ASML moet tegelijk meer EUV-machines bouwen en High-NA rendabel maken

ASML staat voor twee verschillende opschalingsvragen. Het bedrijf moet genoeg EUV-lithografiesystemen bouwen voor klanten die al ver vooruit bestellen. Tegelijk moet de nieuwere High-NA-technologie bij chipmakers bewijzen dat zij op grote schaal rendabel inzetbaar is. Sterke vraag helpt, maar zegt op zichzelf weinig over het tempo van leveringen of over hoe breed High-NA zal worden gebruikt.1244

Bijna uitverkocht is niet hetzelfde als geleverd

ASML zegt dat zijn bestaande EUV-machines voor 2027 bijna uitverkocht zijn. Analisten van JPMorgan meldden na een gesprek met de financieel directeur dat ASML voor 2028 mikt op ongeveer 30% productiegroei en onderzoekt hoe het dat jaar meer dan 110 EUV-systemen kan maken. Het gaat om productieambities, niet om bevestigde leveringen.1 ASML is ook begonnen met de bouw van een nieuwe fabriek in Eindhoven, terwijl klanten zich vastleggen op High-NA-machines van ongeveer 400 miljoen dollar per stuk.2

Meer machines kunnen bouwen is echter iets anders dan ze bij klanten soepel in een productieproces laten draaien. Daar ligt de tweede uitdaging.1244

Intel loopt voorop, andere klanten volgen later

Intel en ASML zeggen dat High-NA al wordt gebruikt in grootschalige productie, maar alleen voor geselecteerde lagen van een deel van Intels processors. Samen melden ze meer dan een miljoen verwerkte wafers. Dat totaal omvat ook certificering, tests en onderzoek: het is dus geen telling van een miljoen commercieel bruikbare wafers uit High-NA-productie.1451

De overstap verloopt niet overal even snel. Volgens de gemelde plannen wil Samsung High-NA uiterlijk in 2028 gebruiken voor massaproductie van DRAM-geheugen; TSMC mikt op inzet voor geavanceerde chips vanaf 2030. In september 2026 gebruikte Intel de machines al voor productie, maar Samsung en TSMC nog niet voor productie op grote schaal.22644 High-NA vervangt de bestaande EUV-machines dus niet van de ene op de andere dag.

Wat levert een machine van 400 miljoen dollar op?

De technische aantrekkingskracht zit in de scherpere belichting. Volgens een gerapporteerde vergelijking kan ASML’s EXE:5200B in één belichtingsstap structuren printen die ongeveer 1,7 keer kleiner zijn dan met het NXE-platform. Voor sommige ontwerpen kan dat meerdere patroonstappen met conventionele EUV overbodig maken.19 Het betekent níét dat complete chips 1,7 keer kleiner worden of dat een fabriek 1,7 keer sneller produceert.

Voor een chipmaker telt uiteindelijk of de bespaarde stappen, de productiecapaciteit, de beschikbaarheid van de machine en de opbrengst aan bruikbare chips de hogere aanschafprijs rechtvaardigen. Het beschikbare bewijs laat niet zien dat iedere potentiële klant die afweging al positief heeft gemaakt. ASML werkt bovendien met chipmakers aan grotere maskers voor High-NA, een teken dat ook praktische productievoorwaarden nog worden ontwikkeld.244

Waarom Eindhoven geen Europese chipfabriek is

ASML-bestuurder Frank Heemskerk zei dat het bedrijf momenteel geen chipmachines in Europa verkoopt. Hij wees op een gebrek aan investeringen en nieuwe chipfabrieken.4 Volgens berichtgeving was Europa’s aandeel in ASML’s netto-omzet uit systemen in het tweede kwartaal van 2026 nul; Zuid-Korea en Taiwan waren de belangrijkste markten.11 Die omzetmaatstaf is niet hetzelfde als het exacte aandeel in het aantal geleverde machines. De uitspraak betekent evenmin dat Europa geen bestaande chipfabrieken heeft of dat ASML er verder geen zaken doet.

Daar wringt het voor het Europese chipbeleid: uitbreiding van ASML’s productie in Eindhoven versterkt de Europese machinebouw, maar voegt op zichzelf geen capaciteit toe om in Europa wafers te produceren. Dat maakt de ambitie van de European Chips Act om Europa’s aandeel in de wereldwijde chipproductie te vergroten lastiger te verwezenlijken.2450

Sterke orders, toch een lagere beurskoers

Vraag naar machines en de aandelenkoers bewegen niet altijd dezelfde kant op. Op donderdag 24 september stond ASML’s aandeel in de VS volgens een marktbericht om 10.45 uur Amerikaanse oostkusttijd ongeveer 1,8% lager op 1.713,41 dollar. De slotkoers was 1.722,50 dollar, een daling van 1,27%. Het eerste cijfer was dus een momentopname, geen slotresultaat.2329

De daling viel samen met een bredere terugval van halfgeleideraandelen onder druk van stijgende obligatierentes.18 GuruFocus vergeleek de koers tijdens de handelsdag bovendien met zijn geschatte ‘GF Value’ van circa 1.260 dollar. Dat is een modeluitkomst, geen bewezen intrinsieke waarde.23 Beleggers kunnen tegelijk vertrouwen hebben in de ordervraag en zich zorgen maken over waardering en uitvoering. Uit de genoemde koersgegevens blijkt niet dat een defect aan High-NA of een leveringsvertraging de daling veroorzaakte.