Volgens gegevens over Russische federale begrotingsuitgaven ontvingen 71.200 mensen in het eerste kwartaal van 2026 een eenmalige bonus nadat zij een contract met het ministerie van Defensie hadden getekend. Dat is 20 procent minder dan in het eerste kwartaal van 2025 .
De daling volgt op een eerdere terugval. In 2025 tekenden ongeveer 422.000 mensen een contract, tegenover circa 450.000 in 2024 . Analisten die de ontwikkeling volgen, schatten dat de instroom eind 2025 en begin 2026 met 20 tot 25 procent is afgenomen .
Volgens het Institute for the Study of War (ISW) en Rusland-expert Janis Kluge kan een belangrijke oorzaak zijn dat potentiële rekruten inmiddels beter zicht hebben op de omvang van de verliezen in Oekraïne . Geld blijkt die terughoudendheid niet langer automatisch weg te nemen.
Het Kremlin heeft de financiële prikkels fors verhoogd. Aanmeldbonussen kunnen oplopen tot meer dan vier keer het gemiddelde jaarsalaris in Rusland. Daarnaast zijn pakketten aangeboden waarmee schulden tot 140.000 dollar kunnen worden kwijtgescholden . In juli 2025 verdubbelde president Vladimir Poetin de standaardbonus volgens een decreet meer dan, van 195.000 naar 400.000 roebel — bijna vijf keer het gemiddelde maandloon .
Toch is de trend verder verslechterd . Experts omschrijven het contractmodel waarop Moskou vertrouwt om een nieuwe algemene mobilisatie te vermijden inmiddels als fundamenteel verzwakt of zelfs “ingestort” . Nigel Gould-Davies van het International Institute for Strategic Studies (IISS) waarschuwde dat er aanwijzingen zijn dat Rusland meer militairen verliest dan het kan rekruteren .
De gevolgen zijn militair van aard. Rusland zou deze grens eind 2025 hebben overschreden . In januari 2026 lagen de Russische verliezen volgens westerse functionarissen ongeveer 9.000 soldaten boven het aantal nieuwe rekruten. Dat was de eerste maand sinds het begin van de grootschalige invasie waarin de verliezen de vervanging duidelijk overtroffen .
Volgens Oekraïense inlichtingenbeoordelingen bleef de balans gedurende vier opeenvolgende maanden — van december 2025 tot en met maart 2026 — negatief. Er vertrokken meer militairen door overlijden, verwondingen of andere uitval dan Moskou wist aan te trekken . Het ISW concludeerde eerder al dat Ruslands systeem voor het genereren van nieuwe troepen mogelijk niet genoeg personeel kan leveren om het huidige tempo van offensieve operaties vol te houden .
De geschatte omvang van de verliezen maakt duidelijk hoe groot de uitdaging is. Russische strijdkrachten zouden tot 700.000 militairen hebben verloren die zijn gedood, gewond geraakt of vermist. Naar schatting zijn minstens 400.000 van hen overleden of zo zwaar gewond dat zij niet naar de dienst kunnen terugkeren .
Om de frontsterkte alleen al op peil te houden, zou Moskou maandelijks ongeveer 30.000 tot 35.000 nieuwe militairen nodig hebben . Zolang de instroom daar niet bovenuit komt, wordt het moeilijker om offensieven langdurig voort te zetten zonder nieuwe groepen dienstplichtigen of andere vormen van gedwongen rekrutering in te zetten.
De militaire vraag naar personeel is een belangrijke motor achter wat Elvira Nabeoellina, gouverneur van de Russische centrale bank, de ergste arbeidskrapte in de moderne geschiedenis van Rusland noemt. Volgens haar heeft het land een tekort aan arbeidskrachten zoals het dat in de moderne tijd nog nooit heeft meegemaakt .
Russische bedrijven kwamen eind 2024 een recordaantal van 2,6 miljoen werknemers tekort. De grootste gaten zaten in de industrie, met 391.000 onvervulde functies, de handel met 347.000 en transport met 219.000 .
De oorlog vergroot het tekort op verschillende manieren. Honderdduizenden mensen zijn gesneuveld of gewond geraakt, miljoenen zijn gemobiliseerd of gerekruteerd en een grote emigratiegolf heeft vooral jonge en hoogopgeleide werknemers uit het land doen vertrekken . Rusland kampte al vóór de oorlog met een demografische crisis; het conflict heeft die ontwikkeling verder verdiept .
Op papier lijkt de arbeidsmarkt juist sterk: de werkloosheid ligt rond de 2 procent, een historisch laag niveau . Maar dat cijfer wijst hier niet op een gezonde economie. Het laat vooral zien dat er nauwelijks nog beschikbare werknemers zijn. Door het personeelstekort draaien civiele sectoren volgens schattingen op ongeveer 80 procent van hun capaciteit . Uit een onderzoek van de Russische vacaturesite SuperJob bleek in 2024 bovendien dat 73 procent van de bedrijven onderbezet was .
De gevolgen kunnen nog jaren doorwerken. Arbeidsminister Anton Kotjakov waarschuwde dat de economie de komende vijf jaar jaarlijks ongeveer 2 miljoen nieuwe werknemers moet opnemen om nieuwe banen te vullen en vertrekkende werknemers te vervangen . Voor 2030 lopen ramingen van het tekort uiteen van 2 tot 4 miljoen werknemers .
Daarin schuilt een wrange paradox: de oorlogseconomie die de arbeidskrapte heeft versterkt, begint er zelf onder te lijden. Defensiebedrijven breidden jarenlang uit dankzij grote overheidsopdrachten en hogere lonen. Maar de beschikbare arbeidsreserve raakt uitgeput.
In de zomer van 2025 daalde de vraag naar nieuwe werknemers in de Russische defensiesector tot het laagste niveau sinds het begin van de grootschalige oorlog. Bedrijven plaatsten nog ongeveer 34.500 vacatures . Volgens analyses zijn sommige defensiebedrijven inmiddels lonen gaan verlagen en minder mensen gaan aannemen, omdat de arbeidsmarkt steeds krapper wordt .
Dat wijst erop dat zelfs de sector die in het Kremlin de hoogste prioriteit heeft, niet onbeperkt kan opbieden tegen de demografische realiteit . Het militaire apparaat concurreert rechtstreeks met civiele werkgevers om dezelfde beperkte groep werknemers.
De Russische economie komt daardoor klem te zitten tussen militaire uitgaven en civiele behoeften — een klassieke spanning die economen omschrijven als “guns versus butter”, oftewel kanonnen tegenover boter . Meer geld voor het leger betekent meer vraag naar werknemers, terwijl bedrijven buiten de defensiesector juist personeel verliezen.
Hoge inflatie en zeer hoge rentetarieven van de centrale bank maken het bedrijfsleven bovendien moeilijker, zonder het fundamentele tekort aan werknemers op te lossen . De rekruteringsbonussen verhogen de kosten voor de staat en zetten de militaire en civiele arbeidsmarkt verder tegen elkaar op .
Voorlopig beschikt Moskou nog over middelen om de oorlog voort te zetten. Maar de cijfers wijzen op een duidelijke verslechtering van de marge: nieuwe soldaten worden duurder om te vinden, verliezen zijn moeilijker te compenseren en de economie heeft steeds minder werknemers over om zowel het front als de productie draaiende te houden.