DIGITALEUROPE wil energie- en technologiestrategie van Europa samenbrengen

Europa moet zijn energie- en technologiebeleid niet als twee losse dossiers behandelen. Dat is de kern van het pleidooi van DIGITALEUROPE, de Europese brancheorganisatie voor de digitale sector. De organisatie koppelt snellere elektrificatie en uitbreiding van het elektriciteitsnet aan digitalisering, inzet van AI en betere financiering voor Europese technologiebedrijven.

Elektrificatie als bindend doel voor concurrentiekracht

DIGITALEUROPE wil dat de EU een verplicht doel vastlegt: in 2030 moet minstens 32% van het eindenergieverbruik zijn geëlektrificeerd. Dat doel moet worden vertaald naar nationale én bindende sectorale doelen. Ook moeten EU-fondsen en de Industrial Decarbonisation Bank voorrang geven aan kostenefficiënte technologieën voor elektrificatie. 3

De gedachte erachter is dat een groter aandeel schone elektriciteit de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen kan terugdringen en tegelijk de concurrentiekracht van de industrie kan ondersteunen. In een afzonderlijk prioriteitendocument beschrijft de organisatie een energiesysteem dat draait op in Europa geproduceerde schone elektriciteit, met 32% elektrificatie voor de hele economie als richtpunt. 2

Het elektriciteitsnet mag geen flessenhals worden

Meer elektrificatie werkt alleen als nieuwe opwek, afname, opslag en digitale systemen tijdig op het net kunnen worden aangesloten. Daarom wil DIGITALEUROPE dat de versnelde vergunningsregels van één jaar uit de herziene richtlijn hernieuwbare energie worden uitgebreid naar netinfrastructuur. Dat moet ook gelden voor technologieën die de capaciteit van bestaande netten vergroten en voor innovatieve netwerken. 4

Concreet vraagt de organisatie om een vergunningtraject van maximaal twaalf maanden voor het net en de bijbehorende digitale infrastructuur die nodig zijn om elektrificatie sneller uit te rollen. Kortere procedures leggen uiteraard niet vanzelf nieuwe kabels en stations aan, maar volgens DIGITALEUROPE vormen trage vergunningen wel een belangrijke belemmering voor uitbreiding en aansluitingen. 4

Netten moeten ook digitaal en flexibel zijn

De organisatie wil dat het Europese Grids Package en de komende routekaart voor digitalisering en AI in de energiesector digitale infrastructuur centraal stellen in het energiebeleid. Digitalisering en AI zijn volgens haar instrumenten voor concurrentiekracht, klimaatleiderschap en industriële weerbaarheid. 4

Daarbij horen onder meer digitale vergunningverlening en steun voor technologieën die netten beter benutten. De bredere inzet is een elektriciteitssysteem dat een steeds complexere combinatie van productie, verbruik en netwerkvoorzieningen aankan. Netinvesteringen zijn in die visie dus niet alleen een kwestie van fysieke aanleg, maar ook van data, software en slimme aansturing. 4

Meer EU-budget voor digitale capaciteit

DIGITALEUROPE vindt dat 25% van de volgende EU-begroting aan digitale investeringen moet worden besteed. Volgens de organisatie gaat nu 7% van het budget naar digitaal beleid. Zij schat dat Europa gemiddeld jaarlijks nog € 157 miljard tot € 227 miljard aan digitale investeringen nodig heeft om de investeringskloof te dichten. 6

De brancheorganisatie steunt ook een budget van € 51,5 miljard voor Digital Leadership, maar stelt dat dit nog altijd onvoldoende is om toonaangevend onderzoek om te zetten in concurrerende commerciële producten en digitale capaciteit op grote schaal. De beoogde reikwijdte omvat onder andere AI, high-performance computing, quantumtechnologie, halfgeleiders, fotonica en robotica. 7

Van onderzoek naar toepassingen op de markt

In haar uitgangspunten voor financiering legt DIGITALEUROPE de nadruk op snellere besluiten, doorlopende aanvraagrondes, eenvoudiger toegang en een sterkere focus op commercialisering. 6 Het doel is om de stap van onderzoek en proefprojecten naar inzetbare producten en groeiende ondernemingen te verkleinen, in plaats van steun vooral in de onderzoeksfase te concentreren.

Voor energie- en industriële technologie betekent dit volgens de organisatie dat investeringen in infrastructuur en publieke vraag moeten aansluiten bij bedrijven die die capaciteit leveren: van AI en software voor elektriciteitsnetten tot opslag, halfgeleiders, robotica en andere strategische technologieën. Het pleidooi is niet dat één maatregel Europa’s concurrentieprobleem oplost, maar dat financiering, markttoegang, digitale capaciteit en energie-infrastructuur elkaar moeten versterken. 47

De kern: één gezamenlijke agenda

DIGITALEUROPE bepleit daarmee een gecombineerde strategie voor energie en technologie: bindende elektrificatiedoelen, snellere netvergunningen, energiesystemen die met digitalisering en AI worden aangestuurd, en EU-financiering die technologie helpt om commercieel op te schalen. Het gaat om belangenbehartiging en beleidsvoorstellen; het effect hangt dus af van de vraag of EU-instellingen en lidstaten deze voorstellen overnemen. 3467