‘RAMageddon’ maakt betaalbare laptops lastiger te bouwen

Een nieuwe laptop kan duurder worden zonder dat hij duidelijk meer biedt. De schaarste aan geheugenchips, ook wel ‘RAMageddon’ genoemd, dwingt fabrikanten om te kiezen: een hogere verkoopprijs, goedkopere onderdelen of minder royale specificaties. De groei van AI-datacenters speelt daarbij een belangrijke rol, omdat geheugentoevoer en investeringen naar producten voor die markt verschuiven. 262

Vooral bij goedkopere laptops telt elk onderdeel

Qualcomm-bestuurder Kedar Kondap zegt dat stijgende kosten voor werkgeheugen en opslag het lastig maken om een passende laptopprijs vast te stellen. Fabrikanten proberen binnen een beoogde prijsklasse te blijven door andere onderdelen aan te passen, bijvoorbeeld met een lcd-scherm in plaats van een oled-scherm. 29

Bij een budgetlaptop is er minder ruimte om hogere onderdeelprijzen op te vangen. Een uitvoering met minder RAM of een goedkoper scherm kan de instapprijs behouden, maar biedt niet noodzakelijk dezelfde waarde. Kijk daarom bij het vergelijken verder dan de processor en de geadverteerde vanafprijs: controleer ook het werkgeheugen, de opslag en het scherm. Qualcomm wil met Snapdragon C lagere laptopprijsklassen bereiken, maar een genoemd doel van 300 dollar is geen gegarandeerde prijs voor een complete laptop. 49

Ook telefoons ontsnappen niet aan de druk. In India hebben verschillende merken volgens berichtgeving de prijzen van bepaalde modellen verhoogd; de stijging verschilt per toestel. 12 In de VS kregen de iPhone 18 Pro en Pro Max allebei een vanafprijs die 100 dollar hoger ligt dan die van hun voorganger. Geheugen is een belangrijke kostenpost, maar die volledige prijsstijging kan niet aan één onderdeel worden toegeschreven. 3843

Waarom AI de geheugenmarkt raakt

Volgens marktonderzoeker TrendForce geven grote leveranciers voorrang aan producten met een hogere waarde, zoals HBM — geheugen met een hoge bandbreedte voor onder meer AI-systemen — en geavanceerde 3D NAND. Daardoor komt productiecapaciteit minder snel beschikbaar voor gangbaarder geheugen. TrendForce verwacht dat de vraag naar conventioneel DRAM in 2027 sneller groeit dan het aanbod. DRAM dient als werkgeheugen in laptops en telefoons; NAND wordt gebruikt voor opslag. De kostendruk kan dus op meer dan één plek in een apparaat ontstaan. 625633

De spanning beperkt zich niet tot die twee geheugensoorten. Volgens berichtgeving over cijfers van TrendForce stegen de chipprijzen voor NOR Flash met hoge capaciteit in de eerste helft van 2026 met naar schatting 100 tot 120 procent. TrendForce voorziet voor dezelfde categorie nog eens 90 tot 110 procent stijging in de tweede helft van het jaar. Dat zijn prijzen van chips, geen voorspelde prijsstijgingen voor complete laptops of telefoons. Bovendien lopen de prijsontwikkelingen uiteen tussen NOR-producten. 5053

Wanneer de markt weer ontspant, is onzeker. TrendForce verwacht dat DRAM in 2027 schaars blijft; een bericht dat een bestuurder van Micron aanhaalt, suggereert dat wezenlijke extra productie mogelijk pas in 2028 beschikbaar komt. De topman van Acer bestrijdt juist dat de schaarste per se tot 2030 aanhoudt. Geen van die vooruitzichten is een vast herstelmoment. 56641

Amerikaanse importheffingen kunnen extra druk geven

De regering-Trump bereidt volgens The Wall Street Journal importheffingen op geheugenchips voor om investeringen in Amerikaanse productie te stimuleren. Omdat de VS nu beperkte eigen productiecapaciteit hebben, kunnen zulke heffingen de kosten voor afnemers van chips uit Aziatische fabrieken verhogen voordat er voldoende binnenlands aanbod is. De definitieve voorwaarden en het effect op winkelprijzen zijn nog onzeker. 49

Voor kopers blijft de belangrijkste vraag daarom niet alleen wat een nieuw apparaat kost, maar ook welk werkgeheugen, hoeveel opslag en welk scherm zij voor dat bedrag krijgen. Een goedkopere processor of een toekomstige fabriek neemt de huidige druk op de onderdelenvoorziening niet meteen weg. 2949