in prijs gestegen dan ruwe olie, omdat de bevoorradingsketens voor vliegtuigbrandstof bijzonder gevoelig zijn voor de output van raffinaderijen en verstoringen in de scheepvaart.

Voor luchtvaartmaatschappijen is brandstof doorgaans de grootste operationele kostenpost. Wanneer de prijzen zo snel stijgen, moeten vervoerders de kosten absorberen, de tarieven verhogen of de capaciteit verminderen.

Luchtvaartmaatschappijen schrappen vluchten en capaciteit

Veel maatschappijen – vooral in Europa – zijn al begonnen met het verminderen van hun dienstregelingen om kosten te beheersen en brandstof te besparen.

Een van de meest zichtbare stappen kwam van de Lufthansa Group, die aankondigde ongeveer 20.000 korteafstandsvluchten uit haar zomerdienstregeling tot en met de herfst te schrappen.

In de hele regio hebben luchtvaartmaatschappijen duizenden vluchten geschrapt, oudere vliegtuigen die meer brandstof verbruiken aan de grond gehouden en de capaciteit op minder winstgevende routes verminderd.

Andere maatschappijen hebben kleinere aanpassingen doorgevoerd. KLM heeft bijvoorbeeld delen van haar dienstregeling ingekrompen, daarbij verwijzend naar de stijgende brandstofkosten als een belangrijke factor.

Deze verminderingen betekenen dat reizigers kunnen zien:

• minder beschikbare stoelen op bepaalde routes
• lagere vluchtfrequenties
• meer wijzigingen in de dienstregeling

Waarschuwingen voor mogelijke jetfueltekorten

Energiefunctionarissen zeggen dat de huidige situatie zou kunnen verslechteren als de aanvoerroutes beperkt blijven.

Het Internationaal Energieagentschap (IEA) waarschuwde in april dat Europa nog maar ongeveer zes weken jetfuelvoorraad zou kunnen hebben als de verstoring aanhoudt, wat de mogelijkheid van vluchtannuleringen door directe brandstoftekorten doet rijzen.

Europese autoriteiten zeiden later dat er nog steeds geen bewijs was van werkelijke tekorten, maar gaven toe dat de brandstofvoorraden onder druk stonden en de markt kwetsbaar bleef.

De belangrijkste onzekerheid is hoe lang de verstoringen in de scheepvaart en raffinaderijen duren.

Niet alle luchtvaartmaatschappijen hebben te maken met tekorten

Ondanks de alarmerende waarschuwingen zeggen verschillende luchtvaartmaatschappijen dat hun brandstofvoorziening voorlopig stabiel blijft.

Britse maatschappijen zoals easyJet en Jet2 hebben passagiers gerustgesteld dat ze op dit moment geen onderbrekingen in de jetfueltoevoer ervaren en van plan zijn hun volledige zomerdienstregeling uit te voeren.

British Airways' moederbedrijf IAG heeft ook gezegd dat het op korte termijn geen toeleveringsproblemen verwacht.

Deze geruststellingen weerspiegelen verschillende factoren:

• hedgingcontracten voor brandstof die prijzen maanden van tevoren vastleggen
• gediversifieerde toeleveringsketens buiten het Midden-Oosten
• strategische brandstofvoorraden

Die bescherming kan echter verzwakken als de hoge prijzen aanhouden of de hedges later in het jaar verlopen.

Hogere ticketprijzen zijn waarschijnlijk

Voor reizigers is het meest directe effect de prijs.

Luchtvaartmaatschappijen die met hogere brandstofrekeningen worden geconfronteerd, zijn al begonnen een deel van die kosten door te berekenen aan passagiers via tariefverhogingen en toeslagen. Sommige maatschappijen hebben extra kosten ingevoerd voor langeafstandsvluchten, terwijl andere waarschuwen dat de ticketprijzen later in de zomer kunnen stijgen als de hedgingbescherming afloopt.

Tegelijkertijd kan een verminderde vliegcapaciteit de tarieven nog verder opdrijven door het aantal beschikbare stoelen op populaire routes te beperken.

Toeristische bestemmingen voelen de impact

Regio's die sterk afhankelijk zijn van Europees vliegverkeer, zien nu al tekenen van verstoring.

Bestemmingen in de oostelijke Middellandse Zee – zoals Cyprus – hebben verschuivingen in boekingen gemeld, omdat reizigers routes dichter bij het conflictgebied heroverwegen of voor alternatieve bestemmingen kiezen.

Hoewel de vraag naar toerisme tot nu toe relatief veerkrachtig blijft, zeggen marktanalisten dat aanhoudende instabiliteit kan leiden tot annuleringen, minder vluchten en een zwakkere reisvraag in getroffen regio's.

Het grote plaatje voor de luchtvaart

De luchtvaartindustrie wordt niet geconfronteerd met een mondiale sluiting – maar ze navigeert door een serieuze brandstofkostenschok.

Belangrijke trends die de sector nu vormgeven, zijn:

• sterk gestegen jetfuelprijzen
• dienstregelingsbezuinigingen van luchtvaartmaatschappijen om kosten te beheersen
• stijgende ticketprijzen voor reizigers
• onzekerheid over de toekomstige brandstofvoorziening

Als de energiestromen door de Straat van Hormuz normaliseren, kan de luchtvaartmarkt snel stabiliseren. Maar als de verstoringen aanhouden tot in het hoogseizoen, moeten luchtvaartmaatschappijen de capaciteit mogelijk verder verminderen en kunnen passagers te maken krijgen met duurdere en minder voorspelbare reizen.

Voor nu kan de crisis het best worden begrepen als een kosten- en aanbodkrapte voor luchtvaartmaatschappijen, niet als een ineenstorting van het mondiale vliegverkeer.